Bıdaıdan kartopqa deıin: Qytaı ǵaryshta «baq» ósirip jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Qazir Qytaı orbıtada ósimdiktiń 14 túrine jatatyn 20-dan astam surypty ósirdi. Qytaı ǵaryshkerlerin daıarlaý ǵylymı-zertteý ortalyǵy bul jetistikti ǵarysh stantsııasynda ósimdikterdi aýqymdy kólemde ósirýge negiz qalaıtyn mańyzdy kezeń dep baǵalady.
Sınhýa aqparat agenttiginiń málimetinshe, bul tehnologııalyq jetistik Soltústik Qytaıdaǵy Tıantszın qalasynda ótken Birinshi búkilqytaılyq aeroǵaryshtyq medıtsına ınjenerııasy konferentsııasynda tanystyryldy. «Shenchjoý-21» basqarylatyn ǵarysh kemesiniń ekıpaj múshesi Chjan Hýnchjan Qytaıdyń ǵarysh stantsııasyndaǵy jaıqalyp ósip turǵan «ǵarysh baǵynan» túsirilgen foto jáne beınematerıaldarmen bólisti. Onda salat japyraǵy, sábiz, kúnbaǵys, kartop jáne bıdaı sekildi ósimdikterdi kórýge bolady.
Qytaıda uzaq merzimdi basqarylatyn ǵarysh ushýlary dáýiri 2021 jylǵy qazanda bastaldy. Sol kezde «Shenchjoý-13» ekıpajynyń músheleri Chjaı Chjıgan, Van ıApın jáne E Gýanfý Qytaıdyń «Tıanhe» ǵarysh stantsııasynyń bazalyq modýline ornalasty.
— Ǵaryshta uzaq ýaqyt bolý Jerden jetkiziletin azyq-túlik pen basqa da qajetti zattarǵa táýeldilikti azaıtýdy talap etedi. Sondyqtan biz júrgizip jatqan basqarylatyn ekologııalyq ómirdi qamtamasyz etý júıesin (CELSS) qurýǵa arnalǵan tájirıbeler ǵaryshta sýdy, aýany jáne azyq-túlikti qaıta óndire alatyn ekojúıe qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Bul Jerge táýeldilikti azaıtyp, bolashaqta ǵaryshtaǵy ózin-ózi qamtamasyz etýge múmkindik beredi, — dedi Qytaı ǵaryshkerlerin daıarlaý ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń sarapshysy Bıan Tsıan.
CELSS tehnologııasy orbıtadaǵy ǵaryshkerlerdi aýamen, sýmen jáne azyq-túlikpen qamtamasyz etý úshin jasandy túrde qurylǵan, jabyq ári baqylanatyn ekojúıeni paıdalanady. Ol resýrstardy tıimdi qaıta óńdeý men qalpyna keltirýge negizdelgen jáne adamnyń ǵaryshta uzaq ýaqyt ómir súrýine qajetti jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan.
Bıan Tsıannyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta ǵarysh stantsııasynda ósimdik ósirýge arnalǵan eki túrli qondyrǵy úzdiksiz jumys istep tur. Onyń biri sýbstrattyq ósirý ádisine, ekinshisi aeroponıka tehnologııasyna negizdelgen. Bul júıeler zertteýshilerge negizinen fızıkalyq jáne hımııalyq qaıta óńdeýge súıenetin, al bıologııalyq qalpyna keltirý qosalqy ról atqaratyn bazalyq ómirdi qamtamasyz etý júıesin qurýǵa tájirıbe jınaýǵa múmkindik beredi.
— Neǵurlym tıimdi aeroponıkalyq qondyrǵy ǵarysh stantsııasyna 2025 jyly jetkizildi. Sodan beri biz orbıtada bıdaıdy tolyq tsıkl boıynsha ósirip shyqtyq. Al onyń tuqymdaryn paıdalanyp, ósirýdiń ekinshi kezeńin bastadyq. Ósimdik jaqsy ósip keledi, jaqyn arada ónimin jınaımyz, — dedi sarapshy.
Onyń aıtýynsha, Qytaıdyń Aı baǵdarlamasy ilgerilegen saıyn bolashaqta Aıdyń ózinde de «ǵarysh baǵy» paıda bolýy múmkin.
Budan buryn Qytaı spýtnıkterdiń jańa tobyn ǵaryshqa ushyrǵanyn jazǵanbyz.
