Birlesken eńbegimizben biz árbir qazaqstandyqtyń ál-aýqatyn qamtamasyz etetin myqty memleket qurýdamyz-N. Nazarbaev
ANA. 15 naýryz. QazAqparat - Búgin Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Astana qalasynyń turǵyn úı basqarmasynda kezekte turǵandarǵa memlekettik turǵyn úı qorynan páter kiltterin tapsyrý rásimine qatysty.
Rásim astanalyq Kongress-holl saraıynda ótti. Elbasy kiltterdi tapsyrý rásiminde sóılegen sózin astanalyqtardy Naýryz meıramymen quttyqtaýdan bastady. «Naýryzdy halqymyz baǵzydan jyl basyna, eńsesi bıik eldiktiń, irgesi sógilmes birliktiń meıramyna balaǵan. Kóktemmen birge kóńilge qýanysh ákeletin merekeniń elimiz úshin orny erekshe. Sondyqtan, áýeli barshańyzdy aldaǵy Ulystyń uly kúnimen quttyqtaımyn!». - dedi Prezıdent.
Memleket basshysy Bas qalamyzda mundaı úlken mereke kúnderdi qonystoı qýanyshyna ulastyrý ıgi dástúrimizge aınalǵanyn atap kórsetti. «Búgin de bir top elordalyqtarǵa jańa páterlerdiń kiltin tabys etkeli turmyn. Bıyl áz-Naýryzdy, mine, 400-deı otbasy jańa qonysta qarsy alǵaly otyr. Qýanyshtaryńyz qutty bolsyn, aǵaıyn!», - dedi N. Nazarbaev.
Sonymen qatar Prezıdent mmeleket qarjylyq qıyndyqtarǵa qaramastan, azamattarymyzdyń laıyqty baspanaly bolýyna jaǵdaı jasap kele jatqandyǵyna toqtaldy. «Sońǵy 10 jylda jalpy elimiz boıynsha turǵyn úı qoryn 45 mıllıon sharshy metrge ulǵaıttyq. Bul - búginde bir mıllıonnan astam azamat jańa páterlerde turady degen sóz. Astanada sońǵy on jylda paıdalanýǵa berilgen turǵyn úıler aýqymy on ese ósti. Esildiń jaǵasynda oryn tepken eńseli Elordamyz kún sanap kórkeıip keledi. Qazir ol - shyn máninde qaryshtap ósýimizdiń, serpindi damýymyzdyń sımvoly. «Іzgilik qalasy» atanǵan elordamyz dostyqtyń dáneker mekenine aınaldy. Sondyqtan, bas qaladan baspana alyp, astanalyq ataný aıtarlyqtaı mártebe. Astanalyqtardyń sany da, ómir sapasy da jyl ótken saıyn artyp keledi. Halyqqa bıylǵy Joldaýymda turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyqty jańǵyrtýdy tapsyrdym. Sonymen qatar sý, jylý, elektr jáne gazben qamtamasyz etý júıelerine de keń aýqymdy jańǵyrtý júrgizýdi tapsyrdym. Bul jyl saıyn 10 myńǵa jýyq jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi. Biz osylaısha turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartyp, azamattardyń óz múlkin saqtaýǵa degen jaýapkershiligin de joǵarylatamyz», - dedi Memleket basshysy.
Óz sózinde Memleket basshysy ótken jyldar ishinde memlekettik saıasattyń basty maqsattarynyń biri árbir qazaqstandyq otbasyny jeke pátermen nemese jeke menshik úımen qamtamasyz etý bolǵanyn atap ótti. «Turǵyn úı - jáı tórt qabyrǵa men basyńdaǵy baspanań ǵana emes. Ol odan da úlken nárse. Bul adamnyń ómir súretin aýmaǵy, óz balalaryn ósiretin qutty shańyraǵy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jylynan bastap men barlyq qazaqstandyqtar qolaıly jáne jaıly ómir súrýleri úshin úlken úı retinde bizdiń memlekettigimizdi qurýǵa umtyldym. Egemendi damýymyzdyń jıyrma jyly ishinde biz mundaı úıdi turǵyzdyq. Biz Qazaqstan Respýblıkasyn halyq úshin, halyqtyń ıgiligi úshin bárin de jasaıtyn áleýmettik memleket retinde qurdyq, - dep atap ótti Prezıdent.
Nursultan Nazarbaev álemdik ekonomıkalyq daǵdarystyń yqpalyna qaramastan, memleket ózine alǵan áleýmettik mindettemelerdiń barlyǵyn múltiksiz oryndap otyrǵanyn atap ótti. Eldiń ekonomıkalyq tabystarymen birge adamdarǵa kómek kórsetýdiń jańa múmkindikteri paıda bolýda. Ár jyl saıyn memleket bul qoldaýdy barlyq baǵyttar boıynsha keńeıtip keledi. Qazaqstandyq densaýlyq saqtaý, bilim berý jáne áleýmettik qamtýdyń nyǵaıýymen qatar, halyqtyń áleýmettik qorǵalǵan sanaty úshin turǵyn úı qurylysyna erekshe nazar aýdarylýda. Olar soǵys jáne eńbek ardagerleri, olardyń otbasylary, múgedekter, jetim balalar, kóp balaly nemese tolyq emes otbasylar, bıýdjettik mekemelerdiń qyzmetkerleri - dárigerler, múǵalimder, memlekettik qyzmetshiler men áskerı qyzmetshiler. Tórt júz otbasy óz turǵyn úıin astanadan búgin alady. Bul páterlerge jańadan qonystanýshy azamattar áleýmettik jaǵynan az qamtylǵandar qataryna jatady.
Búginde astananyń qurylys sektory qarqyndy damýyn jalǵastyrýda. Tek sońǵy 11 jyl ishinde Astanada paıdalanýǵa berilgen turǵyn úıdiń sany 10 esege deıin artty. Memlekettik qurylys strategııasyn iske asyrý memlekettik turyn úı qurylysynyń baǵdarlamasynda basym orynǵa ıe. Bıylǵy jyly ony iske asyrýdyń úshinshi kezeńi bastalady. Baǵdarlama aıtarlyqtaı áleýmettik-ekonomıkalyq tıimdiligin kórsetti. Mysaly, Astanada turǵyn úımen qamtý ótken jyly 18,3 sharshy metr bolatyn ortasha respýblıkalyq kórsetkish boıynsha alǵanda, adam basyna shaqqanda 21,5 sharshy metrdi qurady. 2008-2010 jyldarǵa arnalǵan memlekettik turǵyn úı baǵdarlamasyn iske asyrý barysynda Astanada 5 myń 612 adam páter aldy. Jalpy, elimiz boıynsha tek sońǵy 10 jyl ishinde 45 mıllıon sharshy metr turǵyn úı salyndy. Ár jyl saıyn taǵy 6 mıllıon sharshy metr turǵyn úı salynatyn bolady.
«Men búgin bárińizdi kópten kútken páterge ıe bolýlaryńyzben quttyqtap, jańa páterlerdiń kiltin tapsyrǵym keledi. Buny sizderdiń patrıotızmge, sizderdiń Otanymyzdyń ıgiligi úshin jasaǵan eńbekterińizge qurmet dep bilińizder. Sizder óz balalaryńyzdy eńbeksúıgishtikke jáne bizdiń Otanymyz - Qazaqstan Respýblıkasynyń jaýapty azamattary retinde tárbıeleıtinderińizge senemin! Tamasha meıram - Naýryzdyń qarsańynda páter kiltterin tapsyrý men úshin de zor qýanysh. Naýryz - bizdiń birligimizdiń rámizi. Qazaqstanda ómir súrip jatqan barlyq etnostardyń kúsh-jigeriniń arqasynda bizdiń qoǵamda beıbitshilik pen ózara túsinistik saltanat qurýda. Bul bizdiń odan ári damýymyzdyń basty, mindetti sharty. Birlesken eńbegimizben biz árbir qazaqstandyqtyń ál-aýqatyn qamtamasyz etetin myqty memleket qurýdamyz. Men qańtardaǵy elimiz halqyna Joldaýymda, taıaýdaǵy «Nur Otannyń» sezinde, qazaqstandyq áıelderdiń birinshi sezinde bul týraly keńinen aıtqan bolatynmyn», - dep atap ótti Prezıdent.
Elbasy memleket halyqtyń túrli toptaryna da qoldaý kórsetip jatqandyǵyn atap kórsetti. «Aýyl turǵyndaryna bıznes jobalary úshin shaǵyn nesıeler beriledi. Otandyq shaǵyn bızneske qoljetimdi nasıeler arqyly qoldaý kórsetilýde. Ózin-ózi qamtyǵan qazaqstandyqtardy perspektıvasy bar mamandyqtar boıynsha tegin oqytý, sondaı-aq tegin jolaqysy men jańa ındýstrıaldyq nysandarda jumysqa ornalastyrý múmkindikteri qarastyrylady. Adamdardyń turǵyn úı salýyna nemese satyp alýyna jańa múmkindikter jasalady. Qurylys ındýstrııasynyń jandanýy myńdaǵan qazaqstandyqqa jumys taýyp beredi. Munyń bári qazirgi álemdegi jaǵymsyz úrdisterge qaramastan júzege asyrylady. Álemde 200 mıllıon adam jumyssyz otyr. Bir mıllıardqa jýyq adam toıyp tamaqtanbaıdy nemese ashtyq kúıin keshýde. Ár jyl saıyn 5 mıllıonǵa jýyq bala ashtyqtyń qurbany bolýda. Jer jaryn aýyr tehnogendik zilzala men surapyl apattar silkintýde. Ózge elder ultaralyq jáne dinaralyq kıkiljińderdiń betin qaıtara almaýda. Jyl saıyn otyz shaqty jańa qarý-jaraqpen kúsh kórsetý oshaqtary paıda bolýda. Kóptegen memleket pen halyq turaqsyzdyq pen naqty damý prespektıvasynyń joqtyǵynan zardap shegýde. Qazaqstandaǵy jaǵdaı buǵan qarama-qarsy. Tıimdi ekonomıka qalyptasqan. Jıyrma jyl ishinde ekonomıka kólemi 12 ese artty. JІÓ deńgeıi halyqtyń jan basyna shaqqanda 9 myń dollarǵa jetti. Tek sońǵy 10 jylda kirisi tómen halyqtyń úles salmaǵy 4 ese azaıdy. Osy kezeńderi muǵalimderdiń eńbekaqysy 5 ese, dárigerlerdiki 7 ese, zeınetaqy 6 ese ósti. 45 mıllıon sharshy metr turǵyn úı, 450 aýrýhana men 750 jańa mektep salyndy. Demokratııalyq saıası júıe qalyptasty. Qazaqstan álemniń barlyq eline tanyldy. Údemeli ındýstrııalandyrýmen birge áleýmettik jańǵyrtý júrgizilýde. Taıaý 10 jylda jumyssyzdyq 5 paıyzǵa, kedeıshilik 5 paıyzǵa tómendeıdi. Ómir súrý uzaqtyǵy 72 jasqa artady. Halyqtyń sany 18 mıllıonǵa jaqyndaıdy. Jańa kásiporyndar, myńdaǵan shaqyrymdyq temir joldar men avtomobıl joldary salynatyn bolady», - dedi N. Nazarbaev.
Memleket basshysy bizde el damýynyń birneshe jylǵa arnalǵan naqty jospary baryn aıryqsha atap kórsetti. «Biz óz kúshimiz ben quraldarymyzdy naqty eseptedik. Qaıda jáne qashan salatynymyzdy bilemiz. Shıkizat pen energııany qaıdan alatynymyz, óndiristik ónimdi qaıda jiberetinimiz belgili. Bul úshin bizde jas, biraq myqty memleket bar. El men qoǵamdy jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan partııa bar. Eń bastysy, kez kelgen mindetti aýyrsynbaı atqaratyn talantty jáne eńbeksúıgish halqymyz bar. Búginde Otan taǵdyryna beı-jaı qaramaıtyn árbir qazaqstandyq bizdiń elimizdiń damý jospary Qazaqstan halqynyń josparymen jáne qajetti talaptarymen tolyqtaı sáıkes keletinin sezinýi tıis. Bizdiń strategııalyq oı-nıetimizdiń tabysty iske asyrylýy árbir qazaqstandyqqa baılanysty. Bizdiń bárimiz eldi jańartýǵa belsendilikpen atsalysýǵa tıispiz. Qazaqstannyń bolashaǵy - bizdiń qolymyzda!», - dedi Nursultan Nazarbaev.
«Qurmetti qaýym! Biz bıyl Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵyn atap ótýge daıyndyq ústindemiz. Táýelsizdik arqyly biz aıdyndy elge, áleýetti memleketke aınaldyq. Búgingi sharany da táýelsizdiktiń tartýy dep bilińizder. Qashanda memleketimizdiń mereıi ústem, elimizdiń eńsesi bıik bolsyn! Naýryzdan naýryzǵa basymyz aman, baýyrymyz bútin jetýge jazsyn! Shańyraqtaryńyz shattyqqa tolsyn, jańa páterlerińiz qutty bolsyn!», - dep aıaqtady sózin Memleket basshysy.