Bektenov Qazaqstannyń elektr energetıkasy jobalaryn qarady
ASTANA. KAZINFORM — Oljas Bektenov elimizdiń elektr energetıkasy salasyn damytý boıynsha keńes ótkizdi: «Samuryq-Qazyna» qorynyń jobalary qaraldy. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Oljas Bektenov elektr energetıkasy salasynyń ózekti máseleleri boıynsha keńes ótkizdi. Onda «Samuryq-Qazyna» qorynyń jobalary jáne eldiń energetıkalyq egemendigin nyǵaıtý jónindegi sharalar qaraldy.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda 2027 jyldy Jalpyulttyq aýqymdy qurylys jyly dep jarııalady. Ekonomıkanyń ósýi, jańa ónerkásiptik jobalardy júzege asyrý jáne tsıfrlyq ınfraqurylymdy jedel damytý aıasynda energııa júıesine júkteme aıtarlyqtaı arta túsedi. Memleket basshysynyń 2029 jylǵa qaraı qýat kózin artyǵymen óndiretindeı deńgeıge qol jetkizý mindeti úsh baǵyttyń, atap aıtqanda generatsııa qýattaryn arttyrý men elektr jelilerin damytý jáne tutyný kóleminiń ósýin tolyq úılestrýdi talap etedi, — dep atap ótti Úkimet jetekshisi.
«KEGOC» AQ basqarma tóraǵasy Nábı Aıtjanov ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrýdyń aǵymdaǵy mártebesi týraly baıandady. Qazaqstannyń Biryńǵaı elektr energetıkalyq júıesiniń ońtústik aımaǵynyń elektr jelisin kúsheıtý jobasy Almaty – Jambyl – Shymkent tranzıtiniń ótkizý qabiletin 440 MVt-qa arttyrady. Ony paıdalanýǵa berý merzimi 2027 jyldyń shildesine josparlanǵan. Jobany júzege asyrý ońtústik aımaqty elektrmen jabdyqtaý senimdiligin nyǵaıtady, sondaı-aq jańartylatyn energııa kózderin ıntegratsııalaý úshin qosymsha jaǵdaılar jasaıdy.
Batys Qazaqstannyń energojúıesin Qazaqstannyń Biryńǵaı elektr energetıkalyq júıesimen biriktirý jónindegi joba óńirdiń energııaǵa táýelsizdigin kúsheıtýge jáne ótkizý qabiletin 500 MVt-qa deıin ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Ony júzege asyrý batys aımaqty elektrmen jabdyqtaýdyń senimdiligin arttyrady, Atyraý jáne Aqtóbe oblystaryndaǵy elektr stansalarynyń óndirý qýatyn eselep, Aqtóbe energııa torabyna túsetin júktemeni jeńildetedi. Jobany aıaqtaý kelesi jyldyń jeltoqsanyna josparlanyp otyr. Odan bólek, batys aımaqty Qazaqstannyń Biryńǵaı elektr energetıkalyq júıesimen biriktirý jobasynyń ekinshi kezeńi 2035 jyly júzege asyrylmaq. Osylaısha joǵary voltty energııa jelisin bir-birimen aınaldyra baılanystyrý jumystary aıaqtalmaq.
Sondaı-aq Almaty oblysy men Jetisý oblysynyń elektr jelilerin damytý josparlary usynyldy. Bul gıdroenergetıkany damytý jáne jańa JEK nysandaryn qosýǵa qajetti jaǵdaı jasaýǵa múmkindik beredi.
Joǵaryda atalǵan jobalar Ońtústik pen Batysty senimdi elektrmen jabdyqtaýdy qamtamasyz etý, elimizdiń energetıkalyq júıesi tutastyǵyn nyǵaıtý jáne Qazaqstannyń energetıkalyq derbestigin arttyrý sııaqty negizgi mindetterdi sheshýge baǵyttalǵan.
Keńeste «Samuryq-Energo» AQ basqarma tóraǵasy Ańsar Aıdarov Memleket basshysynyń syn-eskertpelerine oraı jumysty kúsheıtý josparlary týraly baıandady. Jumystyń sapasyn qamtamasyz etý úshin qabyldanyp jatqan sharalarǵa, sondaı-aq jańa generatsııalaýshy qýattardy salý jáne paıdalanýǵa berý merzimderin qatań saqtaýǵa erekshe nazar aýdaryldy.
Almaty JEO-2-ni jańǵyrtý, Almaty JEO-3-ti rekonstrýktsııalaý, Kókshetaý men Semeı qalalarynda jylý elektr ortalyqtaryn salý, Ekibastuz GRES-2-ni keńeıtý, Qyzylorda, Túrkistan oblystarynda bý-gaz qondyrǵylaryn salý, sondaı-aq energııa jınaqtaý júıeleri bar JEK-ti damytý jáne gıdrogeneratsııa jobalaryn júzege asyrý barysy baıandaldy.
Keńes qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr Ulttyq elektr jelisin damytý jumystary tutyný kóleminiń artýyna sáıkes ozyq qarqynmen júrgizilýi tıis ekenin atap ótti. Energetıka mınıstrligine múddeli memlekettik organdarmen jáne uıymdarmen birlesip, kelesi jyldyń qyrkúıegine deıin eldiń energetıkalyq teńgerimin ózektendirý jumystaryn aıaqtaýdy qamtamasyz etý tapsyryldy. Elektr energetıkasy salasyndaǵy ınvestıtsııalyq jobalardyń ýaqtyly júzege asyrylýyn baqylaýdy kúsheıtý boıynsha birqatar tapsyrma berildi.
KEGOC alańynda Premer-mınıstr Ulttyq elektr jelisin kúzgi-qysqy kezeńge daıyndaý boıynsha júrgizilip jatqan jumystarmen tanysty jáne eldiń energetıkalyq egemendigin odan ári nyǵaıtý máselesi boıynsha keńes ótkizdi. KEGOC málimetteri boıynsha, tsıfrlyq tehnologııalar men JI engizý elektr energııasynyń aǵynyn ońtaılandyrý jáne shyǵyndardy azaıtý esebinen 5,5 mlrd teńge nemese EBITDA-nyń shamamen 3% mólsherinde jyl saıynǵy qarjylyq áserdi qamtamasyz etedi. Sonymen qatar elektr stansalaryn jıilikti jáne belsendi qýatty avtomatty retteýge qosý jyl saıyn shamamen 4 mlrd teńgeni qosymsha únemdeýdi qamtamasyz etedi.
Ulttyq dıspetcherlik ortalyqta energojúıeni basqarý boıynsha jumys tanystyryldy jáne salany basqarý tıimdiligin arttyrý men jelilerdegi shyǵyndardy azaıtý úshin jańa tsıfrlyq sheshimderdi engizý josparlary usynyldy. Tsıfrlyq tehnologııalarǵa jáne jasandy ıntellektti engizýge, sondaı-aq KEGOC bazasynda dıspetcherlik basqarý júıesin jańartýǵa nazar aýdaryldy.
Ortalyq bazasynda elektr energııasyn óndirý jáne tutyný teńgerimi baqylanady, sondaı-aq barlyq KEGOC-tyń 83 qosalqy stansalarynyń jabdyqtaryn basqarý júzege asyrylady. 50 myńnan astam kórsetkishti jańartý tótenshe jaǵdaılardy jedel joıýǵa múmkindik beredi. Máselen, jyl basynan beri «Soltústik – Ońtústik» tranzıttik jelisinde júktemeniń kúrt artýyna baılanysty shamamen 70-ten astam jaǵdaı tirkelgen. Onyń 95%-y turǵyndardy elektr energııasynan ajyratpaı-aq rettelgen.
AI-KEGOC ıntellektýaldy platformasy 21 energııa toraby men jańartylatyn energııa kózderiniń 169 nysany boıynsha elektr energııasyn óndirý men tutyný kólemin bir táýlik buryn boljaıdy. Sınhrofazorlyq ólsheýler negizinde júıeni monıtorıngileý men basqarýdyń tsıfrlyq júıeleri «Soltústik – Ońtústik» negizgi energııa kópiriniń ótkizý qabiletin 250 MVt-qa arttyrýǵa múmkindik berdi, Bul kórsetkish tutas bir qalanyń elektr energııasyn tutyný kólemimen shamalas. Buǵan jańa elektr jelilerin salýǵa qosymsha shyǵyn jumsamaı qol jetkizilip, elektr energııasynyń shyǵyndary da azaıtyldy.
Aıta ketelik Oljas Bektenov «Samuryq-Qazyna» iri jobalarynyń oryndalý merzimin synǵa alǵan edi.
