Belgili kúıshi-kompozıtor, QR halyq ártisi Tuıaqberdi Shámelov dúnıeden ozdy
ORAL. 1 qazan. QazAqparat - Qazaq óneri orny tolmas aýyr qazaǵa ushyrady. 30 qyrkúıek kúni 61 jasqa tolǵan shaǵynda Qazaqstannyń halyq ártisi, «Qurmet» ordeniniń ıegeri, Qurmanǵazy atyndaǵy memlekettik akademııalyq qazaq ult aspaptar orkestriniń kórkemdik jetekshisi, kúıshi, kompozıtor Tuıaqberdi Shámelov Oralda dúnıeden ótti.
«Myń tuıaqtyń dúbiri - bir Tuıaqtyń saýsaǵy» atanǵan kúıshi Tuıaqberdi Qajygereıuly 1951 jyldyń 6 qyrkúıegi kúni Batys Qazaqstan oblysynyń Bókeı ordasy aýdanyna qarasty Saraljyn aýylynda dúnıege kelgen.
1970 jyldan akademııalyq qazaq halyq aspaptary orkestri quramynda dombyrashy, kontsertmeıster jáne jeke oryndaýshy retinde qyzmet etti. «Kúı ónerinde ony eshkim kemite almaıdy, Tuıaq - sheber kúıshi. Kúıdi túsinip oryndaıdy. Men ony muragerim dep sanap, batamdy berdim», - degen Qalı Jantileýov sııaqty sańlaqtardan kúı óneriniń qyr-syryn meńgerdi.
T.Shámelov Almaty mýzykalyq ýchılışesin, Almaty memlekettik konservatorııasyn bitirgen. Onyń oryndaýshylyq repertýarynan qazaq halyq kompozıtorlarynyń (Qurmanǵazy, Dáýletkereı, Dına, Abyl, Seıtek, Mámen, t.b.) kúıleri keńinen oryn aldy.
Qurmanǵazy atyndaǵy orkestrde qyryq jyldan astam ýaqyt boıy qyzmet etip, qatardaǵy dombyrashydan bas kontsertmeıster, kórkemdik jetekshi dárejesine deıin kóterildi.
Orkestr quramynda álemniń kóptegen elderinde óner kórsetti. Jeke oryndaýshy retinde Frantsııa, Italııa, Qytaı, Aýǵanstan syndy shet elderde bolyp, qazaq halqynyń mýzyka ónerin álem jurtshylyǵyna tanystyrdy.
Qurmanǵazy atyndaǵy І respýblıkalyq oryndaýshylar baıqaýynyń laýreaty.
Ábish Kekilbaev onyń kúıshiligin: «Qurmanǵazynyń ón boıy dramaǵa toly, dúbirlete oınaıtyn kúıin lırıkaǵa aınaldyra otyryp, sazymen jetkize biledi», - dep joǵary baǵalady.
Tuıaqberdi - Mámen mektebiniń ókili. Іzdenistiń arqasynda Tileýuly Móńke bıdiń tórt kúıin taýyp, onyń tabıǵaty men tarıhyn hattap, notaǵa túsirdi. Alǵashqy bolyp oryndady. Qazaqtyń kúı murasy jańa jádigermen tolyqty. Móńke babamyzdyń kúıleri - búginde baǵa jetpes rýhanı baılyǵy.
Qazaq kúıiniń jaýharlary Tuıaqberdi Shámelovtiń tamasha oryndaýynda kúıtabaqqa jazylǵan.
T.Shámelov - birneshe án-kúılerdiń avtory. Onyń Qadyr Myrza Áliniń «Dombyra», Á.Asylbekovtiń «Aýylymdy saǵyndym» sózine shyǵarǵan ánderi respýblıkalyq konkýrstarda júldeli oryn aldy.
Tuıaqberdi Qajygereıuly halqyn súıgen qaıratker de bola bildi. Baspasózge bergen suhbattarynda eldik máselelerdi asqan saýattylyqpen, joǵary jaýapkershilikpen salmaqty túrde kóterdi. Tula boıy tunǵan tynymsyz oı bolatyn, keýdesi toly arman edi. Ultyn jan-tánimen súıetin.
Tuıaqberdi Shámelovpen qoshtasý rásimi Oral qalasyndaǵy A.Ostrovskıı atyndaǵy drama teatrynyń foıesinde 3 qazan kúni jergilikti ýaqyt 08.30 - 09.30 aralyǵynda ótedi.
