Bıyl bıdaıdyń bir tonnasy qansha teńge bolady — Úkimet sheshimi
ASTANA. KAZINFORM — 3-synypty bıdaıdyń sapalyq kórsetkishine baılanysty ol tonnasyna 92-den 115 myń teńgege deıin bolyp belgilendi. Bul týraly Premer-mınıstrdiń orynbasary — ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın Arqalyqta Qostanaı oblysy ońtústik óńirleriniń sharýalarymen kezdesýde habarlady.
— Naryq konıýnktýrasyn, sondaı-aq naryqqa qatysýshylardyń usynysyn eskere kelip, Úkimet 2026 jylǵy astyqtyń satyp alý baǵasyn aıqyndady. Atap aıtqanda, 3-synypty bıdaı baǵasyn sapalyq kórsetkishine baılanysty 92-den 115 myń teńgege deıin belgileý josparlanýda. Osylaısha, baǵa ótken jylǵy deńgeıde qalady, — dedi Serik Jumanǵarın.
Azyq-túlik korporatsııasynyń satyp alý baǵasy naryq úshin etalon retinde qyzmet etedi. Sharýalardy qarjylyq qoldaý astyqty forvardtyq jáne tikeleı satyp alý tetikteri arqyly júzege asyrylady. Bul aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerine óndiristik shyǵyndardy jabýǵa jáne kelesi maýsymǵa daıyndalýǵa múmkindik beredi.
Taǵy bir qoldaý sharasy — astyq treıderlerine QQS-ty qaıtarý. Tıisti sheshim Salyq Kodeksin engizý boıynsha jobalyq keńse otyrystarynyń birinde qabyldandy. Aýyl sharýashylyǵy ónimderin eksporttaýshylar úshin esepke jatqyzylatyn QQS somasyn túzetý qoldanylmaıdy. QQS-ty qaıtarýǵa qoıylatyn talaptardyń negizdiligi taýar qozǵalysynyń jáne salyq tóleýdiń búkil tizbegin — aýyl sharýashylyǵy óndirýshisinen eksporttaýshyǵa deıin qadaǵalaýǵa múmkindik beretin «pıramıda ádisi» dep atalatyn tásildi qoldana otyryp, salyqtyq tekserýmen rastalatyn bolady. Tekserýdiń oń nátıjeleri bolǵan jaǵdaıda eksporttaýshy buryn tólengen QQS-ty tolyq kólemde qaıtaryp ala alady.
Serik Jumanǵarın sondaı-aq astyq eksporttaýshylarǵa memlekettik shyǵyndardy óteý baǵdarlamasy 2026-2027 marketıngtik jylǵa uzartylatynyn habarlady.
Ótken jyldary astyq jóneltýshilerdiń kólik shyǵyndaryn sýbsıdııalaý qazaqstandyq astyqty jetkizý geografııasyn keńeıtýge múmkindik berdi. Dástúrli naryqtardan basqa qazaqstandyq bıdaıdy alǵash ret Belgııa, Polsha, Portýgalııa, Norvegııa, Ulybrıtanııa, sondaı-aq Marokko, Aljır jáne Mysyr syndy Soltústik Afrıka elderi satyp aldy. Azyq-túlik korporatsııasy sonymen qatar Qytaı arqyly mýltımodaldy marshrýt boıynsha Vetnamǵa astyq jetkizýdi synap kórdi.
Bul sharalardy júzege asyrý astyq baǵasyn turaqtandyrýǵa jáne dempıng táýekelderin tómendetýge yqpal etti. Logıstıka, qaıta óńdeý, mashına jasaý jáne servıstik qyzmetter syndy sabaqtas salalarǵa da qosymsha áser berdi.
Kezdesýdiń taǵy bir taqyryby mal sharýashylyǵyn damytýǵa arnaldy. Qostanaı oblysynyń úsh ońtústik óńiri — Arqalyq, Amangeldi jáne Jangeldi aýdandarynda búginde 1 132 fermerlik sharýashylyq jumys isteıdi. Jalpy egis alqaby 581,1 myń gektar. Onyń ishinde dándi daqyl 501,4 myń gektar, maıly daqyl 65,9 myń gektar. Sońǵy úsh jylda maıly daqyl alqaby 1,3 esege ulǵaıdy. Negizgi daqyl — maqsary: ol 51,2 myń gektarǵa nemese oblystaǵy osy daqyldyń barlyq aýdanynyń 47%-yna egildi.
Fermerler kezinde Qostanaı oblysy bastamashy bolǵan «Jaılaý» baǵdarlamasyn qaıta júzege asyrý máselesin kóterdi. Atap aıtqanda, jaıylymdardy mindetti túrde sýlandyrý jáne mal sharýashylyǵy bazalaryn salý jónindegi talaptar týraly sóz boldy. Ońtústik aýdandardyń sharýashylyqtary negizinen tabıǵı sý kózderi bar ózender men kólderdiń jaıylmalarynda ornalasqan, kóptegen fermerlerde mal sharýashylyǵyna qajetti ınfraqurylym bar. Osyǵan baılanysty baǵdarlama talaptaryn oryndaý kezinde burynnan bar obektilerdi esepke alý múmkindigin qarastyrý usynyldy.
Sondaı-aq, mal ósirýshiler asyl tuqymdy iri qara maldyń shekti qunyn ony satyp alýdy jeńildetilgen nesıeleý kezinde qaıta qaraýdy usyndy. Óıtkeni olardyń baǵalaýy boıynsha baǵdarlamada belgilengen baǵa naryqtyq baǵadan tómen.
Serik Jumanǵarın Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine qoldanystaǵy qujattarǵa qajetti ózgeristerdi pysyqtaýdy, sondaı-aq asyl tuqymdy mal qunynyń anyqtamalyǵyn ázirleýdi tapsyrdy.
«Zengi Group» JShS dırektory Jánibek Kenjebaev Arqalyqta embrıondar óndirý boıynsha genetıkalyq ortalyq qurý josparyn usyndy. Jobany júzege asyrý úshin ınvestıtsııa tartyldy.
— Bul joba — asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn damytý úshin Qazaqstanda asyl tuqymdy mal basyn kóbeıtý múmkindigi. Embrıondardy qoldaný arqyly biz asyl tuqymdy mal ala alamyz. Sonymen qatar Arqalyqta mal tasymaldaý boıynsha logıstıkalyq hab qurý boıynsha jumys isteımiz. Biz asyl tuqymdy maldy óndirý men satýdy kásibı deńgeıge shyǵarýdy josparlap otyrmyz, — dep atap ótti Jánibek Kenjebaev.
Osyǵan deıin astyqty óńirler bıyl qansha tonna ónim jınaıtynyn jazǵanbyz.
