Beırýttaǵy jarylysty kýágerler "Hırosımaǵa" teńedi
AMMAN. BEIRÝT. QazAqparat - 4 tamyzda keshke Lıvanda bolǵan joıqyn jarylys el aýmaǵynan tys, tipti Beırýt qalasynan 225 km qashyqtyqta ornalasqan Kıprde de estildi. Qazirgi ýaqytta jarylystyń sebepteri belgisiz, óıtkeni tergeý áli júrgizilgen joq. Alaıda, bir nárse anyq: qandaı da bir sebeptermen 2014 jyldan beri Beırýt portynda saqtalǵan ammonıı nıtratynyń shamamen 2700 tonnasy jaryldy.
Lıvan baspasóz quraldarynyń habarlaýynsha, jarylǵysh zat tárkilenip, porttaǵy qoımada saqtalǵan. Alaıda, qoımada bolý faktisi, shyn máninde Lıvan astanasynyń dál ortalyǵynda bul zattyń portta bolýy týraly aqparatty qastyq jasaýshylar, sonyń ishinde Lıvanda soǵysyp jatqan Izraıldiń paıdalana almaý yqtımaldyǵyn tómendetpeıdi. Olar údaıy eldiń áýe keńistigin buzady, onyń aýmaǵyndaǵy sýlarǵa júzip kiredi, sondaı-aq arnaıy jabdyqtalǵan drondardyń kómegimen Lıvan aýmaǵynda orman órtin uıymdastyrady.
Keshki saǵat 8-de lıvandyq dárigerler resmı túrde adamdardan zardap shekkenderdi Beırýt medıtsınalyq mekemelerine ákelmeýin ótindi (mamandarmen birge áreketterdi úılestire almaı kóptegen adamdarǵa mamandandyrylǵan kólikter jetispeı, jeke kólikpen jetkizildi). Olardyń aıtýynsha, osy ýaqytqa deıin jaralanǵandardy aýrýhanalyq turaqtarǵa jaıǵastyratyn oryn joq. Naýqastardy eldiń basqa qalalarynyń emhanalaryna jibere bastady.
«Men úıge baratyn 20 mınýttyq jolda eldiń ońtústik aýdandarynan Beırýtqa qaraı qaıǵyly oqıǵa ornyna aǵylǵan 20-dan astam «jedel járdem» kóligin kezdestirdim. Zardap shekkenderge, jaraqat alǵan adamdarǵa medıtsınalyq bilimi nemese kómek kórsetý daǵdylary bar barlyq adam shuǵyl túrde emdeýge kómekke keldi», deıdi oqıǵany kórgen kýáger.
Túngi saǵat ekide 3700-den astam adamnyń jaralanyp, 70-ten astamynyń kóz jumǵany belgili boldy. Sonymen qatar, kóptegen adam úıindilerdiń astynda qalǵan, olar jarylys tolqynynan zardap shekken páterlerde bolǵan. Dárigerlerdiń aıtýynsha, keıbir jaralanǵandardy kórpelerge orap, es-tússiz kúıinde ákelgen.
Zardap shekkenderdiń arasynda dıplomattar da bar. Qazaqstan Respýblıkasynyń konsýly (konsýldyq jarylys epıtsentrine jaqyn mańda ornalasqan), sondaı-aq Reseı Federatsııasynyń dıpkorpýsynyń qyzmetkeri jaraqat alǵan.
Sonymen qatar, jarylystyń epıtsentrinde áıgili Lıvan sángeri Zýheır Mýradtyń dúkeni bolǵan.
Sarapshylardyń aldyn ala baǵalaýy boıynsha, materıaldyq shyǵyn birneshe júz mıllıon AQSh dollaryn quraıdy. Munda jarylystan zardap shekken jáne qıraǵan qurylystardyń, ártúrli kompanııalar men jeke tulǵalar múlikteriniń (páterler, mashınalar, jıhaz jáne basqa da jeke zattar) quny bar.
Zardap shekken aýdandarda barlyq jerde dabyl qońyraýlary soǵylýda.
Jarylystan BAQ redaktsııalary, kafeler, qonaq úı, shirkeýler jáne Beırýttyń eń úlken Muhammed Amın meshiti qatty zardap shekken: ishi qıraǵan, kireberistegi tóbesi opyryla qulaǵan.
El úkimeti koronavırýs pandemııasyna baılanysty aǵymdaǵy aptada engizilgen karantın sharalary men shekteýlerin toqtatty. Al eldiń qorǵanys keńesi arnaıy shuǵyl otyrystan soń Beırýt qalasyndaǵy qaıǵyly oqıǵaǵa baılanysty qabyldaýdy josparlap otyrǵan sharalar tizimin jarııalady. Olardyń arasynda jarylys sebepterin jáne oǵan kinálilerdi anyqtaý boıynsha komıssııa qurý, elde eki apta tótenshe jaǵdaı engizý, qaza bolǵandardyń otbasylaryna ótemaqy tóleý jáne zardap shekkenderge medıtsınalyq kómek kórsetý bar. Sondaı-aq, Beırýt qalasyndaǵy kemejaıdyń isten shyǵýyna baılanysty ony Lıvannyń soltústigindegi Trıpolı qalasynda qaıta jabdyqtap, Lıvanǵa jiberiletin júkterdi osy teńiz kemejaıy arqyly qabyldap alý josparlanǵan. Páterleri búlingen turǵyndardy qurylys materıaldarymen jabdyqtaý jáne jarylys saldarynan úılerinen aıyrylǵandardyń problemalaryn sheshý úshin qoldan keletinniń bárin jasaý josparlandy. Lıvandyqtardy nanmen qamtamasyz etý sharalary da belgilengen, sebebi kemejaıdaǵy astyq qoımasy aıtarlyqtaı zardap shekti.
Óz tarıhynda eń aýyr ekonomıkalyq daǵdarysty bastan keship otyrǵan Lıvan jergilikti túrǵyndar men kýágerler «Hırosıma» dep ataǵan bul qaıǵyly jaǵdaıdy jalǵyz ózi eńsere almaıdy. Oqıǵa oryn alǵan soń alǵashqy saǵattarda Lıvanǵa birqatar arab jáne eýropalyq elder kómek kórsetýge daıyn ekenin bildirdi.
