Bektenov «Tsıfrlyq polıtseı» jobasyn engizýdi jedeldetýdi tapsyrdy

Onda referendýmda qabyldanǵan Konstıtýtsııanyń normalaryn sapaly jáne jedel engizýdi qamtamasyz etý úshin «Zań men Tártip» qaǵıdatyn bekitý máseleleri qaraldy. 

— Memleket basshysy ótken jyldyń sońynda «Quqyq buzýshylyq profılaktıkasy týraly» Zańǵa qol qoıdy. Osy Zańǵa sáıkes quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýǵa jaýapty sýbektilerdiń tizbesi men Vedomstvoaralyq komıssııanyń quramy keńeıtildi. Sonymen qatar jalpyhalyqtyq referendýmda qabyldanǵan Konstıtýtsııada quqyqtyq memleketti nyǵaıtýǵa, qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge jáne kez kelgen quqyq buzýshylyqqa «múldem tózbeýshilikti» ornyqtyrýǵa baǵyttalǵan «Zań men Tártip» ústemdigi negizgi qaǵıdattardyń biri retinde kórinis tapqan. Zańnamalyq deńgeıdegi jańalyqtardyń biri — quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý jumystaryna barlyq memlekettik organdardy, azamattardy jáne jergilikti qoǵam ókilderin tartý. Bul — barshamyzǵa ortaq mindet, — dedi Oljas Bektenov.

Premer-mınıstr atap ótkendeı, Vedomstvoaralyq komıssııanyń aldaǵy jumysy «Zań men Tártip» konstıtýtsııalyq qaǵıdatyn júzege asyrýǵa jáne berik ornyqtyrýǵa baǵyttalatyn bolady.

Memleket basshysynyń tapsyrmasymen ázirlengen Qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý tujyrymdamasyn qoǵammen serikstestikte júzege asyrý barysy týraly ishki ister mınıstri Erjan Sadenov baıandady. Premer-mınıstrdiń orynbasary — mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, Premer-mınıstrdiń orynbasary — jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev, qarjy mınıstri Mádı Takıev, sondaı-aq Jambyl jáne Aqtóbe oblystarynyń ákimderi sóz sóıledi.

Tujyrymdama memlekettik organdar men azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alýdyń tutas júıesin qalyptastyrýdaǵy kúsh-jigerin shoǵyrlandyrýǵa baǵyttalǵan. Onyń negizgi elementteri — erte eskertý, vedomstvoaralyq ózara is-qımyl jáne qaýipsizdik ınfraqurylymyn damytý.

Tıisti is-qımyl jospary sheńberinde birqatar shara qabyldandy:

• Bıyl 2 naýryzdan bastap «Quqyq buzýshylyq profılaktıkasy týraly» jańa zań kúshine endi.

• Internet-alaıaqtyqqa qarsy is-qımyl maqsatynda uıaly baılanys abonentterin bıometrııalyq sáıkestendirý engizildi, sondaı-aq BUU-nyń Kıberqylmysqa qarsy is-qımyl jónindegi konventsııasyna qol qoıyldy.

• Turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qımyl jospary jáne agressorlarǵa psıhologııalyq kómek kórsetý Erejeleri bekitildi. Ótken jyly 1 myńǵa jýyq azamatqa psıhologııalyq túzetý taǵaıyndaldy.

• Stalkıng pen nekege májbúrlegeni úshin qylmystyq jaýapkershilik engizildi.

• Elektrondyq bilezikterdi qoldana otyryp, buryn sottalǵan adamdardyń minez-qulqyna baqylaýdy kúsheıtý jolymen retsıdıvtik qylmystyń aldyn alý sharalary júzege asyryldy.

ІІM málimetteri boıynsha, jańa formattardy engizý jáne zańnamany jetildirý Qazaqstanda qylmys deńgeıiniń ótken jyly 6%-ǵa, osy jyldyń 1 toqsanynda 9%-ǵa tómendeýine yqpal etti. Sonymen qatar, ishki ister mınıstri Erjan Sadenov Aqtóbe, Atyraý, Jambyl, Batys Qazaqstan, Qyzylorda, Mańǵystaý jáne Abaı oblystary ákimdikteri tarapynan sharalardy kúsheıtýdi talap etetin birqatar máselelerge toqtaldy. Atap aıtqanda, polıtsııa pýnktteriniń qurylysyn salý jáne rekonstrýktsııalaý, jol qozǵalysy erejesin (JQE) buzý derekterin tirkeýdiń avtomatty júıelerin ornatý, baılanys ınfraqurylymyn damytý jáne taǵy da basqalar týraly aıtty.

Premer-mınıstr jekelegen óńirlerde polıtsııany jabdyqtandyrý boıynsha sharalar oryndalmaı otyrǵanyna nazar aýdartty. Ákimdikterge Tujyrymdama josparynyń oryndalýyna jan-jaqty taldaý júrgizip, bıyl olardy júzege asyrý tapsyryldy.

Quqyqtyq oqý-aǵartý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly Premer-mınıstrdiń orynbasary — mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva baıandady. Aqparattyq jumystar zańnama normalaryn túsindirý, quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý, alaıaqtyq pen sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres sııaqty baǵyttar boıynsha júrgizilýde.

Oljas Bektenov quqyqtyq oqý-aǵartý máselesinde oń dınamıka bar ekenin atap ótip, Mádenıet jáne aqparat mınıstrligine múddeli memlekettik organdarmen birlesip, ony odan ári damytýdy, sonyń ishinde maqsatty toptarmen ataýly jumys arqyly jáne halyqpen ózara is-qımyldyń ózekti quraldaryn paıdalaný arqyly júzege asyrýdy tapsyrdy.

Premer-mınıstrdiń orynbasary — jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev azamattardyń derbes derekterin qorǵaý boıynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly baıandady. Onyń aıtýynsha, Qazaqstanda kıberqylmysqa qarsy is-qımyl maqsatynda aqparattyq qaýipsizdik salasyndaǵy aıyppuldar kólemi 100-den 1000 AEK-ke deıin jáne derbes derekterdi qorǵaý salasynda 1000-nan 2000 AEK-ke deıin ulǵaıtylǵan. Qoljetimdiligi shekteýli derbes derektermen jumys isteıtin operatorlary úshin bıometrııalyq aýtentıfıkatsııa engizilgen. Odan bólek, ruqsat etilmegen trafıkti (frodty) ótkizýge jol bermeý, baılanys operatorlarynda antıfrod-ortalyqtardyń mindetti túrde bolýy jáne Ulttyq banktiń antıfrod-ortalyǵymen ıntegratsııalanýy boıynsha talaptar engizildi. Sondaı-aq SIM-kartalardy ákelý men tirkeýdi retteý jáne basqa da birqatar sharalar engizildi.

— Kıberqylmyskerler jıi rette zamanaýı tsıfrlyq tehnologııalardy jedelirek paıdalanyp ketip jatady. Sondyqtan, ınternet-alaıaqtyqqa qarsy is-qımyl boıynsha anaǵurlym tıimdi sharalar qajet. Osyǵan baılanysty Іshki ister mınıstrligine múddeli memlekettik organdarmen birlesip, alaıaqtyq tranzaktsııalardy buǵattaý, sondaı-aq memlekettik organdar men bankter arasynda derekter almasý, jalǵan call-ortalyqtardy anyqtaý tetikteri boıynsha qosymsha usynystar engizýdi tapsyramyn. «Tsıfrlyq polıtseı» jobasyn engizýdi jedeldetip, kıbervolonterlik praktıkany jáne kadrlar daıarlaýdy keńeıtý qajet, — dep atap ótti Premer-mınıstr.

Sondaı-aq «Eýropa Keńesiniń Kompıýterlik qylmystar týraly konventsııasyn ratıfıkatsııalaý týraly» zań jobasyn kelisý jumysyn qysqa merzimde aıaqtaý tapsyryldy.

Sondaı-aq jergilikti atqarýshy organdardyń buryn sottalǵan adamdardy qaıta áleýmettendirý boıynsha júrgizip jatqan jumystary qaraldy. Premer-mınıstr aldaǵy raqymshylyqqa baılanysty osy baǵytta birqatar tapsyrma berdi.

Otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq salasynda profılaktıkalyq jáne vedomstvoaralyq jumysty kúsheıtý qajet. Densaýlyq saqtaý mınıstrligine zorlyq-zombylyqqa beıim adamdardy psıhologııalyq túzeý aýqymyn keńeıtý, sondaı-aq daǵdarys ortalyqtary qyzmetteriniń qoljetimdiligin arttyrý tapsyryldy. Ákimdikterge osy máseleni óńirlik komıssııalardyń otyrystarynda qaraý arqyly barlyq ýákiletti organdardyń ózara is-qımylyn kúsheıtý júkteldi.

Premer-mınıstr ákimdikterdiń jumysynyń basym baǵyttarynyń biri — polıtsııa organdary úshin, onyń ishinde MJÁ tetikterin paıdalaný arqyly nysandar salý bolýǵa tıis ekenin atap ótti. Jergilikti atqarýshy organdardyń mindeti — eldi mekenderdiń aýmaqtarynda qaýipsizdikti qamtamasyz etý.

Máseleni qaraý qorytyndysynda Oljas Bektenov Іshki ister mınıstrligine Qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý tujyrymdamasy is-sharalarynyń sapaly oryndalýyn úılestirý jumystaryn kúsheıtýdi tapsyrdy.

Aıta ketelik Úkimet derekter ortalyqtary alqaby jobasynyń iske asýyn jedeldetýdi tapsyrǵan edi.