Byltyr bıýdjet kirisine teris áser etken salalar ataldy
ASTANA. KAZINFORM — Byltyr ekonomıkanyń ósimine qurylys, taý-ken ónerkásibi áser etti. Bul týraly Májilistiń jalpy otyrysynda Úkimettiń 2025 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy týraly esebin talqylaý kezinde Qarjy mınıstri Mádı Takıev málim etti.
— 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha ekonomıka 6,5 paıyzǵa ósti. Salystyrmaly túrde aıtsaq, 2024 jyly jalpy ishki ónimniń ósimi 5 paıyzdy quraǵan edi. Ósimge kólik, qurylys, taý-ken ónerkásibi jáne saýda salalary negiz boldy. Bul rette ınflıatsııalyq qysym saqtala otyryp, 12,3% deńgeıinde qalyptasty. Ortasha aılyq jalaqy 442 myń teńge deńgeıinde qalyptassa, jumyssyzdyq deńgeıi jyl boıy turaqty 4,6% qurady. Memlekettik borysh belgilengen deńgeıde tur. Jyl qorytyndysy boıynsha jalpy ishki ónimniń 22,8 paıyzyn nemese 36,4 trln teńgeni qurady, — dedi M. Takıev.
Sonymen qatar ol Ulttyq qordyń aktıvteri 2025 jyldyń aıaǵynda 73,8 mlrd AQSh dollaryna jetkenin, onyń ishinde valıýtalyq qordyń aktıvteri 63,9 mlrd AQSh dollaryn qurady.
— Birinshiden, respýblıkalyq bıýdjettiń kiristeri, jospardan 99 paıyzǵa oryndalyp, 21,4 trln teńgeni qurady. Onyń ishinde respýblıkalyq bıýdjettiń menshikti kiristeri transfertterdi eseptemegende, 17,5%-ǵa ósip, 15,3 trln teńgege jetti. Jalpy jospar 336 mlrd teńgege oryndalmady, — dedi mınıstr.
Oǵan kelesi birneshe obektıvtik faktorlar áser etti:
— munaıdyń ortasha baǵamynyń 6 AQSh dollaryna tómendeýi — boljamdy 75 dollardan 69 dollarǵa deıin túsýi;
— eksport kóleminiń 1,7 mlrd AQSh dollaryna tómendeýi;
— geosaıası jaǵdaı men 134 iri kásiporynnan túsetin salyq tólemderiniń 709 mlrd teńgege nemese 36% tómendeýi áser etti.
— Jospardyń tolyq oryndalmaýyna qaramastan, ótken jylǵy oń ózgeristerdi atap ótken jón. Máselen, respýblıkalyq bıýdjettiń menshikti kiristeri 2024 jylmen salystyrǵanda 1,8 trln teńgege ósip, ósý qarqyny 113,2% qurady. Salyqtyq túsimderi 2,2 trln teńgege nemese 17,5% ósti, — dedi vedomstvo basshysy.
Budan buryn habarlanǵandaı, Qarjy mınıstrligi byltyr bıýdjet tapshylyǵy neniń esebinen qarjylandyrylǵanyn túsindirdi.
