Beıqam halyq eldegi lańkestik qaýipti jete túsinbeıdi - sarapshy
ASTANA. 1 qarasha. QazAqparat - «Saýalnamaǵa qatysqan qazaqstandyqtardyń 73%-y din týraly bilimdi ǵalamtordan alady», - dep habarlady «QR-daǵy lańkestik jáne ekstremızm máselelerin zertteý ortalyǵy» QQ jetekshisi Kákimjan Bıshmanov.
«Biz kútkendeı, veb-saıt arqyly - 73%-y, tv-baǵdarlamalar arqyly - shamamen 9%, biz tyńdaıdy taǵysyn taǵy dep aıtyp júrgen dinı ustazdarmen sóılesý ádisimen - bar bolǵany 6%», - dep habarlady K.Bıshmanov beısenbi kúngi lańkestik pen ekstremızmge qarsy áreket boıynsha semınarda.
Onyń aqparynsha, suralǵan azamattardyń tek 5%-y ǵana dinı tanymdy kitaptardan alady, munymen qatar 72%-y Qazaqstanda ekstremıstik jáne lańkestik uıymdardyń qaýiptilik deńgeıin tómen dep sanaıdy, 20%-y - ortasha jáne 7%-y - joǵary.
«Bul bizdiń halyqtyń tolyq beıqamdyǵyn kórsetedi», - dep nazar aýdardy sarapshy.
Sonymen birge, K. Bıshmanovtyń oıynsha, elde lańkestik qaýpi bar ári ol qater shynaıy. Munymen qatar, másele jeke qaýipsizdikke kelgende, zertteý nátıjesi kerisinshe kórsetti. Atap aıtqanda, suralǵandardyń 87%-y óz jeke qaýipsizdik deńgeıiniń óte tómen ekenine senimdi.
«Bul jaqtan qaraǵanda olar qaýip joq deıdi, basqa jaǵynan, olar óte nashar qorǵalǵandyǵyn aıtyp shaǵymdanady», - dep atap ótti K. Bıshmanov.
Odan bólek, suralǵandardyń 77%-y quqyqqorǵaý organdarynyń daıyndyǵy tómengi deńgeıde ekenin atap ótse, 17%-y bul kórsetkishti ortasha dep jáne tek 4%-y joǵary dep baǵalady. Munymen birge suralǵandardyń 75%-y radıkaldy mazmundaǵy alýan túrli dinı aǵymdardy tanystyratyn adamdardyń tobyn ekstremıstik uıym dep sanasa, 18%-y qylmystyq banda quraıtyn adamdar toby dep topshylaıdy.
«Lańkestik pen dinı ekstremızmdi bir sebetke salýǵa bolmaıdy, sebebi dinı ekstremızm ıdeıalyq negizge, al lańkestik qylmystyq negizge ıe», - dep tolyqtyrdy sarapshy.
K. Bıshmanovtyń sózinshe, respondentterdiń 73%-y úshin zamanaýı lańkesterdiń túri syrtqy kelbetimen basqalardan erekshelenbeıtin adamdar bolsa, suralǵandardyń 10%-y úshin olar úlken dorbasy men sómkeleri bar adamdar bolyp assotsıatsııalanady, 8% úshin - dinı kıimderdegi adamdar, 5,3%-y úshin lańkes bolyp saqaldy adamdar kórinedi.
Aıtylǵan aqparǵa sáıkes, Qazaqstan aýmaǵynda ekstremızm men lańkestiktiń paıda bolýy jáne taralý sebebi arasynda respondentterdiń 34%-y eldegi áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıdyń tómengi deńgeıin atap ótse, 28%-y dinı uıymdardyń belsendiligin bildirgen, dep jazady muslim.kz.
Ǵalamtor jelisinde júrgizilgen suralymǵa 500 adam qatysqan, suralýshylardyń 72%-y ıslamdy ustanady, 9%-y - hrıstıandyq, 3%-y - býddıster, 15%-y - ateıster.
