Bir sýrettiń tarıhy: Qazaq shapanyn kıgen Fıdel Kastro

Qazaq memlekettik tsırkiniń dırektory Baqyt Bókebaev bul sýrettiń syryn biletin adam bol­sa, baıyrǵy óner ordasyna irge­tasy qalanǵannan beri qyz­met etip kele jatqan Ómirbek Isabekov ekendigin aıtyp, bizge jón siltedi. Ol kisi bir kezderi tsırk­tegi jolyn akrobatıkadan bastaǵan eken. Qazir Ómirbek aǵa Qazaq memlekettik tsırkiniń shyǵarmashylyq damý bólimin basqaryp otyrǵan jaıy bar. Sonymen tsırkte jarty ǵasyrǵa jýyq eńbek etken Qazaq­stanyń mádenıet qaıratkeri Ómirbek Tazabekuly Kýba sapary týraly yqylastana baıandap, jarty tirligimizdi demde bútindep bergeni. 

- Qazaq tsırkiniń tarıhynda bul bir ǵajaıyp gastrol boldy! Sonaý 1978 jyly 60 adamnan tura­tyn óner ujymy Kýbaǵa baqan­daı tórt jarym aıǵa bar­dyq. Biz Almatydan shyqqanda qońyr kúz bolsa, qaıtyp Lenın­gradqa oralǵanymyzda tizeden qar jatty. Qazan men aqpan aıy­nyń arasyna sozylǵan gast­rol barysynda Kýbanyń 14 pro­vı­n­tsııasyn aralap, barlyq qala­larynda kontsert qoıdyq.  Ol kezde biz de Odaqtyq Memlekettik tsırkke  qaraı­tyn edik. Aldymen Kýbaǵa uıymdastyrýshylyq top ushyp bardy. Odan keıin Qazaqstan ártisterin IL-18 ushaǵy alyp ushsa, attar men túıeler, aıýlar men ańdar Lenıngradtan Gavanaǵa keme arqyly 21 kún ishinde jetkizildi.  

Aıǵa jýyq kemede shaıqa­ty­lyp, durys azyqtana almaǵan tsırk jan­ýarlary Kýbaǵa qatty júdep jetti. Olar teńiz aýrýyna shal­dyǵyp, bir aptadan keıin ǵana áldene bastady. Ártister de uzaq joldan keıin  bir aptadaı aýyryńqyrap júrdi.

Óz-ózimizge kelip alǵannan keıin, jergilikti klımatqa beıim­de­lip, óner kórsetýdi bastap ket­tik. Barlyq qalalardaǵy kon­tsert­­­­terimiz anshlagpen ótti. Qaı are­nada bolsyn kórer­men­derge toly boldy. Ásirese, kýba­lyq­tar­­ǵa úıretilgen túıeler, aıý­lar nómiri, ıaǵnı Sholpan Qojam­berdıevanyń jan­ýarlary unady. At­tyń qula­ǵynda oınaǵan qazaq shabandozdarynyń óneri tánti etti. 

Estelik aıtyp otyrǵan baıyr­ǵy tsırk maıtalmany Ómir­bek Isabekovtiń esteligine osy ara­da myna derekti qosa ketýdiń artyq­tyǵy bolmas. 

Kýbada saltanat qurǵan bul áıgili tsırk baǵdarlamasy - 1972 jyly aqyn Jambyl Jabaevtyń 125 jyldyq mereıtoıyna oraı jazylǵan, jańa tsırk ǵımaratynda qoıylǵan «Tańǵajaıyptar jeri» baǵdarlamasy bolatyn. 

Baǵdarlamanyń qoıýshy rejıs­seri KSRO halyq ártisi, Máskeý Olımpıadasynyń rejıs­seri bolǵan Vılem Golovko bolsa, mıýzık-holl stsenarııin jaz­ǵan Oljas Súleımenov pen Oleg Levıtskıı de, «Dala qyzǵal­daq­taryn» birinshi bolyp oryn­daǵan tsırk ansambliniń alǵashqy ánshisi Naǵıma Esqalıeva ekendigin aıtý paryz. 

Al endi Fıdel Kastro qalaı shapandy bolyp júr degen su­raqqa, negizgi aıdardyń taqyry­byna oralsaq,  oqıǵa bylaı órbigen.

Árıne, Qazaqstannan barǵan tsırk ártisteri Kýba basshysymen kózbe-kóz júzdese almaǵan. Esesine sol kezdegi KSRO-nyń Kýbada­ǵy elshisi Nıkıta Tolýbeev Qazaq tsırki alyp kelgen sálemde­­meni Fıdel Kastroǵa óz qolymen tabystap qana qoımaı, ıyǵyna shapandy jabady. 

Shyndyǵynda sol kezde álem­dik deńgeıdegi saıası qaıratker Fıdel Kastronyń janynda elshi Nıkıta Pavlovıch Tolýbeev te bolǵan. Qandaı da bir sebeptermen onyń sýreti fotodan keıin qıylyp qalady. 

Al Fıdel Kastro ulttyq shapanymyzdy yqylastana kıip, óz kezeginde sol kezdegi Qazaq­­stannyń birinshi hatshysy Din­muhamed Qonaevqa sálemdeme retinde qoltyraýynnyń terisin berip jiberedi. Bul úlken ama­natty tsırk basshylary kezinde oryn­daǵan da bolar. 

Osynaý gastroldik sapardyń taǵy bir artyqshylyǵy, tamasha sýretter estelik retinde tsırktiń shejiresinde qaldy. Fotolardy túsirýdi KSRO-nyń Kýbadaǵy elshiligi uıymdastyrǵandyqtan, fotolardyń avtory sol saparǵa qatysqan, kýá bolǵan jandardyń esinde bolmaýy da, qalmaýy da zańdylyq.