BQO: Bótelkelerden aýla salǵan aqsaqal

«QazAqparat» agenttigi osy keıipker týraly Syrym aýdandyq «Syrym eli» gazetiniń tilshisi Músirbek Aıtashevtiń maqalasyn usynady.

Keler jyly amandyq bolsa, 70 jasqa tolatyn Habes aǵa búginde shıraq qımyldaıdy, kóńili sergek jan.

Ákesi Qaıyrsapanyń aǵasy Sapardyń qamqorlyǵynda eńbek etip, ysylǵan Hamıdollaǵa aýyldyń tirligi anabir qıynǵa soqpady. Mal baǵý, jylqy úıirin jiti qadaǵalaý, malǵa sanıtarlyq qyzmetter kórsetý jaǵyn Hamıdolla jaýapkershilikpen atqaryp, basshylyqtyń da nazaryna ilikti.

Desek te, balalyq shaǵynan jer betińde shashylyp jatqan temir-tersek, qaǵaz qaldyqtaryn, qoqystardy jınaýǵa áýes bolyp erjetken Hamıdollanyń bul ádeti órshı túspese, kemigen emes.

Habes aǵanyń óziniń aıtýynsha, mynadaı oqıǵa bolypty. Óriste qoı otaryn baǵyp júrgen kezinde Hamıdollanyń janaryna jerde shanshýly turǵan traktordyń tirkemesindegi shóp shabatyn oraqqa baryp urynǵan sıyrdyń jelininiń qyzyl qanǵa boıalǵan sáti túsip, adamdardyń saldyr-salaqtyǵyna jany jabyrqaǵan. Sóıtip, naqtysyn aıtar bolsaq, osyndaı salaqtyq, keleńsizdikti kórgen Hamıdolla janaryna ilikken temir-tersek, qaǵaz qaldyqtaryn jınaýdy ǵadet qylady. Bul úrdis tipti 2001 jyldary tym qarqyn ala túsip, erinip-jalyǵýdy bilmeıtin H.Janadılov aýyl kóshelerinde, ashyq alańdarda shashylyp jatqan bos bótelkelerdi qanarǵa tyǵyzdap salyp, qol arbasymen úıiniń aýlasyna tasýdy ádetine aınaldyrdy. Osylaısha, ol kóshelerde shashylyp jatqan bos bótelkelerdi jınap, qol arbasymen bir qatynaǵanynda, 100-ge jýyǵyn aýlasyna tasydy. Ákelgende bos bótelkeler aýlasynda shashylyp jatpaıdy, qyzdyń jıǵan júgindeı retimen jınaqy túrde teksheleı qalanyp qoıylady.

Árıne, ótken jyldar enshisinde bótelkelerdi arnaıy qabyldaıtyn oryndar bolatyn. Búginde bul joqtyń qasy. Sondyqtan da Habes aǵanyń aýlasynda jınalyp turǵan bótelkelerdi úıdiń edeni astyna paıdalaný úshin suraýshylar legi Jympıty, Alǵabas aýylynan, Oral qalasynan barshylyq. Al qajetteri úshin mundaı suraýshylarǵa Habes aǵa bótelkelerdi tegin bere salsa, keıbir azamattar bul úshin azyn-shoǵyn bolsa da aqysyn tóleıtinderi bolady.

 

-Meniń ár jerde shashylyp jatqan bos bótelke, baklashka, temir-tersek, qaǵaz-qaldyqtaryn jınap júrgenime balalarym namystanady.Tipti, «bul tirligińdi tastasańshy, elden uıat qoı» deıtinderi de ras. Biraq, men áýelden qanǵa sińgen ádetim bolǵandyqtan, bul kásibimdi qoıa almaımyn. Basty ustanymym - aýylda tazalyqqa jastar úırense eken, bos áńgimege áýes, karta qumar qarııalar qatary osyǵan kóńil bólse degen oı ǵoı mendegi. Qazir de aýla ishinde jınaǵan temir qaldyqtaryn qabyldaýshylarǵa kelisimdi baǵa boıynsha tapsyramyn. Al, tyǵyzdap bir qapqa salynǵan bakalashka 5 teńgeden, syra bótelkeleri 2 teńgeden qabyldaýshylarǵa ótetin kezderi bolady. Bul jaǵy az da bolsa kóńilge demeý. Keı kezderi áýeldegi kásip boıynsha atalyq maldardy pishý, sıyrlardyń kózine túsken aqty sylyp alyp tastaýdy da atqaramyn. Bul kyzmetim úshin turǵyndar alǵystaryn aıtyp, ózderiniń yntalarymen aqylaryn berip jatady, - deıdi Hamıdolla aǵa aǵynan jaryla.

Aıtqandaıyn, H.Janadılov qoqys qaldyqtaryn jınaýmen birge shashylyp jatqan mal súıekterin de jınaqtap júredi eken. Maqsaty aýyl ishi taza bolsyn degeni. Al, qoqys qaldyqtaryn órtep, aýyldy kók tútinge oraıtyndarǵa jany qas. «Atańa náletter, aýyldy tútinge orap, turǵyndarǵa ýly gaz taratqandaryn qarashy», - dep mundaı kezderi bulqan-talqan kúıge túsedi aǵamyz.

Negizgi áńgimeniń túıinin umytyp barady ekenbiz. H.Janadılov aýyl turǵyndarynyń qulaqtaryn eleń etkizip, arbalap tasyǵan bótelkelerinen bir qora, bir aýlany salyp aldy. Negizgi qurylysty salǵanda bótelkelerdiń arasyna qatty sym, temirlerdi baılanystyryp, saz balshyqty shóppen aralastyryp quıyp, áp-ásem etip turǵyzady.

Buıyrtsa, Habes aǵa bótelekelerden taǵy bir aýlanyń qurylysyn qolǵa almaq.

Álqıssa, sonymen, tobyqtaı sózdiń túıinin aıtar bolsaq, eldiń tazalyǵy úshin shyr-pyr bola kúıbeń tirlik etip júrgen azamat, zeınetker H.Janadılovke tıisti sala tarapynan kómek qajet-aq. ıAǵnı, qoqys-qaldyqtaryn qol arbasymen tasymaldap júrgen Hamıdollaǵa quzyrly oryndar arqyly jekkige at nemese basqalaı da kómek qoly usynylyp jatsa quptarlyq is bolar edi.

Al, ár jylda ótkizilip júrgen sanıtarlyq tazalyq aılyǵy kezinde osyǵan eshkim aıtpaı, ózindik ún, úlesin qosyp júrgen H.Janadılov qarııany qurmettep, marapattaýǵa usynýdy qoldaıtyn basshylyq bolyp jatsa, tipti artyq emes.