Bıylǵy jyldyń alǵashqy bes aıynda jol-kólik oqıǵasy 16,8 paıyzǵa azaıǵan-Aqmola oblysy

Zańnamaǵa sáıkes jergilikti polıtsııa qyzmetiniń basshylary merzimdik esep berý, dálirek aıtsaq: jylyna keminde eki ret - ákimdikter men máslıhattar aldynda jáne jylyna bir ret - halyq aldynda esep berýi engizilgenin eske sala keteıik.

«Ótken merzimde jol-kólik oqıǵalary 16,8 paıyz, opat bolǵandar sany 28,1 paıyz jáne jaraqat alǵandar kórsetkishi 19,6 paıyzǵa tómendetýge qol jetkizildi.

Jergilikti polıtsııa qyzmetiniń saptyq qurylymdarynyń jumysynyń tıimdiligin arttyrý nátıjesinde Jol qozǵalysynyń erejesin buzýdy 4 paıyzǵa sonyń ishinde óreskel quqyq buzýshylyqtar 7 paıyzǵa anyqtaý boıynsha jumys belsendirildi.

Kósheler men qoǵamdyq oryndarda azamattardyń qaýipsizdigi men tynyshtyǵyn, qoǵamdyq tártipti saqtaýdy, sondaı-aq qylmys pen quqyq buzýshylyqqa jyldam áreket etýdi júzege asyrý úshin oblysta patrýldeýdiń 284 marshrýty, sonyń ishinde 46 kóliktik, 214 jaıaý, 19 at jáne 5 statsıonarlyq beketi (kún saıyn patrýldeýdiń 145-ten 160-qa deıin marshrýty júrip ótiledi) ázirlendi.

Solardyń tikeleı qatysýymen jyldyń basynan kósheler men qoǵamdyq oryndarda jasalǵan 1 myń 277 qylmys (2015j.-1079) ashyldy, sonyń ishinde «izin sýytpaı» 268 qylmys (2015j.-217) ashyldy.

Osylarmen qatar, JPQ qoǵamdyq tártipke nuqsan keltiretin buzýshylyqtyń aldyn alýǵa jáne ákimshilik quqyq buzýshylyqty anyqtaýǵa baǵyttalǵan keshendik sharalar qoldanylyp jatyr.     

Jyl basynan beri jergilikti polıtsııa qyzmetiniń qyzmetkerleri 78 myńnan astam, sonyń ishinde 20 myńǵa jýyǵy qoǵamdyq tártip, sonyń 5 myńy alkogoldik ishimdik ishý nemese qoǵamdyq oryndarda mas kúıinde bolý, 1 myńnan astam fakti usaq buzaqylyq, 1 myńnan astamy tyıym salynǵan jerlerde temeki shegý, 300 quqyq buzýshylyq qoǵamdyq oryndarda jarmasý, 500 fakti tynyshtyqty buzý jáne 3 myńy abattandyrý erejesin buzý sııaqty ákimshilik quqyq buzýshylyqqa baılanysty anyqtaldy.

Jalpy, qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde kóshedegi 6,8 paıyz  jáne otbasy-turmystyq qatynas salasynda 25 paıyz qylmys deńgeıin tómendeýine qol jetkizildi.

Sonymen birge, aýyr qylmys 12 paıyz jáne asa aýyr 32 paıyz, onyń ishinde kisi óltirý 39 paıyz jáne aýyr dene jaraqatyn keltirý 19 paıyz, sonyń ishinde ólimge alyp kelgen 10 paıyz, zorlaý 26 paıyz, qaraqshylyq 38 paıyz, kúshtep alý 25 paıyz, buzaqylyq 23 paıyz, alaıaqtyq 23 paıyz, mal urlyǵy 37 paıyz,  uıaly telefondardy urlaý 7 paıyz tómendeýge qol jetkildi», dedi Janbaı Omarov óz sózinde.

Aıta keteıik, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev jarııa etken 5 ınstıtýtsıonaldyq reformany júzege asyrý boıynsha 100 naqty qadam - Ult josparynda quqyq tártibi jáne zańdylyq máselesine erekshe nazar aýdarylǵan.

Ult josparynda: «Ekinshi reformanyń máni táýelsiz sot tóreligi men Qazaqstannyń búkil quqyq qorǵaý júıesiniń tek qana azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etýge, zańdardy qatań oryndaýǵa jáne quqyq tártibin nyǵaıtýǵa baǵyttalýy tıistiginde.

Ony zańnamalyq turǵydan qamtamasyz etý aıasynda jańa Azamattyq is júrgizý kodeksi men jańa «Joǵary Sot Keńesi týraly» Zań qabyldandy. «Sot júıesi jáne sýdıalardyń mártebesi týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa, Qylmystyq-is júrgizý kodeksine jáne Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske qajetti ózgerister engizildi.

Bárinen buryn, jańartylǵan zańnamalar qoǵamnyń sot júıesine senimin arttyrýǵa yqpal etetin bolady. Ádildik naq sotta saltanat quratyny belgili.

Qazaqstan sottaryn reformalaýdaǵy temirqazyq másele - sapaly sýdıalar korpýsyn jasaqtaý.

Sýdıalyqqa kandıdattardy irikteýdiń qatań tetigi men olarǵa qoıylatyn joǵary biliktilik talaptary zań turǵysynan qarastyrylǵan.

Sot tóreligin úlken ómirlik tájirıbesi bar jáne joǵary moraldyq ustanymdarǵa ıe eń laıyqty ári barynsha daıyndalǵan kásibı sheberler júzege asyrýlary tıis.

Sýdıalardy irikteý men taǵaıyndaý úderisteri qoǵam úshin móldir jáne ashyq bolady.

Osymen baılanysty óziniń apparaty bar, quramy men ókilettiligi keńeıtilgen avtonomdy memlekettik mekemege aınalatyn Joǵary Sot Keńesi túbegeıli reformalandy.

Sot reformasynyń mańyzdy qyry - sot tóreliginiń bes satyly júıesinen úsh býyndy júıesine ótý.

Tek birinshi, apellıatsııalyq jáne kassatsııalyq ınstantsııalar qalady. Bul jerde kóp is qaralatyn birinshi jáne apellıatsııalyq ınstantsııalar sottarynyń rólderi aıtarlyqtaı kúsheıtiletin bolady. Mundaı qadam sottyq áýre-sarsańnyń aldyn alyp, sot sheshimin qabyldaýdyń merzimin qysqartady.

Qazaqstandaǵy sot tóreligi azamattardyń jeke ómiriniń qupııalyǵyna kepil quqyn esepke ala kelgende barynsha ashyq bola túsedi.

Sot zaldary sot isterin aýdıo jáne vıdeojazýdyń apparatýralarymen jaraqtandyrylady jáne jazbalardy qandaı da bir toqtatýǵa nemese redaktsııalaýǵa múmkindik berilmeıdi.

Bul sýdıalardy jáne sot májilisine basqa da qatysýshylardy tártipke shaqyrady, sot protsesi men sot qabyldaǵan sheshimniń obektıvtiligin qamtamasyz etedi.

Sot júıesin reformalaý sheńberinde birqatar ınstıtýttyq sheshimder jumys isteı bastaıdy.

Birinshiden, Joǵarǵy Sot janyndaǵy Sot jıýrıi túbegeıli qaıta qurylady.

Sot jıýrıi azamattardyń sýdıalardyń is-áreketine jáne sýdıalyq korpýs ókilderiniń qabyldanady dep kútilip otyrǵan Etıkalyq kodeksti buzý jaǵdaılaryna baılanysty aryz-shaǵymdaryn qaraıtyn bolady.

Ekinshiden, Joǵarǵy Sot janynan daýlardy, onyń ishinde, iri ınvestorlar qatysatyn daýlardy qaraý úshin mamandandyrylǵan alqa qurylatyn bolady.

Onyń sheńberinde shetel ınvestorlarynyń quqyn ózderinde týyndaǵan quqyqtyq daýlar boıynsha sapaly ári ádil sheshý júzege asyrylady.

Úshinshiden, qylmystyq is júrgizý sheńberinde sottarda, onyń ishinde sotqa deıingi kezeńde, aıyptaý men qorǵaý arasynda teńgerim qamtamasyz etiletin bolýy tıis.

Buǵan adamnyń konstıtýtsııalyq quqy men bostandyǵyn shekteıtin tergeý sýdıasynyń barlyq tergeý áreketin sanktsııalaý boıynsha ókilettilikterin odan ári qaraı keńeıtý esebinen qol jetkiziletin bolady.

Tórtinshiden, qazaqstandyq sottardyń tóraǵalary - quqy teńderdiń ishindegi joly keńderi ekenin umytpaý mańyzdy.

Sondyqtan olardyń tarapynan basqa sýdıalar qabyldaıtyn sheshimge yqpal etý múmkindigi múldem bolmaıdy.

Besinshiden, memlekettik sot oryndaýshylaryn kezeń-kezeńimen qysqartý arqyly jeke sot oryndaýshylarynyń ınstıtýty odan ári damytylady.

Sot júıesiniń táýelsizdigin nyǵaıtatyn sharalardyń mańyzy erekshe.

Meniń tapsyrmam boıynsha búginde qurmetti zeınetke shyqqan sýdıalardy zeınetaqylyq qamtamasyz etý boıynsha barlyq máselelerin sheshýdi qarastyratyn zań qabyldanǵany belgili. Bul sýdıalarǵa bar kúsh-jigerin sot tóreligin barynsha obektıvti atqarýǵa aýdarý múmkindigin beredi.

Budan bólek, bizge barlyq quqyq qorǵaý organdarynyń jáne bárinen buryn polıtsııanyń adamdardyń múddesi men quqyqtyq tártipti nyǵaıtý qyzmetinde turýyna qol jetkizýimiz qajet.

Bul úshin jergilikti bılik organdary men jergilikti qoǵamdastyqtarǵa esep beretin jergilikti polıtsııa qyzmeti qurylady. Osyndaı qyzmet tutastaı Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymyna múshe birqatar elderde ózin jaqsy tanytty.

Jergilikti polıtsııa qyzmetiniń qaraýyna qoǵamdyq tártip kúzeti, turmystyq qylmysqa qarsy turý, jol qaýipsizdigin qamtamasyz etý men usaq quqyq buzýshylyqtarǵa atymen tózbeýshilik máseleleri berilip otyr.

Osy jańalyqtar jańa zańnamada kórinis tapqan. Onda, sondaı-aq, azamattardyń etıkalyq normalardy buzǵan polıtsııalardyń ústinen túsirgen aryz-shaǵymdaryn qaraıtyn qoǵamdyq keńester men ózge de konsýltatıvtik-keńestik organdar júıesin qurý qarastyrylǵan.

Sondaı-aq, «Qylmystyq quqyq buzýshylyq kartasy» ınternet-portaly qurylatyn bolady. Mundaı tetik álemniń birqatar elderinde tabysty qoldanylyp keledi. Osy veb-resýrsqa eldegi barlyq qylmystyq quqyq buzýshylyqtar jedel engiziledi. Bul jurtshylyqtyń quqyq qorǵaý organdary jumysynyń tıimdiligin baqylaýyna múmkindik beredi.

Penıtentsıarlyq júıeni jaqsartý kókeıkesti másele bolyp tabylady. Bul jumys memlekettik-jekemenshik áriptestigin damytý sheńberinde júrgizilýi tıis.

Shetelderdiń tabysty tájirıbeleri jeke sektordy penıtentsıarlyq mekemelerdi salý men paıdalanýǵa tartý jónindegi sharalardy júzege asyrýdyń negizi bolýy tıis.

Sondaı-aq, buǵan deıin zańnan attap, sonysy úshin jazasyn ótegen adamdarǵa kómek kórsetý men yqpal etý mańyzdy.

Bul úshin áleýmettik ońaltý keshendi damytylyp, jazasyn ótep jatqan azamattar úshin arnaıy áleýmettik qyzmet kórsetý standarttary engiziletin bolady.

Tutastaı alǵanda, Qazaqstanda quqyqtyq memlekettiń ornyqtyrylýy - birtutas jańǵyrtý úderisi aıasynda sheshilip jatqan bizdiń konstıtýtsııalyq mindetimiz. Belgilengen sharalar men qadamdardy júzege asyrý azamattardyń, sondaı-aq, shetel ınvestorlarynyń ulttyq sot jáne quqyq qorǵaý júıesine senimin arttyryp, tutastaı alǵanda, elimizdegi bıznes-ahýaldy jaqsartady» delingen.