«Benzın tapshylyǵynan qalaı qutylamyz?» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

«Búkil álemniń ár túkpirinen máńgilik qalaǵa tartylǵan myń san qatynas arnalary sekildi ejelgi Iordan jerinen shyqqan joldardyń birimen Elbasy Nursultan Nazarbaev Italııanyń astanasyna resmı saparmen keldi», dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti. Basylym Elbasynyń Italııadaǵy resmı saparyna oraı «Barlyq jol Rımge bastaıdy» degen taqyryppen kólemdi maqala bergen. Onda «Italııalyq kompanııalar energetıka ǵana emes, metallýrgııa, qurylys salalarynda  da belsendi jumys isteýde. Osy qatarda qazaqstan­dyq qatty sortty, sapaly bı­daıynyń 1 mln. tonnasy Italııa rynogyna  shyǵarylady. Bul da bizdiń yntymaqtastyǵymyzdy te­reńdete túsýdiń bir joly. Sondaı-aq joǵary tehnologııalardy satýdyń máseleleri de jaqsy jolǵa túsip keledi. Meniń resmı saparym­nyń aıasynda jıyrma shaqty kelisim qujatyna qol qoıylǵaly otyr. Mundaǵy ekijaqty ınves­tı­tsııa kólemi 6 mlrd. AQSh dolla­ry shamasyna jetip otyr. Men muny naǵyz serpindi sekiris dep oılaımyn», degen Memleket basshysynyń sózi keltirilgen.

Sonymen qatar osy basylymnan QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń Iordanııa elindegi resmı sapary jaıynda da egjeı-tegjeıli maǵlumat alýǵa bolady.

Elbasynyń Appenın túbegine úshkúndik sapary «Aıqyn» gazetiniń de nazarynan tys qalmaǵan.

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sany «Qazaqstannyń el birligi doktrınasy» atty talqylaýǵa arnalǵan jobany oqyrman nazaryna usynyp otyr. Bul joba «Aıqyn» gazetinde de jarııalanǵan.

Osy basylymnyń dástúrli «Úkimet» aptalyq qosymshasynda «Ekonomıkany áldendirýge baǵyttalǵan fıskaldyq saıasat», «Durys tańdaý» aktsııasy bastaldy», «Tirshilik kúretamyry. Úkimet jol, kólik ınfraqurylymdaryn damytý máselesine úlken kóńil bólýde», «Ońtústik dıqandaryn ne tolǵandyrady?», «Úleskerler múddesin memleket tolyq eskeredi», «Tyńaıtqyshtan taryqtyrmaıtyn joba» degen taqyryptarmen maqalalar toptamasyn bergen.

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń 90 jyl­dyǵyna oraı, oǵan redaktor bolǵandar, onda qyzmet istegender týraly baıandaý baspasózimizdiń tarıhyn búgingi oqyrman­darymyzǵa tanystyryp, dáýir shyndyǵyn naqty kórsete túsýge sebepker bolatyn­dy­ǵy aqıqat. Osyǵan oraı atalǵan basylym professor Tursynbek Kákishevtiń «Sáken Hám «Eńbekshi qazaq» atty kólemdi maqalasyn jarııalady. Maqala barysynda «Eńbekshi qazaq» gazetinde «Endi bir jıyrma jyldyń ishinde qazaq ónerli halyqtardyń qa­tary­na kirý kerek. Qazaqqa oqý buryn bir márte kerek bolsa, endi myń már­te kerek. Oqýsyz qazaq­tyń bo­la­shaqtaǵy kúni qarańǵy» degen túbegeıli baǵdarlamasy bar Sáken «Ár azamattyń bir kózi oqý isinde bolyp, soǵan qolynan kel­gen járdemin tıgizip otyrýy moı­nyna artylǵan paryz. Іsińmen, kúshiń­men, tilińmen bolsa da oqý isine járdem qylmasań - keıingi jas býynnyń qoly jaǵańda ke­tedi» degen jan sózderi qoǵam qaırat­keriniń bıik óresin birden tanyt­ty. Sol úshin de eli, halqy ony ardaq tutty, qadirledi, qur­mettedi» delingen.

«Araq ishýden Azııa boıynsha alǵa shyqtyq». «Alash aınasy» gazetiniń búgingi sanynda osy taqyryppen maqala jaryq kórdi. Basylymnyń jazýynsha, alkogoldi ónimderdi tutyný jaǵynan álem boıynsha - segizinshi, al Azııa elderiniń ishinde eń aldyńǵy orynda kele jatqan elimizde ár adam basyna shaqqanda, ortasha 31 lıtr syra, 12 lıtr araqtan keledi eken. Araq ishý jaǵynan, tipti Reseıdi de basyp ozyppyz. Tek sońǵy úsh jylda elimizdegi maskúnemder sany on esege artqan. Osy oraıda, elimizde 2007 jyldan bastap qazan aıynyń sońǵy beısenbisi «Alkogoldi tutynýdan bas tartý kúni» dep jarııalanǵan. Sonymen qatar maqalada Salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý problemalary Ulttyq Ortalyǵynyń bas dırektory Sáýle Dıqanbaevnyń pikiri berilgen. Onyń aıtýynsha, qazirgi kezde jastardyń eleýli bóligi syraǵa táýeldi. Buǵan negizinen, osy ýaqytqa deıingi syra jarnamalarynyń keńinen taralýy sebep boldy. Múmkindiginshe, urpaq densaýlyǵyna keri áser etetin zııandy ádetterdi jarnamalaýdan saq bolý kerek. Jazylǵan jaıt jaıynda tolyǵyraq 1-2 betten oqı alasyzdar.

Osy gazette jaryq kórgen kelesi «Tarazy» 100-ge toldy» degen maqalada «Ómirdiń ózi - tarazy» qaǵıdasyn ustanatyn, búginde efırge 100-shi ret shyǵyp otyrǵan «Habar» arnasyndaǵy «Tarazy» saraptamalyq baǵdarlamasy osy kezge deıin 200 stýdııa qonaǵyn qabyldap, bas-aıaǵy 300 betti quraıtyn stsenarıı, 400 sıýjet, 2000 sıýjet keıipkerin ázirlepti. Sóıtip, onyń efırdegi ýaqyty 5000 mınýtqa jetken eken. «Alash aınasynyń» nazarynan tys qalmaǵan «Tarazy» baǵdarlamasynyń jetken jetistikteri jaıynda basylymnan keńinen maǵlumat alasyz.

Al  «Báıterek» - balalyq  armannyń sımvoly» degen maqalada rejısser Danııar Salamattyń jaqynda ǵana balalarǵa arnalǵan «Báıterek» atty fılmi týraly aıtylǵan. «Beıterektiń» kishkentaı keıipkeri Sanjar taǵdyr tálkegimen joldary eki aıyrylǵan ata-anasyn tabystyrýdy ańsaıdy. Sezimtal bala Astana tórindegi «Báıterekke» kóterilip, ondaǵy kitapqa alaqanymdy qoıyp arman oılasam, armanym oryndalady  dep shynymen senedi. Sanjardyń jan-dúnıesin túsingen ustazy Dana apaıy oǵan kómektesedi.  Fılmdegi jańalyq -  balalardy izgilikke, janashyrlyqqa tárbıeleıtin beıne - Qydyr ata beınesi. Bul týraly tolyǵyraq 5-shi betten oqısyzdar.

***

«Ekonomıka» gazetiniń juma kúngi sanynda «Benzın tapshylyǵynan qalaı qutylamyz?» degen taqyryppen maqala jaryq kórdi. Maqalada janarmaıdyń tapshylyǵynan qutylýdyń birneshe joly kórsetilipti. Solardyń birinde bylaı deıdi: «Sondaı-aq eldegi naryqqa Reseıden keletin ımport benzınniń áseri de zor. «Reseıden benzın ákelýimizge ne sebep?» deseńiz, olardyń benzıni - joǵary oktandy. Al bizdegi eski zaýyttardyń benzıniniń oktandyq sapasy tómen. Shet elden ákelinip jatqan kólikterdiń motory joǵary oktandy benzınge eseptelip jasalǵan. Oktany az benzın ol mashınalardyń motorynyń tez buzylýyna ákeledi. ıAǵnı, jańa zaýyttar salynbasa, onda joǵary oktandy benzınge tapshy bolyp qala beremiz».

«Sonymen ne kerek, kezinde halyqtyń «qatesi bar banknottar jedel aýystyrylady» degen úmiti arada úsh jyl ótse de tolyq aqtalmaǵan sekildi. Ulttyq bank qyzmetkeriniń jaýabyna qarap otyryp, qate teńgelikterdi qysqa merzimde aınalymnan shyǵarýǵa yqpal etetin sharalardyń áý bastan-aq júrgizilmegenin ańǵarasyz. Aıtyp ótkendeı, buǵan deıin ulttyq valıýta birneshe márte ózgerdi», dep jazady «Ekonomıka» gazeti. Jazylǵan jaıt tóńireginde basylymnyń búgingi sanynan egjeı-tegjeıli bile alasyzdar.

***

«Osy aptada Parlament Májilisiniń depýtaty Murat Ábenov aýyr atletıkadan Olımpıada chempıony Ilıa Ilınge qoldaý kórsetý jóninde usynys bildirdi. Halyq qalaýlysynyń aıtýynsha, Beıjińde ótken Olımpıada oıyndarynan keıin jaraqat alǵan Ilınniń qazir jattyǵý jasaýyna múmkindik joq. Óıtkeni syrqattan arylý úshin biraz qarajat qajet. Shtattaǵy ulttyq komandalar dırektsııasy 1 qyrkúıekten bastap tólemeı otyr. ıAǵnı Ilınniń qarjylyq jaǵdaıy múshkil», dep jazady «Aıqyn» gazeti. Sonymen qatar basylym osy jaıtqa oraı Olımpıada chempıonynyń BAQ ókilderine aıtqan sózimen qosa,  Shtattaǵy ulttyq komandalar dırektsııasynyń, Respýblıkalyq aýyr atletıka federatsııasynyń  baspasóz hatshylarynyń jáne Qyzylorda oblystyq týrızm, dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasy bastyǵynyń pikirlerin de jarııalaǵan. Maqala «Olımpıada chempıony nege muńaıady? Nemese Beıjińde altyn alǵan jigittiń sózinde aqıqat bar ma?» degen taqyryppen berilgen.

Aqtaý qalasynda 4-shi Mańǵystaý aımaqtyq «Munaı jáne Gaz, Infraqurylym» - «Mangystau Oil, Gas & Infrastructure 2009» kórmesi ótkizilip, sonyń aıasynda 1-shi Mańǵystaý aımaqtyq Munaı-gaz tehnıkalyq - «OilTech Mangystau»  konferentsııasy ótip jatyr. Osyǵan oraı «Aıqyn» gazeti «Mańǵystaýdyń iri ınvestorlardy qabyldaýǵa múmkindigi mol» degen taqyryppen maqala jarııalady.

***

«2000 jyldardyń basynda elimizde qus eti kúrt azaıa bastaǵan kezde, muhıttyń arǵy jaǵynan kele bastaǵan «Býshtyń sıraǵy» «et dese, bet bar ma?» dep, qyzylsyraıtyn qazaqqa kókten izdegeni jerden tabylǵandaı boldy. Iá, ótken ǵasyrdyń 90-shy jyldarynda respýblıkada qustyń sany 60 mıllıon bolsa, ekonomıkanyń jáne tutyný suranysynyń ósýi kezinde qustyń sany 15 mıllıon shamasynda qalǵan edi», dep jazady «Altyn orda» gazeti. Maqalaǵa QR Parlamenti Senatynda elimizdegi qus sharýashylyǵyn damytý haqynda ótken  dóńgelek ústelde aıtylǵan jaıttar arqaý bolǵan. Jarııalanymda Senat Tóraǵasynyń orynbasary Muhambet Kópeevtiń, aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary Arman Evnıevtiń, Indýstrııa jáne saýda vıtse-mınıstri Janar Aıtjanovanyń, senator Qýanysh Aıtahanovtyń, «QazAgro» ulttyq holdınginiń tóraǵasy Asyljan Mamytbekovtyń pikirleri berilgen.  

«Adasýdyń aşy sabaǵy». Osy taqyryppen «Altyn orda» basylymynda jaryq kórgen maqalada Daǵystandaǵy qarýly qaqtyǵysta qaza tapqan bes jas jigittiń  Qazaqstan azamattary ekendigi anyqtalǵany jazylǵan. Bul jaıt tóńiregindegi tolyq aqparatty basylymnyń juma kúngi sanynan egjeı-tegjeıli bile alasyzdar.

«Úkimettiń jańa sharalaryn júzege asyrý aǵymdaǵy jyly nátıje bere bastaıdy», dep jazady «Kazahstanskaıa pravda» gazeti.  Premer-Mınıstr Kárim Másimovtyń tóraǵalyǵymen  Ekonomıkany modernızatsııalaý  máseleleri jónindegi memlekettik komıssııanyń kezekti otyrysy ótip, onda óńdeý ónerkásibi kásiporyndary­nyń ekinshi deńgeıli bankter al­dyn­daǵy mindettemelerin qaıta qar­jylandyrý, óńdeý ónerkási­bin­degi shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri úshin jabdyqtardy lızıngteý, ınvestıtsııalyq joba­lar­dy Stresti aktıvter qory esebinen tómendetilgen paıyzdyq stavka­lar­men Qazaqstannyń Damý banki arqyly qarjylandyrý, sondaı-aq Astana men Almaty qalalaryn­da­ǵy birqatar úlestik qurylys ny­sandaryn aıaqtaý sııaqty máseleler qaralǵan.

 «Ekspress-K» gazetiniń jazýynsha, keshe QR Parlamenti Májilisinde  ómirdiń barlyq salasyndaǵy áıelder men erkekterdiń teń quqyqtary men birdeı múmkindikteri týraly zań jobasy qaralǵan. Maqalada keltirilgen QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Dınar Núketaevanyń pikirinshe, búgingi tańda Qazaqstanda memlekettik jáne qoǵamdyq ómirdiń barlyq salasynda respýblıka azamattarynyń jynysyna qaramastan teńdigin qamtamasyz etetin qandaı da bir normatıvtik-quqyqtyq akt joq eken.