Bıznes, densaýlyq, salyq: eldegi túrli salaǵa JI qalaısha áser etip jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Eldegi birqatar salaǵa jasandy ıntelekti qalaı engizilip jatyr? Bul jaıynda Premer-Mınıstrdiń orynbasary — Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev túsindirdi
— Jalpy, memlekettik organdar ártúrli salalar boıynsha azamattar úshin 50-den astam AI-agentti qalyptastyryp otyr. Olar halyqtyń ómir súrý sapasyn jáne bıznespen ózara is-qımyldyń tıimdiligin arttyrady. Qazirdiń ózinde osy sheshimderge praktıkalyq suranys bar. Mysaly, eGov AI assıstenti 2,3 mıllıonnan astam ret paıdalanyldy, quqyqtyq AI-keńesshi 230 myńnan astam keńes berdi, AI-terapev 35-ten astam klınıkada engizilýde, sondaı-aq bilim berý salasynda AI-agentter engizilip jatyr, — dedi Jaslan Mádıev Úkimet otyrysynda.
Budan bólek ol jasandy ıntellekt negizinde júrgizilip jatqan reınjınırıng keısterine toqtaldy. Bul turǵyda bıznesti ashýǵa arnalǵan AI-kómekshi jasaqtaldy. Bul joba Qarjy mınıstrligimen birlesip júzege asyrylyp keledi. Buryn bir úıde nemese aýdanda bir ýaqytta birneshe uqsas nysannyń ashylý qaýpi bolatyn, kofehanalar nemese dárihanalar. Endi kásipker kartadan qajetti aýmaqty tańdaıdy, al júıe osy lokatsııada kimniń tirkelgenin nemese jumys istep jatqanyn kórsetedi. Jasandy ıntellekt bıznes ashýǵa neǵurlym qolaıly nusqalardy usynady. Klıenttik aǵyn, básekelestik orta jáne tańdalǵan aýmaqtaǵy tirkelgen bıznes eskeriledi. Sheshim bıznes ashý kezindegi táýekelderdi tómendetýge jáne artyq básekelestikti barynsha azaıtýǵa baǵyttalǵan. Bul bıznesti iske qosý kezeńindegi operatsııalyq shyǵyndardy 2 esege deıin qysqartýǵa jáne bıznestiń turaqtylyǵyn arttyrýǵa yqpal etedi.
Salyq boıynsha JI-kómekshi
Mınıstrdiń aıtýynsha, Qarjy mınıstrligimen birlesip 24/7 onlaın rejımde salyq eseptiligin tapsyrý jáne salyq normalaryn qoldaný boıynsha keńes beretin AI-kómekshi iske qosyldy. Bul qadam jańa Salyq kodeksiniń kúshine enýine baılanysty erekshe ózekti. Azamattar men bıznes salyq máseleleri boıynsha túsinikti ári jedel túsindirme ala alady. Qyzmettiń basty qundylyǵy — salyq normalaryn qabyldaý úshin jeńildetý.
— Paıdalanýshy kúrdeli zań mátinin emes, ne isteý kerektigin jáne qatelerdi boldyrmaý sharalary jóninde anyq keńes alady. Búginde 5 myńnan astam suranystyń óńdelýi servıstiń qajettiligin kórsetip otyr. Aldaǵy ýaqytta bıznesti júrgizýdi jeńildetý úshin salyq eseptiliginiń barlyq túrleri men deklaratsııalardy avtomatty túrde toltyrýdy engizý josparlanýda, — dedi vedomstvo basshysy.
ShOB-qa arnalǵan JI-kómekshi
— Kelesi keıs — kásipkerlerge qarjylandyrý alýǵa kómek kórsetý. Buryn qarjylyq-ekonomıkalyq modelderdi daıyndaý úshin kásipkerlerge jeke mamandardy tartýǵa týra keletin. Bul — qosymsha shyǵyn jáne ýaqyt. «Báıterek» holdıngimen birlesip iske asyrylyp jatqan AI-kómekshi qarjylandyrýǵa ótinim berý protsesin 24/7 súıemeldeıdi, qatysý sharttaryn túsindiredi, sondaı-aq kásipkerlerdi bıznes-jospar men qujattardy daıyndaý kezinde qoldaıdy. Bul isin jańa bastaǵan kásipkerler úshin bıznesti ashý jáne damytý protsesin barynsha qoljetimdi etedi, — dedi Jaslan Mádıev.
Densaýlyq saqtaýdaǵy JI
Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy nátıjeli keısterdiń biri — Cerebra AI. Bul — ınsýltti erte dıagnostıkalaýǵa arnalǵan jasandy ıntellekt. Ol kompıýterlik tomografııa nátıjesin 30 mınýttyń ornyna 5–10 mınýt ishinde taldaıdy. Ol ınsýlt dıagnostıkasyn edáýir jyldamdatady jáne dáldigin arttyrady. Júıe elordadaǵy 17 emhanada, sondaı-aq Aqmola, Mańǵystaý, Jambyl jáne Almaty oblystarynda engizildi. 2025 jylǵy 1 qyrkúıekten bastap ınsýltke kúdigi bar 7 600-den astam patsıenttiń derekteri taldandy. Ólim-jitim deńgeıiniń 40%-ǵa tómendeýi, sondaı-aq ýaqytyly em alatyn patsıentter úlesiniń 150%-ǵa artqany baıqaldy.
Telekommýnıkatsııaǵa JI engizý
Uıaly baılanys sapasyn arttyrý úshin operatorlar telekom-jelilerin taldaýǵa arnalǵan jasandy ıntellekt engizedi. Júıe jeli júktemesin, paıdalanýshylar tyǵyzdyǵyn jáne stantsııalar ornalasýyn taldap, boljaıdy. Osylaısha, resýrstardy avtomatty túrde, ınjenerlerdiń qatysýynsyz qaıta bólýge múmkindik beredi. Alaıaqtyqpen kúres aıasynda AI-antıfrod júıesin engizý josparlanýda. Jappaı qońyraý shalý, nómirdi almastyrý nemese alaıaqtyq belgileri anyqtalǵan jaǵdaıda júıe qońyraýdy abonent jaýap bermeı turyp, mıllısekýndtar ishinde shekteıdi.
— Osy sheshimderdiń tıimdi jumys isteýi úshin jasandy ıntellektini damytýdyń ınfraqurylymdyq jáne quqyqtyq negizi mańyzdy. Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy joǵary ónimdi sýperkompıýterlik klaster iske qosyldy. Alem.cloud álemdegi 500 eń qýatty sýperkompıýterler reıtınginde 86-oryn aldy. Memlekettik organdar úshin Ulttyq jasandy ıntellekt platformasy iske qosyldy. Bul — memlekettik qyzmetshilerge arnalǵan, qorǵalǵan ortada jumys isteıtin GPT analogy. Platformada 15 myńnan astam paıdalanýshynyń 500 myńnan asa suranysy óńdeldi. Sonymen qatar Memleket basshysy «Jasandy ıntellekt týraly» Zańǵa qol qoıdy.
Zań jasandy ıntellekt salasyndaǵy ázirleý, qoldaný jáne jaýapkershilik máselelerin retteıdi, ınnovatsııalar men azamattardyń quqyqtyq kepildikteri arasyndaǵy teńgerimdi qamtamasyz etedi, — dedi Jaslan Mádıev.
Atap aıtqanda, Astana Hub ekojúıesinde 379 AI-joba iske asyrylyp jatyr. Bul AI-sheshimderdi ázirleý jáne olardy ekonomıkanyń túrli salalaryna engizý úshin belsendi orta qalyptasqanyn kórsetedi. Startaptardyń 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha jıyntyq tabysy 103 mıllıard teńgeni qurady. Barlyq kezeńdegi jıyntyq tabys 230 mıllıard teńgege jetti. 2025 jylǵy eksport kólemi 3,5 mıllıard teńgeden asty. Sondaı-aq 5 700 jumys orny quryldy.
Budan buryn habarlanǵandaı, elde Tsıfrlyq transformatsııa kartalary engizilip jatyr.
