Bıyl zergerlik buıymdar tsıfrlyq baqylaýǵa alynady

ASTANA. KAZINFORM – Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi bıologııalyq belsendi qospalardy jáne zergerlik buıymdardy mindetti tsıfrlyq tańbalaý jáne qadaǵalaý júıesine jatatyn taýarlar tizbesine engizý týraly buıryq jobasyn qoǵamdyq talqylaýǵa shyǵardy. 

Jobaǵa sáıkes, bıologııalyq belsendi qospalardy mindetti tsıfrlyq tańbalaýdy 2026 jylǵy qyrkúıekten, al zergerlik buıymdardy jeltoqsannan bastap engizý josparlanyp otyr.

Sońǵy jyldary elde bıologııalyq belsendi qospalardy tutyný turaqty túrde ósip keledi. Naryq qatysýshylarynyń baǵalaýynsha, Qazaqstanda bıologııalyq belsendi qospalardy tutyný kólemi jyl saıyn shamamen 15–20%-ǵa artyp otyr. Joba aıasynda EAEO SEQ TN-nyń 57 kody tańbalaý júıesine engizý qarastyrylǵan, olar bıologııalyq belsendi qospalar retinde qoldanylatyn ónimderdiń keń tizbesin qamtıdy.

Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıtetiniń derekterine sáıkes, 2025 jyldyń 9 aıynda iriktelip alynǵan 20 myńnan astam bıologııalyq belsendi qospalar synamasynyń 25%-ynda zań buzý anyqtalǵan. Bul atalǵan taýarlar aınalymy salasynda máselelerdiń bar ekenin kórsetedi.

Halyqtyń qaýipsizdigi men densaýlyǵyna qatysty másele erekshe alańdaýshylyq týyndatady. Sonymen qatar otandyq óndirýshiler kontrabanda jáne kontrafaktilik ónim aınalymyna baılanysty josyqsyz básekelestiktiń bar ekenin atap ótýde. Mundaı taýarlar tómendetilgen baǵamen satylyp, zańnama talaptaryn saqtaıtyn adal naryq qatysýshylary úshin teń emes jaǵdaı qalyptastyrady.

Tańbalaýdy engizý taýarlar aınalymynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge, kontrafaktilik jáne zańsyz ónim kólemin qysqartýǵa, adal naryq qatysýshylary úshin teń básekelestik jaǵdaı jasaýǵa, tutynýshylardyń quqyqtary men qaýipsizdigin qorǵaý deńgeıin arttyrýǵa, sondaı-aq memleketke el aýmaǵyndaǵy bıologııalyq belsendi qospalar naryǵy boıynsha obektıvti derekter alýǵa múmkindik beredi.

— Zergerlik buıymdardy mindetti tańbalaý tizbesine engizý týraly sheshim osy saladaǵy zańsyz aınalym úlesiniń joǵary bolýyna baılanysty qabyldanyp otyr. Salalyq sarapshylardyń baǵalaýynsha, zergerlik naryqtaǵy kóleńkeli aınalym úlesi 90%-dan asady. Taýar qozǵalysy tizbegindegi ashyqtyqtyń bolmaýy adal naryq qatysýshylary úshin táýekelder týyndatady, salyq túsimderiniń tómendeýine ákeledi jáne tutynýshylardyń ónimniń túpnusqalyǵy men zańdylyǵyn tekserý múmkindigin shekteıdi, — delingen mınıstrlik habarlamasynda.

Mindetti tańbalaýǵa EAEO SEQ TN kelesi kodtary boıynsha taýarlar jatady:

• 7113110000 — kúmisten jasalǵan, galvanıkalyq jabyny bar nemese joq, basqa da baǵaly metaldarmen qaptalǵan nemese qaptalmaǵan buıymdar jáne olardyń bólshekteri;
• 7113190000 — ózge baǵaly metaldardan jasalǵan, galvanıkalyq jabyny bar nemese joq, baǵaly metaldarmen qaptalǵan nemese qaptalmaǵan zergerlik buıymdar jáne olardyń bólshekteri;
• 7114110000 — altyn nemese kúmis sheberleriniń kúmisten jasalǵan, galvanıkalyq jabyny bar nemese joq, basqa baǵaly metaldarmen qaptalǵan nemese qaptalmaǵan buıymdary jáne olardyń bólshekteri;
• 7114190000 — altyn nemese kúmis sheberleriniń ózge baǵaly metaldardan jasalǵan, galvanıkalyq jabyny bar nemese joq, baǵaly metaldarmen qaptalǵan nemese qaptalmaǵan buıymdary jáne olardyń bólshekteri;
• 9111100000 — ózimen birge alyp júrýge nemese taǵýǵa arnalǵan saǵattarǵa arnalǵan baǵaly metaldan nemese baǵaly metalmen qaptalǵan metaldan jasalǵan korpýstar;
• 9113101000 — ózimen birge alyp júrýge nemese taǵýǵa arnalǵan saǵattarǵa arnalǵan baǵaly metaldan jasalǵan beldikter, taspalar jáne bilezikter, sondaı-aq olardyń bólshekteri.

— Tsıfrlyq tańbalaýdy engizý zergerlik buıymdardyń óndiristen nemese ımporttan bastap túpkilikti tutynýshyǵa deıingi barlyq aınalym kezeńderinde qadaǵalanýyn qamtamasyz etedi. Sondaı-aq bul shara zańsyz aınalymǵa qarsy is-qımyldyń tıimdi quralyna aınalyp, satyp alýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa múmkindik beredi, — delingen habarlamada.

Buıryq jobasyn qoǵamdyq talqylaý 2026 jyldyń 3 sáýiri men 20 sáýir aralyǵynda ashyq normatıvtik-quqyqtyq aktiler portalynda ótedi. 

Eske sala keteıik, búgingi tańda elde temeki ónimderi, aıaq kıim, dárilik zattar, kıik múıizderi, motor maılary mindetti tsıfrlyq tańbalaýǵa jatady. Bıyl 1 aqpannan bastap syra jáne syra sýsyndaryn tańbalaýdy kezeń-kezeńimen engizý bastaldy. 2026 jylǵy 1 jeltoqsannan bastap jeńil ónerkásip taýarlaryn mindetti tańbalaýdy kezeń-kezeńimen engizý josparlanǵan.

Sonymen qatar pılottyq rejımde medıtsınalyq maqsattaǵy buıymdardy, ósimdik maıyn, aǵash materıaldaryn, turmystyq hımııa taýarlary men kosmetıkany tańbalaý synaqtan ótýde. Buǵan deıin aǵash materıaldary men turmystyq ballondarda satylatyn suıytylǵan munaı gazyn tańbalaý boıynsha pılottyq jobalar aıaqtaldy. 

Aıta ketelik syrany mindetti tańbalaý merzimderi keıinge qaldyrylmaq.