Bektenov: Jumys oryndaryn ashpaǵan jer ıelerinen jer qaıtarylady
ASTANA. KAZINFORM – Oljas Bektenov kóktemgi egis jumystaryn aıaqtaý jáne AÓK-ti damytý máseleleri jóninde keńes ótkizdi. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Premer-mınıstr iri aýyl sharýashylyǵy kásiporyndaryn mal sharýashylyǵyn damytýǵa belsendi tartý qajettigin atap ótti.
— Keńes jumysyna bıznes pen aýyl sharýashylyǵy salasynyń ókilderi qatysyp otyrǵanyn paıdalanyp, myna máselege taǵy da nazar aýdarǵym keledi: iri sharýashylyqtar jyl boıǵy jumyspen qamtýdy turaqty jolǵa qoıýy tıis. Bul — sizderge qoıylatyn negizgi talaptardyń biri. Memleket qajetti qoldaýdy kórsetýde, biraq iri bıznes tarapynan da birinshi kezekte jyl boıǵy jumyspen qamtý jóninde qarsy mindettemeler kútedi. Ashyǵyn aıtaıyn, eger osy baǵytta tıisti sharalar qabyldanbasa, biz sizdermen birge budan ári jumys isteı almaımyz, mundaı menshik ıelerinen jer telimderin keri qaıtaryp ala bastaımyz, — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Sýdy utymdy paıdalaný máselelerine erekshe nazar aýdaryldy. Ótken jyly jekelegen sharýashylyqtardyń egis qurylymyn saqtamaýy, ásirese Túrkistan jáne Qyzylorda oblystarynda sý tutynýdyń ósýine ákeldi. Osyǵan baılanysty Premer-mınıstr sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrligine ákimdiktermen birlesip máseleni baqylaýda ustaýdy, ylǵal kóp qajet etetin daqyldar boıynsha bekitilgen egis qurylymynyń saqtalýyn qamtamasyz etýdi jáne fermerlermen túsindirý jumystaryn kúsheıtýdi tapsyrdy.
Óńirlerde sý resýrstaryn eskere otyryp, egis qurylymyn ońtaılandyrý júrgizilip jatyr. Sýdy paıdalanýdyń belgilengen lımıtterine sáıkes kúrish alańy 20,6 myń gektarǵa qysqaryp, 79,9 myń gektardy qurady. Maqta sharýashylyǵynda sý únemdeý tehnologııalaryn engizýge basa nazar aýdarylýda: tamshylatyp sýarýǵa arnalǵan maqta alańy 29,8 myń gektarǵa ulǵaıtylyp, 79,8 myń gektarǵa jetti, al dástúrli sýarýǵa arnalǵan alańdar 12 myń gektarǵa qysqardy.
Vegetatsııalyq kezeńdegi aýa raıy boljamy týraly ekologııa jáne tabıǵı resýrstar vıtse-mınıstri Jomart Álıev baıandady.
Qazgıdromettiń» málimeti boıynsha, osy kezeńde aýa temperatýrasy joǵary bolady jáne jaýyn-shashyn ár jerde ár túrli jaýady. Jalpy alǵanda vegetatsııalyq maýsymnyń bastalýy qolaıly dep baǵalanyp otyr. Sonymen qatar, shilde-qyrkúıek aılarynda elimizdiń jekelegen óńirlerinde ylǵal tapshy bolýy múmkin qaýpi bar. Qyrkúıek aıynda jaýyn-shashyn mólsheri Qazaqstannyń basym bóliginde normadan az, al Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Qostanaı, Aqmola, Pavlodar, Abaı oblystarynyń basym bóliginde, Aqtóbe oblysynyń shalǵaı soltústiginde normaǵa jaqyn dep boljanyp otyr.
Bul rette vegetatsııalyq maýsymǵa jasalǵan aldyn ala boljam ýaqyt óte naqtylanyp, aı saıynǵy málimettermen tolyqtyrylyp, barlyq múddeli memlekettik organdar men halyqqa jetkiziletin bolatyny atap ótildi.
«Báıterek» ulttyq ınvestıtsııalyq holdıngi» AQ basqarma tóraǵasy Rýstam Qaraǵoıshın sharýalardy qarjylaı qoldaý sharalary týraly baıandady. Bıyl AÓK-ti damytýǵa 1,2 trln teńgeden astam qarajat qarastyrylǵan, onyń 750 mlrd teńgesin egin egý jáne jınaý jumystaryna baǵyttaý josparlanyp otyr. Búgingi tańda fermerler 573 mlrd teńge qaryz alǵan, bul shamamen 6,8 mln ga egis alqabyn óńdeýge múmkindik berdi. Oǵan qosymsha «Damý» qory 232 mlrd teńgege 1,7 myń kepildik berdi, sonyń arqasynda agrarshylar 273 mlrd teńgege nesıe ala aldy.
«Zenchenko ı K» sharýa qojalyǵynyń dırektory Gennadıı Zenchenko fermerlik qoǵamdastyq memlekettiń sharýalardy qoldaý boıynsha júrgizip jatqan jumysyn oń baǵalaıtynyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, aǵymdaǵy sheshimder aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler arasynda qoldaý taýyp, jańa ınvestıtsııalyq jobalarǵa, zamanaýı óndiristerge jáne aýyldaǵy jumys oryndaryna aınalýda.
— Sharýalar qoǵamdastyǵy atynan Memleket basshysyna búginde agroónerkásiptik keshendi damytýǵa kóńil bólinip jatqany úshin rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Jasalyp otyrǵan qoldaý tetikteri bızneske uzaq merzimdi jobalarǵa senimdi ınvestıtsııa salýǵa, zamanaýı tehnologııalardy engizýge jáne eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge úles qosýǵa múmkindik beredi. Búgingi tańda fermerlerge odan ári damý úshin barlyq qajetti jaǵdaılar men quraldar bar. Sonymen birge, memlekettik qoldaý bıznestiń berilgen múmkindikterdi tıimdi paıdalanýdaǵy joǵary jaýapkershiligin de kózdeıdi, — dedi Gennadıı Zenchenko.
Sharýa qojalyǵynyń dırektory sondaı-aq jasandy ıntellektini engizý, AÓK-ti tsıfrlandyrý, mal sharýashylyǵyn damytý, aýyl sharýashylyǵy biliminiń sapasyn arttyrý, aýyl úshin kadrlar daıarlaý jáne qosylǵan quny joǵary básekege qabiletti ónim shyǵarý máselelerin kóterdi.
Aıta ketelik aýyl sharýashylyǵyna salynǵan ınvestıtsııa 1,6 trln teńgege jetken edi.
