Betin búrkemelegenderge aıyppul salý, petıtsııa men elektr samokatqa jańa talap - Májilis zań qabyldady

ASTANA. KAZINFORM — Búgin Májilistiń jalpy otyrysynda «Quqyq buzýshylyq profılaktıkasy týraly» Zańy men ilespe qujattar ekinshi oqylymda qaralyp, qabyldandy.

Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń málimetine qaraǵanda, «Quqyq buzýshylyq profılaktıkasy týraly», «Turmystyq zorlyq-zombylyq profılaktıkasy týraly», «Kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtardyń profılaktıkasy men balalardyń qadaǵalaýsyz jáne panasyz qalýynyń aldyn alý týraly», «Bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynan bosatylǵan adamdardy ákimshilik qadaǵalaý týraly», «Qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etýge azamattardyń qatysýy týraly» bes birtekti zańnyń normalary bir zańǵa biriktiriledi. Bul rette profılaktıka sýbektileriniń tizbesi men quzyreti, sondaı-aq belsendi azamattardy kótermeleý júıesi keńeıtiledi. Olardyń qyzmetin úılestirý quqyq buzýshylyq profılaktıkasy jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa arqyly júzege asyrylady jáne onyń mártebesi kóteriledi.

Depýtat Magerram Magerramovtyń aıtýynsha, jumys toby aıasynda depýtattar kámeletke tolmaǵandardy alty aıdan eki jylǵa deıin erekshe rejımdegi bilim berý uıymyna jiberýdi kózdeıtin merzimderdi qaıta qarady. Buǵan deıin zań jobasynda mundaı merzimderdi bir jyldan úsh jylǵa deıin ulǵaıtý usynylǵan edi. Erekshe rejımdegi bilim berý uıymyna jiberý jazalaý túri sanalmaıdy jáne arnaýly pedagogıkalyq tásildi qajet etetin kámeletke tolmaǵandardy tárbıeleýdiń, oqytýdyń jáne áleýmettik ońaltýdyń erekshe jaǵdaılaryn qamtamasyz etý qajettiligimen baılanysty. Osy oraıda depýtattar atalǵan merzimdi uzartý negizsiz dep tanyp, burynǵy alty aıdan eki jylǵa deıin aralyqty qaldyrdy.

- Ákimshilik rásimdik-protsestik kodeksine petıtsııaǵa qoıylatyn talaptardy arttyratyn túzetýler engizildi. Qoǵamdy turaqsyzdandyrýy múmkin teris pıǵyldy boldyrmaý maqsatynda petıtsııa nysanasy bola almaıtyn máselelerdiń tizbesi naqtylanady jáne keńeıtiledi. Bul quqyqtyq kepildikterdi kúsheıtedi jáne petıtsııa platformasyn destrýktıvti paıdalanýdy boldyrmaıdy, - dedi ol.

Osy turǵyda jeke jáne zańdy tulǵalardyń abroıy men qadir-qasıetine nemese iskerlik bedeline nuqsan keltiretin, ultaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimdi buzýǵa qabiletti áreketterge, soǵysty, zorlyq-zombylyqty, qatygezdikti nasıhattaýǵa, sondaı-aq násildik, dinı arazdyqty, ekstremızmdi, separatızmdi jáne basqa da dushpandyq áreketterge, esirtki quraldaryn taratýdyń jáne tanymal etýdiń kez kelgen is-qımyldaryna tosqaýyl qoıý eskerilgen.

Sonymen qatar, zań aıasynda atqarýshylyq qujattardy jeke sot oryndaýshylary arasynda bólý tetigi qaıta qaraldy. Jańa algorıtm sot oryndaýshylary arasynda barlyq sanattaǵy atqarýshylyq qujattardy, onyń ishinde áleýmettik mańyzy bar qujattardy birkelki avtomatty túrde bólýdi qamtıtyn bolady. Bul rette atqarýshylyq qujatty tikeleı jeke sot oryndaýshysyna usyný múmkindigine jol berilmeıdi.

Elektrsamokattaryn paıdalaný tártibi kúsheıtildi

- Budan bólek, zań aıasynda jol júrisine qatysýshylardy, azamattardy, sondaı-aq balalardy jalǵa beriletin elektr samokat júrgizýshisiniń zańsyz áreketterinen qorǵaý turǵysynda elektr samokattar azamattyq-quqyqtyq jaýapkershilikti mindetti saqtandyrý jáne tirkeý nómiri qajet kólik quraldarynyń sanyna engiziledi. Mundaı talaptar bolmaǵan jaǵdaıda, jol júrisine qatysýǵa ruqsat berý zańsyz bolady, - dedi M. Magerramov.

Májilistiiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń aqparatynsha, elektr samokattardy jalǵa beretin zańdy tulǵalar men jeke kásipkerler:

1) elektr samokatqa tirkeý nómirin berip jáne ornalastyra otyryp, esep júrgizýge;

2) paıdalanýshylardy sáıkestendirýdi, olardy kez kelgen sanattaǵy kólik quralyn basqarý quqyǵyna jaramdy júrgizýshi kýáliginiń bolýy jáne ýákiletti organdardyń aqparattyq júıelerimen ıntegratsııany iske asyrý arqyly kólik quraldaryn basqarý quqyǵynan aıyrý týraly málimetterdiń bolmaýy turǵysynan tekserýdi qamtamasyz etýge;

3) On segiz jasqa tolmaǵan jáne kólik quraldaryn basqarý quqyǵy joq nemese odan aıyrylǵan adamdardyń elektr samokattardy jalǵa alýyna jáne joldyń júrý bóliginde basqarýyna jol bermeýge;

4) paıdalaný qaǵıdalaryn buzǵany úshin yqtımal aıyppuldar nemese saldar týraly paıdalanýshylardy eskertýge;

5) júrý kezinde elektr samokattardyń turǵan jerin jáne qozǵalys jyldamdyǵyn baqylaýǵa arnalǵan tehnologııalardyń kómegimen paıdalanýshylardyń minez-qulqyn baqylaý;

6) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen elektr samokattar úshin ártúrli jyldamdyq rejımderi bar aımaqtarda elektr samokattar qozǵalysynyń ruqsat etilgen eń joǵary jyldamdyǵyn avtomatty túrde shekteýge;

7) elektr samokattardy jaıaý júrginshiler men kólik úshin kedergi keltirýi múmkin jerlerde qaldyrýǵa jol bermeýge;

8) árbir elektr samokatqa kólik quraldary ıeleriniń azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligin mindetti saqtandyrý shartyn jasasýǵa;

9) qoǵamdyq tártip pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda ýákiletti memlekettik organǵa elektr samokattardyń ornalasqan jeri týraly derekterdi berýge mindetti.

Budan basqa, balyq sharýashylyǵy salasyndaǵy ýákiletti memlekettik organdy aqyly avtomobıl joldaryn paıdalanǵany úshin aqy tóleýden bosatatyn norma engizildi.

Bet-júzin búrkemelegenderge aıyppul salynady

- Qoǵamdyq oryndarda bet-álpetti tanýǵa kedergi keltiretindeı búrkemeleýge qatysty zań talaptaryn buzý áreketine ákimshilik jaýapkershilik engizildi. Atap aıtqanda, quqyq qorǵaý qyzmetin jetildirý, quqyq qorǵaý men azamattyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerin jáne áskerı qyzmetshilerdi turǵyn úımen qamtamasyz etý, sondaı-aq ishki ister organdarynyń qyzmeti salasynda artyq zańnamalyq reglamentteýdi bolǵyzbaýǵa qatysty zań aıasynda qoǵamdyq oryndarda bet-álpetti tanýǵa kedergi keltirýge tyıym salý normalary engizildi. Alǵash ret zań talaptaryn buzǵany úshin eskertý jasalady, al bul jaǵdaı qaıtalansa, 10 AEK somasynda aıyppul salynady, - dedi depýtat.

Eske salsaq, bıyl maýsym aıynda Parlament qabyldaǵan zań aıasynda qoǵamdyq orynda bet-júzin tanýǵa kedergi keltiretin zattardy qoldanýǵa tyıym salynǵan edi. 

Sol kezde Іshki ister mınıstriniń orynbasary Sanjar Ádilov bet-júzin búrkemelegenderge nege jaza qoldanylmaıtynyn túsindirgen edi.