Bezgek pen denge qyzbasy tropıkalyq aımaqtardan tys jerlerde de tarala bastady
ASTANA. KAZINFORM — Jahandyq jylyný masa jáne basqa da jándikter arqyly taralatyn juqpaly aýrýlardyń geografııasyn ózgertip jatyr. Buryn negizinen tropıkalyq aımaqtarǵa tán bolǵan bezgek, denge qyzbasy, chıkýngýnıa jáne Zıka vırýsy álemniń ózge óńirlerinde de jıi tirkele bastaǵan, dep habarlaıdy Anadolu.
Temperatýranyń kóterilýi juqpaly aýrýlardy taratatyn jándikterdiń salqyndaý óńirler men bıik taýly aımaqtarda da tirshilik etýine qolaıly jaǵdaı týǵyzady. Alaıda aýrýlardyń taralýyna halyqaralyq saparlar, ýrbanızatsııa jáne jerdi paıdalaný tásilderiniń ózgerýi de áser etedi.
Máselen, Frantsııa, Italııa jáne AQSh-tyń jekelegen shtattarynda denge qyzbasynyń jergilikti jerde juǵý jaǵdaılary tirkelgen. Al Shyǵys Afrıkada teńiz deńgeıinen bıik ornalasqan óńirlerde bezgek tarala bastaǵan.
Nature jýrnalynda jarııalanǵan zertteýge sáıkes, eger aýrýmen kúresýdiń qazirgi deńgeıi saqtalsa, klımattyń ózgerýi 2024–2050 jyldar aralyǵynda Afrıkada bezgektiń qosymsha 123 mıllıon jaǵdaıyna jáne osy aýrýdan taǵy 532 myń adamnyń qaıtys bolýyna ákelýi múmkin.
Lıverpýl ýnıversıtetiniń professory Endı Morstyń aıtýynsha, aýa temperatýrasynyń kóterilýi men qystyń jyly bolýy masalardyń qystan aman shyǵýyna jáne ınfektsııa taratý maýsymynyń uzarýyna yqpal etýi múmkin.
— Qystyń jyly bolýy masa sııaqty keıbir aýrý taratýshylardyń sýyq maýsymnan aman shyǵyp, tirshiligin jalǵastyrýyna múmkindik beredi, — dep túsindirdi sarapshy.
Degenmen klımat ózgerisiniń saldary ár óńirde ártúrli bolýy múmkin. Keıbir elderde juqpaly aýrýlardyń taralý qaýpi artsa, basqa aımaqtarda temperatýranyń shamadan tys joǵarylaýy aýrý taratatyn jándikterdiń tirshiligin shekteýi yqtımal.
Sarapshy epıdemıologııalyq baqylaýdy kúsheıtip, aýrý taratýshylardy turaqty túrde qadaǵalap otyrýdyń jáne maýsymdyq boljamdardy profılaktıkalyq sharalardy der kezinde qabyldaý úshin paıdalanýdyń mańyzyn atap ótti.
Eske sala keteıik, bıyl Gabon men Vetnamǵa baryp kelgen almatylyqtardan bezgek aýrýy anyqtaldy.
