«Bizdiń «Kelin» «Oskardan» dámeli» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

Қazannyң 13-inde Memleket basshysy Nұrsұltan Nazarbaev osy kүnderde 75 jyldyғyn atap өtip jatқan Әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıtetinde bolyp, merekelik sharalarғa қatysқan bolatyn. Sonyң eң bastysy - Elbasynyң ýnıversıtettiң professorlar men oқytýshylaryna jәne stýdentterine arnap oқyғan dәrisi telekөpir arқyly elimizdiң barlyқ joғary oқý oryndarynda kөrsetilgen edi. «Aıқyn» basylymynyң bүgingi sanynda «Қazaқstan daғdarystan keıingi dүnıede: bolashaққa ıntellektýaldy sekiris» degen atpen Elbasynyң osy oқyғan dәrisiniң tolyқ nұsқasy oқyrman nazaryna ұsynylғan.

 Elbasynyң osy dәrisiniң tolyқ nұsқasyn «Astana aқshamy» gazetiniң bүgingi sanynan da oқýғa bolady.

 «AҚSh prezıdenti Barak Obamanyң Kaırdegi «Jaңa bastaýlar» atty sөzi әli de el esinde. Kүlli mұsylman әlemine, onyң ishinde Қazaқstan halқyna da jaғymdy jaңalyқ bop jetken prezıdenttiң sөzderi - Aқ үıdegi oңtaıly өzgeristerdiң basy ғana eken. Taıaýda elimizge prezıdent Barak Obamanyң bastaýymen құrylғan arnaıy қyzmet - Mұsylman қaýymdastyғymen baılanys jөnindegi arnaıy өkili Anvar Pandıt  hanym kelip, қazaқstan mұsylmandarymen tereң de nәtıjeli baılanys ornatýғa  daıyndyғyn aңғartty», dep jazady «Aıқyn» gazeti. Basylymnyң beısenbilik sanynda «Barak Obamanyң nұsқaýy - mұsylmandarmen қarym-қatynasty damytý» degen taқyryppen jaryқ kөrgen maқalada arnaıy өkildiң Қazaқstanғa sapary jaıynda egjeı-tegjeıli jazylғan.

 «Alashapandylardyң «әshýlasy»». Osy ataýmen «Aıқyn» gazetinde jarııalanғan maқalada қazirgi taңdaғy қazaқ estradasynyң әýeni өzbek pen tүriktiң, parsy men arabtyң maқamyna bұrmalanyp bara jatқandyғy aıtylғan. Sonymen қatar estrada jұldyzdary Ұlyқpan Joldasov, Mұқasan Shahzadaev, Baғlan Omarovtyң  osy jaıtқa oraı pikirleri berilgen. «Іshinde 100 әni bar қazaқsha dısk satyp aldym. Қyzyқ bolғanda, sol jınaқtyң ishinen 10 әn tyңdaýғa jaraıdy eken, al қalғanyn қabyldaı almadym. Shynynda, bәri өzbek bolyp ketken be, өzbektenip baramyz ba, jalpy қaı memlekette өmir sүrip jatқanymyzdy tүsinbedim. Klıpterde өzbek akterleri men solardyң salt-sanasyn nasıhattaғanymyzben қoımaı, endi ana tilimizdegi әnniң basy, ortasy, aıaғynda oınalatyn mýzykalardyң barlyғy өңin aınaldyryp, tұttastaı өzbekshe nұsқaғa beıimdelipti. Bұl toı deıtin, toıdyң nұsқasynda da jazylғan dүnıeler emes. Kәdimgi alashapandylardyң aına-қatesiz kөshirmesi», degen Ұlyқpan Joldasovtyң sөzi keltirilgen.

***

Taıaýda elorda maңynan taғyda bir kүmbezdi keseneniң jұrty tabylyp, қazirgi ýaқytta onda arheologııalyқ қazba jұmystary jүrgizilip jatyr. Ғalymdardyң pikirinshe, bұl kesene orta ғasyrlarda boı kөtergen eken. «Astana aқshamy» gazetiniң aıқara betine basylғan maқala osy taқyrypty қaýzaıdy. Sonymen қatar maқalaғa tұzdyқ retinde қarjy jұmystaryna қarjy taýyp, istiң basy-қasynda jүrgen Astana қalalyқ sәýlet jәne қala құrylys basқarmasy bastyғynyң orynbasary Қaırat Қojamjarovtyң sұhbaty қosa jarııalanғan.

 «Memlekettik tildiң mәrtebesin kөterý basty mәselelerdiң birine aınalғaly қashan. Birshama sharýalar da atқarylyp jatyr. Elbasynyң өzi қazaқ tiliniң mәrtebesin  kөterý jaıyn jıi aıtyp, shynaıy қamқorlyқ jasap keledi. Tipti jyl saıyn memlekettik tildiң mereıin үstem etý maқsatynda tүrli sharalar өtkizilýde. Bıyl on birinshi ret ұıymdastyrylyp otyrғan Tilder festıvali memlekettik tilimizdiң mәrtebesin asқaқtatyp, kemerin kemeldendire tүspek», dep jazady «Astana aқshamy» gazeti. Basylym betinde jarııalanғan «Mereıli mindet mұғdary» atty maқala қazaқ tili mәselesine arnalғan.

***

«Қor bolғan қola mүsinder». Osy taқyryppen «Nұr Astana» gazetinde jarııalanғan maқalada tәýelsizdik saraıynyң artyndaғy kүresinde jatқan Қazaқ handyғynyң irgesin қalaғan Kereı men Jәnibek handardyң eskertkishiniң қaraýsyz  jatқandyғy ashyna jazylғan. «Elim-jerim dep «tүnde ұıyқtamaғan, kүndiz otyrmaғan» ұly babalaryna bүgingi ұrpaқ Tәýelsizdik saraıynyң aldyndaғy sәn-saltanaty jarasқan jerdi қımaı, saraıdyң artyndaғy үıindi topyraқ pen kүl-қoқystyң arasynan, konteınerlerdiң қaltarysynan «құrmetpen» oryn bosatypty. Handar jalғyzsyramasyn dese kerek, konteınerlerdiң қalқasynan atқa mingen alty batyrdyң mүsini menmұndalaıdy», dep jazady basylym.

«Rejısser Ermek Tұrsynovtyң «Kelin» atty kınotýyndysy қalyң kөrermenderdiң nazaryna jetpeı jatyp, kınogerler men zııaly қaýym өkilderiniң aşy synyna ұshyraғany mәlim. Soғan қarmastan, «Kelin» aty әıgili «Oskar» baıқaýyna ұsynylyp otyr», dep jazady «Nұr Astana» gazeti.  Shaғyn maқala «Bizdiң «Kelin» «Oskardan» dәmeli» degen taқyryppen berilgen.

***

Bıyldan bastap oқýshylarymyz mektepte «dintaný» arnaýly pәnin oқı bastady.  Keıbir қoғam өkilderi dindi әskerde de nasıhattaý қajet dep esepteıdi. Mәjilis depýtaty  Amangeldi Momyshev pen saıasattanýshy Әmirjan Қosanov osy taқyryp boıynsha «Alash aınasy» basylymnyң «Oı-kөkpar» aıdarynda pikir talastyrғan. Amangeldi Momyshev «ıslam dini sarbazdardy ımandylyққa, otansүıgishtikke tәrbıeleıdi» dese, Әmirjan Қosanov «bizdiң elimiz zaıyrly, құқyқtyқ memleket. Biz өz zaңdarymyz arқyly ishimizge қoı terisin jamylyp enip jүrgen jasyryn, jalғan dinı aғymdarғa қarsy tұrýymyz kerek» dep өz ұstanymyn  bildirgen. Pikirsaıys «Қarýly kүshterge tұraқty din ýaғyzdaýshylary  қajet pe?» degen taқyryppen jarııalanғan.

«Alash aınasy» basylymynyң beısenbilik nөmirinde  elimizde әli kүnge deıin aty өzgermeı tұrғan eki қalanyң biri Pavlodarda kөshe ataýlarynyң әli kүnge sheıin oryssha atalatyndyғyn  қaperge alғan. Osyғan oraı, oblystyқ deңgeıdegi onomastıkalyқ jұmystardyң jandanýyna үles қosyp kele jatқan oblystyқ mәslıhat depýtaty, S. Toraıғyrov atyndaғy Pavlodar memlekettik ýnıversıteti rektory Erlan Aryn myrzamen sұhbattasқan. Elimizdegi ұlttyқ saıasat, onomastıka jәne rýhanııat tөңireginde өrbigen ekeýara әңgime  «Onomastıka  isimen aınalysatyn agenttik құrý kerek» degen ataýmen jaryқ kөrgen.

 «Otandyқ kәsipkerler 4 jyl sұrap otyr». Osy taқyryppen «Alash aınasy» gazetinde maқala jaryқ kөrdi. Basylymnyң jazýynsha, otandyқ kondıterlik өndiris bankrottyқtyң aldynda tұr. 2005  jyly naryқtaғy otandyқ өnim үlesi 54 paıyz bolsa, bıyl 49 paıyzғa deıin құldyraғan.  Syrttan әkelinetin қant-kәmpıtke tosқaýyl қoıý arқyly қazaқ kompanııalaryn қorғaýғa baғyttalғan sharalar   bıyl kүshin joıady. Қazaқstan kondıterler қaýymdastyғy үkimetten osy jeңildikterdi әli 4 jyl saқtaýdy sұrap otyr.  Jaғdaı jaқyn arada өzgermese, 25 myңnan astam adam jұmyssyz қalýy әbden yқtımal.

***

Қazannyң 13-inde Elbasy Nұrsұltan Nazarbaevtyң 75 jyldyқ mereıtoıyn atap өtip jatқan Әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıtetinde bolғandyғy jaıynda «Ekonomıka» basylymy «Intellektýaldy ұlt bolamyz» degen taқyryppen maқala jarııalaғan. Onda «Bүgin erekshe saltanatty kүn. Elimizdiң eң bedeldi, eң belgili oқý-bilim ordasy - Қazaқtyң ұlttyқ ýnıversıtetiniң құrylғanyna 75 jyl tolyp otyr. ҚazҰÝ - қarashaңyraқ, erekshe mәrtebesi bar jetekshi klassıkalyқ ýnıversıtet. Joғary kәsibı jәne joғarғy oқý ornynan keıingi bilim men ғylymdy ınnovatsııalyқ damytýdyң ұlttyқ kөshbasshysy», degen Elbasynyң sөzi keltirilgen.

«Almatyda Memleket basshysynyң jұmys sapary jalғasýda», dep jazady «Kazahstanskaıa pravda» gazeti.

Keshe Nұrsұltan Nazarbaev Almaty қalasynyң «Shaңyraқ» yқsham aýdanyndaғy «Sporttaғy daryndy balalarғa arnalғan respýblıkalyқ mektep-ınternatynda bolyp, қalanyң Іshki ister departamenti bөlimderine 103 sý jaңa «Mitsubishi Lanser», «Daewoo Nexia», «Wolkswagen Santana» markili avtokөlikteriniң kiltterin tabys etti. Bұl jaңalyқ "Izvestııa-Kazahstan", "Lıter", "Ekspress-K" basylymdarynyң nazarynan da tys қalmaғan. 

«Ekspress-K» basylymynyң jazýynsha, «Altyn» holdınginiң қylmystyқ isi halyқaralyқ deңgeıge kөterilip otyr. Reseılik ishki ister organdarynan keıin қazaқstandyқ қarjy polıtsııasy da iri zergerlik jeliniң otandyқ salondarynda jedel izdestirý sharalaryn bastaғan.

 «Keshe Shymkentte қazaқstan-өzbekstan shekarasynda tikұshaқtyң құlaýy barysynda қaza tapқan shekarashylardyң otbasyna memlekettik nagradalardy saltanatty tabys etý rәsimi өtti», dep jazady «Ekspress-K» gazeti. Memleket basshysynyң jarlyғymen қyrkүıektegi қaıғyly jaғdaıғa tap bolғan shekarashylardyң barlyғy orden-medaldarmen marapattalғan.