BQO: Bókeı ordasyndaǵy Han zıratynyń qulpytastary tolyqtaı zerttelmek (FOTO)
ORAL. QazAqparat - Qazaqstandaǵy qulpytastardy, epıgrafııalyq eskertkishterdi zertteý baǵytynda qolǵa alynǵan «Qazaq halqynyń mádenı eskertkishteri - rýhanı murany saqtaý men jetkizýdiń joly (Batys Qazaqstan oblysynyń epıgrafııalyq eskertkishteri negizinde)» atty úshjyldyq jobaǵa sáıkes bıylǵy jumys Bókeı ordasy aýdanyndaǵy Han zıratynda jalǵaspaqshy. Bul týraly «Jaıyq Press» JShS-da ótken kezdesý barysynda Almaty qalasyndaǵy R.B.Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynyń jetekshi qyzmetkeri, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, qulpytastardy zertteý jónindegi joba jetekshisi Aıtjan Nurmanova málim etti.
Onyń aıtýynsha, qulpytastardy zertteý Qazaqstan ǵylymyndaǵy jańa baǵyt bolyp tabylady. «2014 jyly «Qazaqstannyń kıeli oryndarynyń tarıhy» jobasy boıynsha Batys Qazaqstan oblysyna kelgen saparymyzda Jantas Safýllın, Qazybek Quttymuratuly sııaqty jergilikti azamattardyń qulpytastardy zertteý isimen aınalysyp júrgenine kýá boldyq. Tarıhı mańyzy zor bul iske bizder, ǵalymdar da qyzyǵýshylyq tanyttyq. Ortaq maqsat biriktirgen bul zertteý jumystary R.B.Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynyń 2015-2017 jyldarǵa arnalǵan «Qazaq halqynyń mádenı eskertkishteri - rýhanı murany saqtaý men jetkizýdiń joly (Batys Qazaqstan oblysynyń epıgrafıkalyq eskertkishteri negizinde)» atty ǵylymı jobasy retinde ómirge joldama aldy. Ótken jyly tarıh ǵylymdarynyń doktory, bizdiń ınstıtýttyń professory Áshirbek Múminov bastaǵan ǵalymdar toby Batys Qazaqstandaǵy Máýlimberdi, Jantóre han qorymdaryn zerttep qaıtqan edi. Atalǵan eki qorymnyń jazbalary búginde qorytyndylanyp, úsh tilge aýdarylyp qoıyldy. Endi jobanyń bıylǵy kezeńine josparlanǵan jumystardyń reti boıynsha Bókeı ordasyna baryp, Han zıratyndaǵy qulpytastar jazbalarynyń materıaldaryn jınaqtamaqpyz. Mundaǵy maqsat Han zıratynyń tolyq zerttelmegen 150-ge tarta qulpytasyn oqyp, sýretke, kartaǵa túsirip, ólshemin jasap, mátinin aýdaryp, qaǵazǵa túsirip, ǵylymı aınalymǵa qosý bolyp otyr. Sodan keıin atalǵan joba aıasyndaǵy úsh jylǵy zertteý jumystaryn qorytyndylap, qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde úlken kitap etip jarııalamaqpyz», dedi A.Nurmanova.
Bul joba Batys Qazaqstan oblysynda bastalǵanmen, tek elimizdiń ǵana emes, sheteldik ǵalymdardyń da úlken qyzyǵýshylyǵyn týǵyzyp otyr. Óıtkeni ártúrli halyqaralyq deńgeıdegi konferentsııalarǵa barǵan kezde, sondaı-aq shetelderge issaparmen shyqqanda, atalmysh joba tanystyrylyp, qulpytastardyń sýretteri kórsetilip, júrgizilip jatqan zertteý jumystary týraly aıtylady. Bir ǵana tastyń betinen biraz málimet alýǵa bolatyndyǵy sheteldik ǵalymdardy tańǵaldyrýda. Óıtkeni qulpytastyń betinde adamnyń tek jeke basyna qatysty málimetter ǵana emes, memlekettik saıasat ta kórinis tapqan, dinı, rýanı ıdeologııa da qashalǵan. Munan basqa qaıtys bolǵan adamnyń qoǵamdaǵy alatyn ornyna, mártebesine qaraı, dinı biliminiń deńgeıin kórsetetin aıat-súreler qashalyp jazylǵan, joqtaý saryndy óleńder tabylyp otyr. Astanada ótken úlken bir konferentsııada Batys Qazaqstandaǵy qulpytastardyń betterindegi jazbalardyń aqparattyq baılyǵy týraly maqalalar tarıhshylar tarapynan zor qyzyǵýshylyqqa ıe boldy. Jýyrda professor Áshirbek Múminov Japonııaǵa baryp keldi. Japondyq qazaqtanýshy ǵalymdar R.B.Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýty qyzmetkerleriniń osynaý zertteý jumystaryn kólemdi kitap etip basyp shyǵarýǵa áriptestik nıet tanytyp otyr. Bul baǵytta qazirgi tańda kelissózder júrgizilýde. Japondyqtar da Bókeı ordasy saıasatymen aınalysyp júr eken. Qulpytastardaǵy qundy derekter olardyń zertteýlerine kóp kómek beredi.
«Ózgelerdi aıtpaǵanda, joba aıasynda jumystaný ózimiz úshin de óte qyzyqty. Óıtkeni ár tasty oqyǵan saıyn buǵan deıin eshkim bilmegen jańalyqty ashyp, tarıh qoınaýyna ene túsemiz. Sondyqtan osy jumysqa bilegimizdi sybanyp, jan-tánimizben, bar ynta-jigerimizben kirisip jatyrmyz», dedi Aıtjan Shaımerdenqyzy.
Kezdesýde sondaı-aq R.B.Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynyń shyǵystanýshysy Dına Mederova, «Jaıyq Press» JShS bas dırektory Jantas Safýllın, osy medıaholdıngtiń baspasóz tarıhyn zertteý ortalyǵynyń mamany, jýrnalıst Qazybek Quttymuratuly óz oılaryn ortaǵa saldy.
Aıta keteıik, almatylyq ǵalymdarǵa Han zıratyn zertteýge arab qarpindegi jazýdy oqı biletin jergilikti azamattar men ólketanýshylar da qolushyn bermekshi. Osy jobaǵa oraı R.B.Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynyń professory Áshirbek Múminov 20 shildede Oral qalasynda arnaıy semınar ótkizbekshi.
