BQO-da apatty mektepterdiń ornyna jańasy qashan salynady
ORAL. KAZINFORM – Batys Qazaqstan oblysynda apatty dep tanylǵan, oǵan qosa kúrdeli jóndeýdi qajet etetin mektepter barshylyq. Sonymen qatar úsh aýysymdyq bilim oshaqtarynyń muǵalimder men oqýshylar úshin qıyndyq týdyratyny jasyryn emes. Osy oraıda Kazinform tilshisi máseleni zerdelep kórdi.
Apatty dep tanylǵan segiz mekteptiń jaı-kúıi neshik?
BQO bilim basqarmasynyń basshysy Eldos Safýllınniń málim etkenindeı, óńirde qazirgi ýaqytta apatty jaǵdaı aldyndaǵy sanatqa jatqyzylǵan 8 mektep bar.
Onyń sózine qaraǵanda, tehnıkalyq tekserý nátıjeleri boıynsha atalǵan ǵımarattarǵa kúrdeli jóndeý jumystaryn júrgizý ekonomıkalyq turǵydan tıimsiz dep tanyldy. Osyǵan baılanysty qoldanystaǵy mektepterdiń ornyna jańa nysandar salý týraly sheshim qabyldandy.
Atap aıtqanda, Aqjaıyq aýdanynda Jańajol, Bórlide Keńtúbek, Jánibekte A.Orazbaeva atyndaǵy jáne Tegisshil, Qaratóbede Sáýle, Kaztalovta Ábish pen Kómekshi eldi mekenindegi N.Dúısenǵalıev atyndaǵy, Tasqalada Aınabulaq mektebi apatty dep tanylǵan.
— Jánibek aýdany Jánibek aýylynda A.Orazbaeva atyndaǵy 108 oryndyq shaǵyn jınaqty mektep qurylysy ótken jyly 20 qarashada bastaldy. Joba quny — 1,6 mlrd teńge. Sondaı-aq Qaratóbe aýdany Sáýle aýylynda 60 oryndyq sondaı mektep ǵımaraty 1,4 mlrd teńgege salynýda. Oǵan qosa Tasqala aýdanynda Aınabulaq eldi mekeninde 60 oryndyq mektep ǵımaraty (1,6 mlrd teńge) boı kóterýde. Qalǵan bes nysannyń qurylysy 2027 jylǵa josparlanǵan, — deıdi E.Safýllın.
Basqarma málimeti boıynsha «QPO b. v.» kompanııasynyń áleýmettik-ınnovatsııalyq jobalar baǵdarlamasy aıasynda oblysta bıyl shaǵyn jınaqty 7 mekteptiń qurylysy júrip jatyr.
Atalǵan nysandardan basqa Jánibek aýdany Uzynkól aýylynda 108 oryndyq (1,7 mlrd teńge), Aqjaıyqtyń Keńsýatynda 60 oryndyq (1,4 mlrd teńge), Báıterektiń Ozernoe eldi mekenendi 108 oryndyq (1,8 mlrd teńge), Syrymnyń Quspankólinde 60 oryndyq (1,4 mlrd teńge) bilim oshaqtary salynýda.
Aqjaıyq aýdany Alǵabas aýyldyq okrýgi Jańajol negizgi orta mektebiniń dırektory, aýdandyq máslıhat depýtaty Erbolat Esbolsynovtyń aıtýynsha, 60 oryndyq jańa ǵımaratty 2027 jyly salyp bitirý kózdelgen.
— Apatty dep tanylǵan 1969 jylǵy eski ǵımarat — kezinde Batys Qazaqstan oblysynda aǵashtan salynǵan segiz mekteptiń biri. Bilim ordasynda 70 oqýshy bilim alady. Mektep aldy daıarlyq tobynda 10 bala bar. Árıne, jańa ǵımaratqa qol jetkizsek, bul ustazdar úshin de, jas jetkinshekter úshin de úlken qýanysh bolar edi, — dedi E.Esbolsynov.
Bórli aýdany Keńtúbek jalpy orta bilim beretin mektebiniń dırektory Gúljııan Tastaıbekova ǵımaratty apatty jaǵdaı aldyndaǵy sanatqa jatqyzý týraly sheshimniń ótken jyly 8 qazanda shyqqanyn aıtty.
— Qazirgi tańda 159 oqýshy shtattyq rejımde eki aýysymda bilim alyp jatyr. Sabaq qazaq jáne orys tilderin oqytylatyn aralas mektepte barlyǵy 20 synyp bar. 108 oryndyq jańa ǵımarat qurylysy aldaǵy jyly bastalady dep otyrmyz, — dedi G.Tastaıbekova.
Kaztalov aýdany bilim bóliminiń basshysy Samal Jangereeva qazirgi tańda Kómekshi aýylyndaǵy N.Dúısenǵalıev atyndaǵy negizgi orta mektebinde 42, Ábishtegi osyndaı bilim oshaǵynda 50-deı balanyń oqyp jatqanyn jetkizdi.
— Balalar ata-anasynyń suraýy boıynsha sol mektepterde bilim alyp jatyr. Muǵalimder de, ata-ana da basqa jerge barǵysy kelmeıdi, — dedi S. Jangereeva.
N.Dúısenǵalıev atyndaǵy mektep dırektorynyń oqý isi jónindegi orynbasary Murat Qarabalınniń tolyqtyrýynsha, tireýmen turǵan sport zaly kilttengen, jabyq.
Jánibek aýdany bilim berý bóliminiń basshysy Ashat Moldaǵalıevtiń habardar etkenindeı, Jánibek aýylynda A.Orazbaeva atyndaǵy mekteptiń janynan jańa ǵımarat salynýda.
— Jańa nysan bıylǵy qyrkúıek aıynda paıdalanýǵa beriledi. Ázirge 109 oqýshy beıimdelgen ǵımarattarda bilim alyp jatyr, 2017 jyly salynǵan sport zaly bar. Mekteptiń apatty dep tanylǵan ǵımaraty jóndelip, ashana retinde paıdalanylýda. Tegisshil 9 jyldyq mektebiniń jańa ǵımaratyn salý 2027 jylǵa belgilengen. Munda 57 oqýshy bar. Tegisshildiń apatty ǵımaraty kiltte tur. Dene shynyqtyrý páni qysta synypta oqytylyp keledi, jazda fýtbol alańyna shyǵady, — dedi A.Moldaǵalıev.
Qurylys basqarmasynyń derekteri
BQO qurylys basqarmasynyń basshysy Nurken Moldashev bergen málimetke qaraǵanda, Jánibek aýdanyndaǵy 108 oryndyq A.Orazbaeva atyndaǵy mektep qurylysyn «Aga Building Group» JShS júrgizýde. Osy aýdanda Uzynkól aýylyndaǵy sondaı mektepti «SKF Naýryz» JShS salyp jatyr.
Báıterek aýdany Ozernoe aýylynda 108 oryndyq mektep ǵımaratynyń merdigeri — «UES» JShS.
Qalǵan tórt ǵımarat — 60 oryndyq mektepter. Aqjaıyq aýdany Keńsýat aýylyndaǵy mektepti «Doka Stroı Kom» JShS turǵyzýda. Tasqala aýdany Aınabulaq eldi mekeninde «StroıOrganızatsııa BAKS» JShS qurylysshylary jumys istep jatyr. Syrym aýdany Quspankól aýylynda «MasterKomLogıstıg» JShS óz qoltańbasyn qaldyrmaqshy.
Qaratóbe aýdany Səýle aýylynda «BETA Services» JShS jańa mektepti iske qospaqshy.
Bul ǵımarattardyń barlyǵyn jańa oqý jylyna deıin tapsyrý josparlanǵan.
— Kúni búgin óńirde mektepterdiń qurylysy ýaqytyly júrgizilýde. Alaıda nysan merdigerlermen kelisimshartta, óndiris kestesinde kózdelgen merzimde paıdalanýǵa berilmegen jaǵdaıda tıisti shara qoldanylady. ıAǵnı tapsyrys berýshi kelisimshart talaptaryna sáıkes aıyppul salady. Sondaı-aq merdiger mekemeni memlekettik satyp alýdyń josyqsyz qatysýshysy dep taný týraly sotqa talap-aryz beriledi. Sondyqtan barlyq nysandar qurylysy, jumys sapasy jiti qadaǵalanýda, — dedi N.Moldashev.
Úsh aýysymdy mektepter jaıy qalaı
Taǵy bir mańyzdy másele - Batys Qazaqstan oblysynda úsh aýysymdy mektepter máselesi tolyqtaı sheshilip bolǵan joq.
Bilim basqarmasynyń basshysy Eldos Safýllınniń málimdeýinshe, qazirgi tańda óńirde úsh aýysymda oqytatyn 8 mektep jumys isteıdi. Mysaly, Bórli aýdany ortalyǵy Aqsaı qalasynda № 6 mektep-lıtseıiniń jobalyq qýaty 900 oryn bolǵanymen, onda 1 838 oqýshy (204 paıyz) bilim alýda. Muny sheshý úshin 2030 jyly 14-shaǵynaýdanda 1 200 oryndyq mektep salý kózdelip otyr. Demek, bul — túıtkildi jaıt ázirge kún tártibinen túspeıdi degen sóz.
Sol sekildi Aqsaıda № 7 jalpy orta bilim beretin mektebinde de osyndaı jaǵdaı oryn alǵan. Atalmysh bilim oshaǵynda 430-dyń ornyna 1 054 oqýshy (245 paıyz) tirkelgen. Bul máseleni sheshýge múmkindik beretin «Keleshek mektebi» ulttyq jobasy aıasynda boı kóterip jatqan 900 oryndyq № 9 mekteptiń qurylysy bitýi jaqyn.
Batys Qazaqstanda Jańaqala aýdany ortalyǵy Jańaqala aýylynda da halyqtyń tyǵyz ornalasqany belgili. Munda № 3 jalpy orta bilim beretin mektebinde 300-diń ornyna naqty kontıngent 949-ǵa (264 paıyz) jetken. Jańaqalada 2028 jyly 300 oryndyq mektep boı kóteredi degen jospar bar.
Mundaı jaǵdaı Oral qalasyna taıaý mańdaǵy Báıterek aýdany Volodar jalpy orta bilim beretin mektebine de (jobalyq qýaty — 120 oryn, kontıngenti — 172 oqýshy nemese 143 paıyz) tán.
— Osy aýdannyń Asan mektep-bóbekjaı-balabaqsha kesheninde 230-dyń ornyna 559 oqýshy (243 paıyz) bilim alyp júr. Sol sııaqty Oraldaǵy estetıkalyq baǵyttaǵy gımnazııada oqıtyn jetkinshekter sany 450-diń ornyna 1 908-ge (424 paıyz) jetken. Bul eki bilim ordasynyń máselesin Oral qalasyna qarasty Juldyz shaǵynaýdanynda 2027 jyly salynatyn 1 500 oryndyq mektep esebinen sheshý oılastyrylǵan. Oral qalasynda Zachagan kentinde № 20 jalpy orta bilim beretin mektebiniń jobalyq qýaty 964 oryn bolǵanymen, mundaǵy kontıngent sany — 2 288 oqýshy (237 paıyz). Sondyqtan 2028 jyly 600 oryndyq qosymsha ǵımarat (japsarjaı) salý kózdelip otyr, — dep qosty E.Safýllın.
Sondaı-aq mektepterdi kúrdeli jóndeý máselesi únemi nazar aýdarýdy qajet etedi. 2026 jyly oblysta orta bilim berý uıymdarynyń 33 nysanynda jóndeý jumystaryn júrgizý josparlanýda.
Oqý úderisine áserin barynsha azaıtý jáne oqýshylar men pedagogtarǵa qaýipsiz jaǵdaı jasaý maqsatynda bilim berý nysandaryndaǵy jóndeý jumystaryn negizinen kanıkýl kezeńinde júrgizý kózdelip otyr.
— Sonymen qatar jumystardyń kólemi men olardy oryndaýdyń tehnologııalyq merzimderin eskere otyryp, jekelegen jaǵdaılarda jóndeý oqý jyly barysynda jalǵasýy múmkin. Mundaıda bilim berý úderisi barlyq qaýipsizdik talaptary men sanıtarlyq normalardy saqtaı otyryp uıymdastyrylady, — dep túıindedi sózin basqarma basshysy.
Qoǵam belsendisi Almagúl Iqsanovanyń Instagram áleýmettik jelisindegi paraqshasynda málimdeýinshe, Báıterek aýdany Volodar jalpy bilim beretin orta mektebiniń jaı-kúıi talapqa saı kelmeıdi. Ǵımarattyń qabyrǵalary jarylǵan, terezeleri jel soqpas úshin kleenkamen qaptalǵan.
— Bul qańyrap, bos qalǵan ǵımarat dep oılasańyz, qatelesesiz. Balalar osyndaı jaǵdaıda oqyp jatyr. Muny kim sheshedi? — deıdi A.Iqsanova.
Onyń pikirinshe, osy aýdannyń Úlken Shaǵan aýylynda oqýshylar kún saıyn apatty jaǵdaıdaǵy mektep ǵımaratyna baryp oqýǵa májbúr. Qabyrǵa men tóbede úlken jaryqtar kórinip tur. Sylaqtar túsken kezde, abyroı bolǵanda, eshkim zardap shekken joq. Ata-analar balalarynyń qaýipsizdigi úshin óte alańdaýly.
Demek, budan Batys Qazaqstan oblysynyń mektepterinde túıtkildi jaıttardyń az emestigi baıqalady. Sondyqtan muny eleýsiz qaldyrmaı, ýaqytynda sheshý asa mańyzdy.
Eske sala keteıik, budan buryn Batys Qazaqstanda shekaradaǵy aýyl mektepteriniń jaǵdaıynan habardar etken bolatynbyz.