BQO-da azattyqty ańsaǵan jastar týraly qoıylym kórsetildi
ORAL. QazAqparat - H.Bókeeva atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq qazaq drama teatrynda «14» rekvıeminiń premerasy boldy, dep habarlaıdy «QazAqparat» tilshisi.
Qaztalov aýdany Jalpaqtal aýylynda 1940-1941 jyldary «Qazaq halqyn qorǵaýshylar odaǵy» uıymy jasyryn qyzmet etip, onyń jetekshisi Ǵubaıdolla Ánesov atý jazasyna kesilip, qalǵandary túrli merzimge sottalǵan bolatyn. Osy oqıǵaǵa oraı batysqazaqstandyq qalamger, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi Munaıdar Balmoldanyń «On tórt» atty týyndysyn rejısser Muqanǵalı Tomanov sahnalady.
Qoıylymdy qoıý barysynda osy taqyrypty arnaıy zerttep, oblysta alǵash kótergen aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi Amankeldi Shahın keńes berse, sýretterin Murat Mámbetov saldy. Ǵubaıdolla Ánesovtiń rólin teatrdyń jas ártisteriniń biri Jasqaırat Valıýllıev somdady. Ǵ.Ánesovke jol siltegen Satymovtyń beınesinde Aıdar Jarylǵapov kórinse, Stalındi mádenıet salasynyń úzdigi Temirjan Mataev shyǵardy. Sol sekildi Seıitqalı Bajekenovti Jylqybaı Jubatov, Satqalı Moldaǵalıevti Jambyl Zaev, Qaıyrǵalı Saparalındi Salaýat Túmenov sahnalady.
Spektaklde on tórt jalyn jastyń qazaq halqyna azattyq alyp bermek bolǵan oı-josparlary men astyrtyn is-áreketteri, sol úshin túrmede azaptalǵan sátteri aıqyn kórinis tapqan. Arasynda on besinshi bolyp satqyn Ǵabıden Qolbasov (ártis Asyljan Jakın) ta júr. Sońǵy sózinde «Qazaq halqy báribir bostandyq alady» dep keńestik ozbyr saıasatqa qasqaıa qarsy turǵan Ǵubaıdolla Ánesov birden atylsa, aıybyn moıyndamaǵan Qaıyrǵalı Saparalın Oraldyń túrmesinde qaza tapqan. Bes jylǵa sottalǵan Mázzap Álıev pen Mánnap Ahmetov Aqtóbeniń eńbekpen túzeý lagerinde kóz jumdy.
On jylǵa sottalyp, keıin jer aýdarylǵan Seıitqalı Bajekenov týǵan jerine aıaq basa almaı, ómiriniń sońyna deıin, ıaǵnı 1999 jylǵa deıin Óskemen qalasynda turdy. Jalpaqtaldyq jastar uıymynyń jaryqqa shyǵýy úshin qoly jeter jerlerdiń bárine baryp, janyn salǵan, mine, osy azamat edi. 10 jylǵa sottalǵan Satqalı Moldaǵalıev ta 2003 jylǵa deıin ómir súrip, uıym músheleriniń aqtalyp, olar týraly Amankeldi Shahınniń «Sol bir súrgin» atty kitap shyǵarǵanyn kórip ketti. Sondaı-aq aldy 10, sońy 5 jylǵa sottalǵan Ǵumar Turymov, Saıdolla Shorabaev, Muhambetjan Nuralın, Iǵalı Muhambetqalıev, Qamal Maqulbaev, Súndetqalı Qarajanov, Ótegen Amanov, Imanǵalı Nasyrovtyń esimi endi táýelsiz el tarıhynda qurmetpen atalary sózsiz.
Premera sońynda aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy BQO bólimshesiniń tóraıymy Aqushtap Baqtygereeva mundaı qoıylymdardyń, ásirese, jastardy otanshyldyq rýhta tárbıeleýdegi orny erekshe ekendigin jetkizdi.
