Berdibek Saparbaev: Aýylda jumys isteýge umtylý kerek

Oblys ákimi jumys sapary barysynda koranovırýstyq ınfektsııanyń taralýyna jol bermeýge baılanysty is-qımyl sharalaryn tekserdi. Sonymen qatar 13 nysandy aralap, aýdannyń qazirgi áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıynan habardar boldy.

Berdibek Saparbaev aldymen Aqtoǵan aýylyndaǵy Tilemis batyr atyndaǵy №4 orta mektepke bardy, onda Merki aýdanynyń ákimi Meıirhan Ómirbek bilim berý salasynyń jaı-kúıi týraly baıandady. Aýdandaǵy 36 mekteptiń tórteýinde kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Sondaı-aq, bıyl Granıtogorsk aýylynda jańa bilim shańyraǵy boı kóteredi. Qazirgi ýaqytta oqýshylar «Balapan» telearnasy arqyly qashyqtan oqýda.

Budan keıin birqatar aqtoǵandyqtarmen kezdesken óńir basshysy olardy bosqa qarap otyrmaýǵa, óz otbasy men týǵan aýyldyń ıgiligi úshin eńbek etýge shaqyrdy.

- Іndet máńgi sozyla bermeıdi, búgingi kúni bosańsýǵa, jalqaýlyqqa jol joq. Aýylda jumys isteýge umtylý kerek. Bul, ásirese jastarǵa qatysty. Baqsha ósirińizder, ózderińizdi kókónistermen qamtamasyz etińizder, úıler men kóshelerdi kórkeıtińizder. Biz eń úlgili aýyl boıynsha baıqaý jarııaladyq. Osy baıqaýda jeńiske jetýge tyrysyńyzdar, eń úzdik eldi mekender mindetti túrde kótermelenetin bolady, - dep atap ótti ol.

Berdibek Saparbaev budan bólek aýdandaǵy taǵy úsh bilim berý mekemesine at basyn burdy. Oqý ordalarynyń birinde ótken kezdesýde jergilikti turǵyndardyń biri aǵa býynnyń kásipkerlik bastamasyn qoldaýǵa baǵyttalǵan pılottyq joba qurýdy usyndy. Ol jańa jumys oryndaryn qura otyryp, zeınetkerler de jumyssyzdyqpen kúreske óz úlesin qosa alatyndyǵyn jetkizdi. Aımaq basshysy bastamanyń mańyzdylyǵyn tilge tıek etip, bul týraly oılanýǵa ýáde berdi.

Aıta ketken jón, 127 adam eńbek etetin Merki irimshik zaýyty - aýdandaǵy iri kásiporyndardyń biri. Munda birinshi toqsannyń qorytyndysy boıynsha ónim kólemi 422 tonnadan 462 tonnaǵa deıin artqan. Alaıda bul maksımaldy kórsetkish emes, óıtkeni zaýyt óziniń júktemesiniń nebári 55-60 paıyzynda ǵana jumys isteýde. Búginde zaýyttaǵy jelilerdi jańǵyrtýǵa 300 mıllıon teńge qarajat qajet, sonda ǵana kásiporyn tolyq júktemesine shyǵa almaq. Satyp alýshylar az emes, ásirese reseılikter Merke irimshikteri men ıogýrttaryna qyzyǵýshylyq tanytýda. Zaýyt dırektory Dastan Aıtýlenovtiń aıtýynsha, súti kóp iri birlestiktermen jumys isteý tıimdirek, óıtkeni olardyń sapasy usaq sharýashylyqtarǵa qaraǵanda joǵary.

Aımaqtaǵy taǵy bir iri kásiporyn - «Merke et» JShS-niń et kombınatynda shıkizattyń jetispeýshiligi týyndaýda. Kásiporynda 4 myń qoı men 800 bas iri qara bar. Kásiporyn dırektory Berik Egemberdıevtiń sózine qaraǵanda, qoı sanyn keminde 50 myńǵa jetkizý qajet, biraq maldy qaıdan alý kerektigine qatysty másele týyndaýda. Kúni keshe ǵana merkilikter Dýbaıǵa 60 tonna qoı etin jiberdi. Arabtar ushaqtardy jolaýshylarsyz jóneltip, eki jaqqa da ushý aqysyn tólegen. Olardyń jambyldyq etke qyzyǵýshylyǵy joǵary.

«Ar-As» sharýa qojalyǵy asyl tuqymdy jylqy sharýashylyǵymen aınalysýda, olar úsh aıǵa merzimde saqtaýǵa bolatyn bótelkedegi qymyz shyǵaryp jatyr. Sharýa qojalyǵynyń basshysy Maqsut Nesipbaevtyń aıtýynsha, nemis tehnologııalaryn paıdalanady, ondaǵy barlyq protsess avtomattandyrylǵan. Endi qurǵaq qymyz shyǵarý isin bastaýdy kózdep otyr.

Óńir basshysy «Sypataı batyr» JShS-ine de arnaıy bardy. Onda qyzylshany damytý máseleleri talqylandy. Seriktestiktegi 6,5 myń gektar jerdiń úsh myńy – egistik. Sharýa qojalyǵynyń basshysy Qanat Shaıhıevtiń aıtýynsha, qyzylshaǵa 200 gektar jer bólingen. Ótken jyly ár gektardan 861 tsentnerden tátti ónim jınalypty. Qyzylsha ósirýshiler shyǵynǵa ushyramas úshin frantsýzdyq elıtalyq tuqymdardy, «EvroHım» JShS-nen mıneraldy tyńaıtqyshtar alǵan.

Jas dárigerlermen kezdesken Berdibek Saparbaev aýdan basshysy Meıirhan Ómirbekke qajetti qujattardy jınap, sala mamandaryna turǵyn úı alýǵa kómektesýdi tapsyrdy.

Sondaı-aq jumys sapary barysynda oblys ákimi Merki aýylynyń batys jaǵyndaǵy kire beriste ornalasqan №1 blokpostta boldy. Blokpost dene qyzýynyń joǵarylaýy baıqalǵan adamdarǵa arnalǵan oqshaýlaǵyshpen qamtylǵan. Ázirge koronavırýs deregi tirkelmegen.

Aýdan aktıvimen kezdesýde óńir basshysy barynsha paıdalanylmaı otyrǵan Merki aýdanynyń joǵary áleýetin atap ótti. Aýdannyń jeri qunarly. Oblys ákiminiń boljamy boıynsha aǵymdaǵy jyly sýarmaly sý máselesi bolmaıdy.

B. Saparbaev jyl saıyn egistik alqabyn kem degende 10 paıyzǵa ulǵaıtyp otyrýdy tapsyrdy.

- Jerdi barynsha tolyq jáne tıimdi paıdalaný, onyń qunarlylyǵyn, daqyldardyń ónimdiligin jáne tuqym sapasyn arttyrý qajet. Áli kúnge deıin sharýashylyqtardy irilendirý máselesi sheshilmeı keledi. Bul oraıda aýyldyq okrýg ákimderi tarapynan sharýalarǵa memlekettik baǵdarlamalardyń artyqshylyqtaryn túsindirý boıynsha jumystar álsiz júrgizilýde, - dep atap ótti ol.