Bıyl shalǵaı jaıylymdardaǵy mal sharýashylyǵyna mamandanǵan 200 sharýashylyq qurylady
ASTANA. KAZINFORM – 19 qańtarda Úkimet mal sharýashylyǵyn damytýdyń keshendi jospary jobasyn maquldady. Búgingi otyrysta depýtattarǵa atalǵan strategııalyq qujattyń negizgi baǵyttary túsindirildi.
Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Amanǵalı Berdalınniń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta mal sharýashylyǵy salasy qarqyndy damýda. Atap aıtqanda, iri qara mal sany 2,4%-ǵa artyp, 7,977 mln bastan 8,167 mln basqa jetti, al usaq qara mal sany 1,6%-ǵa ósip, 20,224 mln bastan 20,551 mln basqa deıin kóbeıdi. Sút óndirisi 3,8 mln tonnany qurap, 5%-ǵa artty, al et óndirisiniń kólemi 1,2 mln tonnaǵa jetip, ótken jylmen salystyrǵanda 2,6%-ǵa ósti.
«Kórsetilgen máselelerdi sheshý maqsatynda Mınıstrlik tarapynan mal sharýashylyǵyn damytýdyń keshendi jospary ázirlendi. Qujatta jeńildetilgen nesıeleý, asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn jáne ǵylymı qamtamasyz etýdi damytý, azyqtyq bazany nyǵaıtý men veterınarııalyq qaýipsizdikti arttyrý, salanyń ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyn kúsheıtý, zamanaýı tehnologııalardy engizý, ótkizý naryqtaryn jáne eksporttyq áleýetti keńeıtý jónindegi yntalandyrý sharalary kózdelgen», - dedi Amanǵalı Berdalın.
Salany jańǵyrtýdyń negizgi quraldarynyń biri qoljetimdi jeńildetilgen kredıtterdi engizý bolmaq. Joǵary ónimdi mal basyn satyp alý úshin jyldyq 6% mólsherlememen uzaq merzimdi jeńildetilgen kredıt berý baǵdarlamasyn iske asyrý josparlanýda. Bul qarjylandyrý mal sharýashylyǵynyń barlyq baǵyttaryn qamtyp, mal basyn jańartýǵa jáne onyń genetıkalyq áleýetin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Keshendi josparda jaıylymdyq jerlerdi tıimdi paıdalaný men shalǵaı jaıylymdardaǵy mal sharýashylyǵyn damytýǵa erekshe kóńil bólingen. Osy maqsatta jaıylym ınfraqurylymyn damytýǵa arnalǵan biryńǵaı kredıttik ónim iske qosylady. Ol jaıylymdardy sýlandyrýdy jáne mobıldi qonystardy satyp alýdy qamtıdy. Nátıjesinde 2026 jyly shalǵaı jaıylymdardaǵy mal sharýashylyǵyna mamandanǵan 200 sharýashylyq qurý josparlanyp otyr.
Sonymen qatar, mal sharýashylyǵy baǵyttary boıynsha shekteýsiz túrde aınalym qarajatyn tolyqtyrý úshin jyldyq 5% mólsherlememen jeńildetilgen kredıt berý kózdelgen. Qarajat jem-shóp, janarmaı-jaǵarmaı materıaldary, veterınarııalyq preparattar jáne basqa da aǵymdaǵy shyǵystardy satyp alýǵa baǵyttalady. Bul baǵyt boıynsha jalpy qarjylandyrý kólemi 104 mlrd teńgeni quraıdy.
Keshendi jospardyń basty mindetteriniń biri — mal basynyń ónimdiligin arttyrý. Osy baǵytta jasandy uryqtandyrýdy qoldaý sharalaryn keńeıtý, onyń ishinde jynysy iriktelgen tuqymdy paıdalaný, sondaı-aq iri qara maldyń embrıondyq kóbeıý zerthanasyn qurý máselesin pysyqtaý qarastyrylǵan.
Salanyń kadrlyq áleýetin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan sharalar da kózdelgen. Atap aıtqanda, agrosynyptardy engizý, tájirıbege negizdelgen oqytýdy damytý, aýyldyq jerlerde mindetti túrde jumys isteý shartymen úshjaqty kelisimsharttar boıynsha bilim berý granttaryna kvotalar bólý, sondaı-aq agrarlyq joǵary oqý oryndarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyna qoıylatyn talaptardy kúsheıtý josparlanǵan.
Veterınarııalyq salany nyǵaıtý maqsatynda mamandardyń eńbekaqysyn arttyrý jáne normatıvtik júktemeni tómendetý kózdelip otyr. Sonymen qatar veterınarııalyq zerthanalar men ınfraqurylymdy jańǵyrtý, ımporttalatyn ónimderdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaýdy kúsheıtý jumystary jalǵasýda.
Eksporttyq naryqtardy keńeıtý aıasynda 2025 jyly 16 veterınarııalyq sertıfıkat kelisilip, qol qoıyldy. Bul mal sharýashylyǵy ónimderin Eýropalyq odaq elderine, Ulybrıtanııaǵa, AQSh-qa, Kanadaǵa, Parsy shyǵanaǵy elderine jáne basqa da memleketterge eksporttaýǵa múmkindik berdi. Aǵymdaǵy jyly Qytaı Halyq Respýblıkasyna, Eýropalyq odaqqa, Pákistanǵa jáne ózge de elderge eksporttyq ónim nomenklatýrasyn keńeıtý josparlanyp otyr.
Keshendi jospardy iske asyrý nátıjesinde iri qara mal sany 12 mln basqa, usaq qara mal sany 28 mln basqa deıin ulǵaıady dep kútilýde. Sonymen qatar ortasha táýliktik salmaq qosý jáne bir sıyrǵa shaqqandaǵy ortasha sút ónimi 12 myń kg-ǵa deıin artady. Et óndirisiniń kólemi 1,2 mln tonnadan 1,8 mln tonnaǵa deıin ósip, et eksporty eki esege ulǵaıady.
Otyrys barysynda depýtattar jospardy iske asyrý tetikterine, fermerlerdi qoldaý sharalaryna jáne jeńildetilgen kredıtterdiń qoljetimdiligine qatysty suraqtar qoıdy. Vıtse-mınıstr barlyq kózdelgen sharalar mal sharýashylyǵynyń turaqty damýyna jáne aýyl turǵyndarynyń tabysyn arttyrýǵa baǵyttalǵanyn atap ótti.
Aıta keteıik, buǵan deıin elde mal sharýashylyǵynyń damýyna ne kedergi ekenin saraptaǵan bolatynbyz.