Belgili ǵalym Ádil Ahmetovtiń úsh kitabynyń tusaýkeseri ótti
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin elordada belgili ǵalym, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Ádil Ahmetovtiń úsh kitabynyń tusaýkeseri ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Biz búgin ult muratynan bastap keleshegine qyzmet etetin úsh birdeı qundy kitaptyń tusaýyn keskeli otyrmyz. Bul mazmundy ári zerdeli zertteýlerdiń avtory - ortamyzda otyrǵan belgili ǵalym, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Ádil Ahmetov. Kórnekti ǵalymnyń oıly oqyrmanǵa arnalǵan «Túrki álemniń yrym-tyıymdary», «Kolýmb dáýirinen burynǵy amerıkalyq úndisterdiń altaılyq tegi», «Ǵasyrlar ǵıbraty» atty bul eńbekteri qazaq rýhanııatynyń baı qazynasyn eseletip, jurtshylyqtyń ǵylymı qundylyqtarǵa degen qurmetin birden arttyryp otyr deýge ábden bolady. Hákim Abaı: «Adamnyń adamshylyǵy bastaǵan isinen bilinedi» demekshi, tabıǵatynda zertteý taqyrybyn talǵammen tańdap, kirisken soń tereńnen qazyp, túbirli ári túbegeıli nátıjege qol jetkizbeı tynshymaıtyn Ádil Qurmanjanuly bul salada izdenip júrgenine birneshe jyldyń júzi boldy», - dedi is-sharaǵa arnaıy kelip qatysqan QR Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaev.
Onyń atap ótýinshe, kitaptardyń avtory túrki tilderinde tabý men efımızmder boıynsha doktorlyq dıssertatsııa qorǵap, kómeskelenip bara jatqan uǵymdardy jańǵyrtty. ıAǵnı, arǵy túbi bir túrki áleminiń bilimi men tarıhyna tereń boılap, Azııanyń bir qıyryndaǵy sahalardan bastap, Eýropadaǵy gagaýyzdarǵa deıingi aralyqta mekendeıtin 40-qa tarta túrki halyqtarynyń yrym-tyıymdaryn ǵylymı baǵytta júıelep berdi.
«Sonymen birge Ádil Qurmanjanuly Amerıkalyq úndisterdiń túrki halyqtarymen týystyq jáne jahandyq geosaıasaty salasy sııaqty qajyrly qaırat pen mańdaı terdi talap etetin kúrdeli taqyryptarǵa batyldyqpen barǵan daryndy ǵalym. Halyqaralyq termınde tabý degen ortaq uǵymdy bildiretin yrym-tyıymdar barsha túrki halyqtaryna tán etnomádenı jáne etnolıngvıstıkalyq qurylys ekeni belgili. Ǵalym osy tyıymdardyń túpki mánin, quramyn Taýrat, Іnjil tárizdi kıeli kitaptardan izdep, jalǵan sóılemeý, bireýdiń ala jibin attamaý, qylmys jasaý, ysyrapqa jol bermeý sııaqty adamzatty izgilikke baýlıtyn júzdegen ádep-qaǵdıalar men tálim-tárbıelik qundylyqtardy jınastyrdy», - dedi Memlekettik hatshy.
Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli júrgizgen is-shara barysynda QR Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov kitap avtorynyń elimizdiń ǵylym men bilim salasyna, QR Syrtqy ister mınıstriniń birinshi orynbasary Shahrat Nuryshev syrtqy saıasatynyń qalyptasýyna sińirgen eńbekterine keńinen toqtalyp ótti.
Al Ádil Ahmetov «Túrki álemniń yrym-tyıymdary» atty kitabynyń birinshi bólimi tyıymdarǵa, al ekinshisi tyıym uǵymdarynyń sózdigine arnalǵanyn aıtady.
«Bul ıAkýtııadan bastap Gagaýyzǵa deıingi túrki halyqtarynyń tyıymdaryn qamtıdy. Al ekinshi ǵylymı arnam amerıkalyq úndisterdiń altaılyqtegine arnalyp otyr. Osy taqyrypty zerttegenime 30 jyl boldy. Mine búgin zertteý nátıjelerimde 285 bettik kitaptyń tusaýy kesilip otyr. Kitap Túrkııada túrik tilinde de shyǵyp jatyr. Úshinshi kitap geosaıasatqa baılanysty. 2018 jyly birinshi, 2019 jyly ekinshi basylymy shyqty. Al búgin tusaýy kesilgen kitaptyń aty - «Ýrokı stoletııa». Kitap negizi orys tilinde jaryq kórdi. Negizinde «Ǵasyrlar ǵıbraty» degen ataýmen qazaqsha jazylǵan edi. Ony qazaq tilinen orysshaǵa Ǵosman Tóreǵululy aýdardy», - dedi Ádil Ahmetov.
