Bıyl endaýment-qor iske qosylýy múmkin
ASTANA. KAZINFORM – Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ǵylymı zertteýlerdiń praktıkalyq nátıjeliligine qoıylatyn talaptardy kúsheıtpek.
Mınıstrliktiń ǵylymı-tehnıkalyq keńesiniń (ǴTK) otyrysy ótti. Talqylaýdyń negizgi taqyryby ǵylymı zertteýlerdiń praktıkalyq tıimdiligi jáne ázirlemelerdiń densaýlyq saqtaý júıesine engizýge daıyndyǵy boldy.
Otyrys barysynda ǵylymı qyzmetti baǵalaýdyń jańa modeline kóshý atalyp ótti. Onda basymdyq jarııalanymdar men eseptik kórsetkishterdiń sany emes, nátıjelerdi klınıkalyq praktıkaǵa naqty engizý bolyp sanalady.
Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova ǵylymı zertteýler men salanyń naqty qajettilikteriniń arasyndaǵy alshaqtyqtyń mańyzdy máselesin atap ótti.
– Biz ǵylymnyń tıimdiligin maqalalar men resmı ındıkatorlar sanymen ólsheı almaımyz. Memleket olardyń aýrýhanalar men emhanalarda jumys isteýi úshin zertteýlerdi qarjylandyrady. Eger damý patsıentke jetpese, bul júıeniń isten shyǵýyn bildiredi, - dedi mınıstr.
Vedomstvo basshysy Ǵylymı-tehnıkalyq keńes resmı saraptamalyq alań emes, jumys istep turǵan ǵalym-praktıkterdi biriktiretin jumys quraly bolýǵa tıis ekenin atap ótti. Árbir ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlama onyń naqty qoldanylýynyń, iske asyrý merzimderiniń jáne ekonomıkalyq tıimdiliginiń obektıvi arqyly baǵalanatyn bolady.
Mınıstr sondaı-aq medıtsına ǵylymynyń aýqymy men onyń ulttyq ǵylymı jarııalanymdar júıesinde usynylýy arasyndaǵy eleýli teńgerimsizdik problemasyna nazar aýdardy. Máselen, tizbege kiretin 200-den astam jýrnaldyń tek 10%-dan azy densaýlyq saqtaý salasyna tıesili.
Qazirgi ýaqytta salada basym baǵyttar boıynsha 9 ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlama iske asyrylyp jatyr: onkologııa, ınfektsııalyq jáne bıologııalyq qaýipsizdik, ana men bala densaýlyǵyn saqtaý, sozylmaly aýrýlardyń aldyn alý, derbestendirilgen medıtsınany damytý.
Baǵdarlamalar osy jyly aıaqtalady jáne Mınıstrlik olardyń qoldanbaly nátıjelerin baǵalaýdy júrgizedi. Aralyq kezeńde jýsan tozańynan týyndaǵan allergııalyq rınıt pen bronh demikpesin ımmýnoterapııalaý úshin jańa vaktsınanyń qaýipsizdigi men tıimdiligi rastaldy. Preparat klınıkalyq zertteýdiń I kezeńinen ótti, jaqsy tózimdilik pen qaýipsizdiktiń qolaıly beıinin kórsetti, eleýli jaǵymsyz qubylystar tirkelmegen. Gospıtaldyq alyp tastaý sheńberinde CAR-T terapııalyq preparatyn óndirý tehnologııasy ázirlendi.
2026 jyly V-jasýshaly iri jasýshaly lımfomasy bar patsıentterde CAR-T terapııasyn alǵashqy klınıkalyq qoldaný josparlanyp otyr. Sondaı-aq, sibir oıyq jarasy men psevdotýberkýlezdi dıagnostıkalaýǵa arnalǵan PTR test júıeleri jasaldy. Nátıjeler ulttyq bıoqaýipsizdik júıesinde paıdalaný úshin zertteý kezeńinen ónerkásiptik óndiriske ótýge daıyn.
ǴTK músheleri klınıkalyq qoldaný kezeńine birqatar basqa ázirlemeni ilgeriletýdi atap ótti. Mınıstrlik bul jobalardy óndiristi oqshaýlaý jáne medıtsınalyq tehnologııalardy keıinnen kommertsııalandyrý úshin negiz retinde qarastyrady. 2026 jyly medıtsınalyq tehnologııalardy naryqqa shyǵarýǵa jáne ázirlemeler transferiniń merzimderin qysqartýǵa baǵyttalǵan salalyq endaýment-qordy iske qosý josparlanyp otyr.
Mınıstr sondaı-aq ǵylymı derekterdiń sapasyna jáne rásimderdiń ashyqtyǵyna qoıylatyn talaptardy qatańdatý qajettigin málimdedi.
– Biz bıomedıtsınalyq jáne klınıkalyq zertteýler bóliginde normatıvtik bazany jaqsartamyz. Derekterdiń durystyǵy, merzimderdi saqtaý jáne málimdelgen nátıjelerge qol jetkizý úshin jaýapkershilik arttyrylatyn bolady. Ǵylym patsıentke jáne densaýlyq saqtaý júıesi úshin naqty ólshenetin áserge baǵdarlanýy tıis, - dep atap ótti Aqmaral Álnazarova.
2026 jyly jasandy ıntellekt jáne ǵylymı jobalardyń tsıfrlyq monıtorıngi quraldaryn engizý jónindegi jumys jalǵasatyn bolady. Ǵylymı-tehnıkalyq keńestiń róli kúsheıtildi jáne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Ulttyq Ǵylym akademııasymen ózara is-qımyl keńeıtildi.
Aıta keteıik, qyzmetkerlerdiń jeke medıtsınalyq kitapshalary tsıfrlyq júıege kóshirildi.