Bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin tereń sezinetin kásipkerler kóbeıýde
ASTANA. QazAqparat - Qoǵamda bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi degen uǵym bar. Bıznestiń kúsh-qýatyn áleýmettik salaǵa jumyldyrý arqyly keletin qaıyrymdylyq shara talaı janǵa qanat bitirip, qıyn kúnde qoldaý bolady.
Qazaqstannyń kóptegen iri bıznes ókilderi bul jaýapkershilikten qashqan emes. Aıtalyq, ár qaladaǵy aýlalardy abattandyrý, balabaqshalarǵa qural-jabdyqtar alyp berý, balalarǵa mektep salyp berý, taǵy da basqa ıgi isterdiń mańynda únemi úlken júrekti kásipkerler júredi.
«Damý» kásipkerlikti damytý qory men qaıyrymdy kásipkerler birlese atqaryp otyrǵan «Damý-kómek» jobasy osydan 6 jyl buryn dúnıege kelgen bolatyn. Jobanyń arqasynda talaı kemtar jandar súıikti kásibimen shuǵyldanýǵa múmkindik aldy.
Petropavl qalasynyń turǵyny Aısulý Esmanovanyń qulaǵy nashar estıdi. Aısulý múmkindigi shekteýli ekendigine qaramastan is tigip, kórpek kóktep, ásemdep kóılek tikkendi jaqsy kóredi. Ol kóbinde qorjyn, qamzol, shapan sııaqty ulttyq buıymdar tikkendi unatady. Tapsyrys ta mol. Degenmen, qolynda tigin mashınasy bolǵanymen, tapsyrystardy oryndaýǵa qajetti mata, ıne-jipti aldyrýǵa qarjylyq jaǵdaıy jetpedi. Bul oraıda oǵan jergilikti «Tuıǵymbaeva N.J.» jeke kásipkerligi kómekke keldi. Endi Aısulýdyń santúrli zattardy tigýge arnalǵan fýrnıtýrasy túgel.
«Óz atelemdi ashýdy armandaımyn. Búginde múgedekterdi qoldaýǵa arnalǵan baǵdarlamalar joqtyń qasy. Osynyń ózine qýanyshym qoınyma sııar emes» deıdi Aısulý Esmanova.
Soltústik Qazaqstan oblysynda «Damý-kómek» jobasy bastalǵaly beri 40-tan astam múgedek jandarǵa osyndaı kómek kórsetilipti. Taǵy 10 shaqty múmkindigi shekteýli azamattyń ótinishi meıirimdi kásipkerdiń kómegin kútip jatyr.
Arqalyq qalasynyń turǵyny Zına Nurpazylovanyń da kásipkerlerge aıtar alǵysy sheksiz. Jastaıynan sylaqshy, júrgizýshi, kınolog sııaqty kásipterdi meńgerip, adal eńbeginiń jemisin kórgen. Alaıda, kúnderdiń bir kúninde oqys jaǵdaıǵa ushyrap, múgedektiń kúıin keshti. Dese de, ol qol qýsyryp qarap otyrǵandy unatpaıtyn. Sóıtip, ol metaldardy dánekerleýdi meńgerdi. Temir sharbaqtardy, terezege arnalǵan temir tor, qaqpalardy op-ońaı dánekerleıdi. Osylaısha ol elge óz qyzmetin usynatyn kásipkerge aınaldy.
Qolynan kelgenshe elge qyzmet etip júrgende Zınanyń aldynan kóp uzamaı bir kedergi shyqty. Eski dánekerleý quraly buzyla beretin boldy. Jańasynyń quny arzan emes. Sosyn ol «Damý-kómek» jobasy aıasynda jańa dánekerleý qurylǵysyn alýǵa ótinish berdi. Kásibin jańa bastaǵan Zına kóp kútken joq. Arqalyqtyq bıznes-výmen Ǵalııa Erǵalıeva áriptesiniń jaǵdaıyna qanyqqan soń birden jańa qurylǵyny alyp berdi. «Siz naǵyz batyr áıelsiz!» dep Zınanyń erik-jigerine rıza bolǵan Ǵalııa Erǵalıeva.
Taǵdyrdyń qatal synyna moıymaǵan taǵy bir jas kásipker - Araı Seıitova. Qant dıabeti naýqasyna baılanysty ІІ top múgedegi atanǵan ol eshteńege qaramastan aqaýyna qaramastan jastaıynan sulýlyq salondarynda tyrnaq kútýshisi bolyp jumys istedi. Alaıda, oǵan densaýlyǵy múmkindik bere bermeıtin boldy. «Damý-kómek» jobasynyń arqasynda «Parasat Consulting»JShS basshylyǵy oǵan tyrnaq kútimine qajetti qural-jabdyqty satyp alyp berdi. Sonymen birge, Araıdyń densaýlyǵyn eskere otyryp, klıentterdiń úıine baryp jumys isteýge qolaıly marketıngtik strategııa qurastyrdy. ıAǵnı, «Parasat Consulting» Araıdyń óz kásibin bastaýyna jol ashty.
Statıstıkaǵa súıensek, Qazaqstandaǵy múgedekterdiń 626 myń adamdy quraıdy eken. Bul - búkil halyq sanynyń 3,7 paıyzy. Sonyń tek 90,3 myńy eńbekpen qamtylǵan. Osy kórsetkishti kúnnen kúnge úlǵaıtyp, jumyssyz múgedekterdiń sanyn azaıtý, olarǵa qıyn sátte qol ushyn sozý - bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin tereń uǵynatyn árbir bıznes ókiliniń qolynan keletin saýapty is.
Janat Qapalbaeva
