Belsizdiktiń beleń alýy neden?
ASTANA. QazAqparat - Sońǵy kezde elimizde erler arasyndaǵy belsizdiktiń beleń alyp bara jatqany dabyl qaqtyrarlyq máselege aınalyp barady. Otbasyn qurǵan árbir besinshi jup osy syrqatpen betpe-bet keledi eken. Osyǵan oraı «Ana tili» gazetinde jarııalanǵan B.Jarbosynov atyndaǵy Ýrologııa ǵylymı ortalyǵy Bas dırektorynyń emhana qyzmeti jónindegi orynbasary, medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty Marat Batyrbekovpen júrgizilgen suhbattan birer aqparat berýdi jón kórdik.
Mamannyń aıtýynsha, belsizdik dertiniń kóbeıýine eń basty sebep - ekologııa. Qazir - ǵylymı-tehnıkalyq úderisterdiń damyp jatqan kezi ǵoı. Al odan bólinip jatqan hımııalyq zattardy aýamen birge jutamyz. Ekinshi sebep - tamaq sapasynyń tómendeýi, óıtkeni kúndelikti taǵamdarymyz hımııalyq zattarǵa toly. Osynyń saldarynan adam aǵzasyndaǵy gender ózgeriske ushyraıdy. Úshinshiden, jynystyq qarym-qatynas tóńiregindegi saýatsyzdyq sebep bolady. Erte jynystyq qatynas, kezdeısoq adammen jynystyq qatynastar da atalmysh derttiń kóbeıýine ákep soqtyrady. Solardyń sebebinen bolatyn qabyný úderisteri áıelde de, erkekte de kezdesip jatyr. Osynyń saldarynan ekeýinde de uryq azaıyp, sapasy tómendeıdi. Qazaqstanda bedeýlik áıelder tarapynan 50 paıyz bolsa, erkekter jaǵynan da - 50 paıyz, demek, osynaý jaǵymsyz dert eki jaqqa da birdeı taraǵan. Jastardyń salaýatty ómir saltyn ustanbaı, araq, syra, temekige áýestenýiniń saldary da - belsizdik pen bedeýlikke bastar birden-bir jol. Onymen qosa adam júıkesiniń zaqymdanýy da, dári-dármekti shekten tys paıdalaný da aǵzaǵa keri áser etedi. Máselen, daǵdarys kezinde jumystan qysqaryp qalý sekildi faktilerdiń kóbeıgendigi de er-azamattardyń kóńil kúıine ǵana emes, densaýlyǵyna da asa zııan keltirýde. Áıel adam qansha degenmen jumystan bosap qalsa, úıdiń kúndelikti tirshiligimen aınalysyp júre beredi. Al er adamdarǵa bul qatty tııýde. Júıkesine salmaq túsken jigitterdiń garmondary tómendep ketedi. Fızıologııalyq jaǵdaıda 45-55 jastan keıin erkekterdiń garmondary azaıa bastaıdy. Al kúızelis jaǵdaıynda bul úderis tym jyldamdap ketedi. Garmondar azaıǵannan keıin aǵzadaǵy basqa múshelerdiń qyzmeti de buzyla bastaıdy. Ókinishtisi, qazir bul dertpen aýyratyndar kún ótken saıyn kóbeıip barady.
