Ekibazstuz MAES-2-de 2030 jylǵa qaraı eki jańa energııa blogy salynady
ASTANA. KAZINFORM – Oljas Bektenov Pavlodar oblysynda energııa qaýipsizdigin nyǵaıtý jáne kómir generatsııasyn damytý jónindegi Prezıdent tapsyrmalarynyń júzege asyrylý barysyn tekserdi. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Premer-mınıstr Oljas Bektenov Pavlodar oblysyna jumys sapary barysynda Memleket basshysynyń energetıkalyq qaýipsizdikti nyǵaıtý, kómir generatsııasyn damytý jáne ekonomıka men halyqtyń ósip kele jatqan qajettilikterin jabý úshin jańa qýattardy iske qosý jónindegi tapsyrmalarynyń oryndalýyn tekserdi. Tirshilikti qamtamasyz etý júıeleriniń turaqty jumysyn jáne energetıka men kómir óndirýde tsıfrlyq sheshimder engizý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy.
Sapar aıasynda Oljas Bektenov óńirdiń energetıkalyq ınfraqurylymynyń damýymen tanysty. Pavlodar oblysy — elektr energetıkasyn óndirý men damytýdyń flagmany. 2025 jyly óńir eldegi jalpy kórsetkishtiń 42%-yn óndirdi. Ekibastuzdaǵy birqatar energetıkalyq nysan, atap aıtqanda, MAES-1, MAES-2, «Bogatyr Kómir» JShS kómir kenishi mysalynda jumysynyń aǵymdaǵy tıimdilik kórsetkishteri men energııa keshenin odan ári damytý perspektıvalary qaraldy.
Premer-mınıstrge elimizdegi qatty otynmen jumys isteıtin eń iri stansa — Bolat Nurjanov atyndaǵy Ekibastuz MAES-1 alańynda nysandy jańǵyrtý barysy týraly baıandaldy. Otynmen qamtamasyz etý júıesin rekonstrýktsııalaý, jańa tútin qubyryn salý, keıin eskisin bólshekteý — óńirdi energııamen qamtý senimdiligin arttyrýdyń negizgi elementteriniń biri.
Sondaı-aq óńirdegi generatsııalyq jáne jelilik ınfraqurylymdy damytý jónindegi jobalar, onyń ishinde qýaty 325 MVt Aqsý MAES-tegi № 7 energoblokty rekonstrýktsııalaý, jekelegen energııa kózderin jańǵyrtý, sondaı-aq zamanaýı tehnologııalarǵa negizdelgen jańa jobalardy ázirleý jáne balamaly energııany damytý jobalary tanystyryldy.
Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenovtiń aıtýynsha, bıyl Qazaqstanda shamamen 2,6 GVt jańa qýat kózin, onyń ishinde 2 427,6 MVt gaz jobalaryn jáne 245,8 MVt JEK-ti iske qosý josparlanyp otyr. Barlyǵy 13 joba, onyń ishinde Tekeli energokesheni, Atyraý JEO, Túrkistan oblysynda, Almaty qalasynda bý-gaz qondyrǵylary jáne t. b. jobalar iske asyrylady.
Pavlodar oblysynyń ákimi Asaıyn Baıhanov 2025-2026 jyldardaǵy jylý berý maýsymynyń barysy týraly baıandady. Energııa kózderindegi negizgi 46 jabdyqta jóndeý jumystary aıaqtalyp, 37,1 shaqyrym jylý jelileri jańǵyrtyldy, bul jylý júıeleriniń qalypty jumys isteýin qamtamasyz etip, tozý deńgeıin 1,5%-ǵa tómendetýge múmkindik berdi.
Ekibastuz MAES-2-niń qurylys alańynda Premer-mınıstr stansany keńeıtý jáne rekonstrýktsııalaý jobasynyń júzege asyrylý barysymen tanysty. Búgingi tańda mundaǵy energııa qýaty 1 GVt-ty quraıdy. № 3 jáne № 4 energııa bloktaryn salý stansanyń qýatyn 2,1 GVt-qa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi. «Samuryq-Energo» AQ basqarma tóraǵasy Qaırat Maqsutov atalǵan bloktar 2028 jylǵy qyrkúıekte (№ 3 energoblok) jáne 2030 jylǵy qyrkúıekte (№ 4 energoblok) paıdalanýǵa beriletinin baıandady. Keńeıtý jobasyn júzege asyrýǵa salynatyn ınvestıtsııalardyń jıyntyq kólemi 1,2 trln teńgeden asady.
MAES-3 qurylysynyń jobasy boıynsha qýat kózderin kezeń-kezeńimen engize otyryp, «taza kómir» tehnologııasy negizinde jalpy qýaty 2,64 GVt bolatyn jańa kómir generatsııasyn qurý josparlanyp otyrǵany atap ótildi.
— Memleket basshysy Ulttyq quryltaıda qýat kózderiniń jetkilikti bolýyn qamtamasyz etýdi memlekettik saıasattyń asa mańyzdy bóligi retinde qarastyrý qajet ekenin atap ótti.
MAES-2-niń qosymsha energııa bloktaryn iske qosý jáne MAES-3-tiń qurylysyn bastaý — bul barlyq ekonomıkaǵa serpin beredi. Biz birtindep energııa tapshylyǵyn joıyp, otandyq bıznespen qatar ınvestorlar úshin de qajetti energııa qýattaryn usynýǵa múmkindik alamyz, — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Sondaı-aq Premer-mınıstr «Bogatyr Kómir» JShS karerinde bolyp, ashyq tásilmen kómir óndirý protsesimen tanysty. Bul — aýmaǵy 43 sharshy shaqyrym, tereńdigi 300 metr bolatyn álemdegi eń iri razrez. Kásiporyn «Bogatyr» jáne «Severnyı» syndy eki kenishte kómir óndiredi. Qazirgi ýaqytta óndiristik protsesterdi avtomattandyrý kezeńin is júzine asyrý aıaqtaldy. Bul baǵyttaǵy damýdyń kelesi kezeńi JI múmkindikterin qoldaný bolmaq. Osy maqsatta JI elementteri bar eki joba josparlanǵan, olar — «Júk aǵynyn ońtaılandyrýshy» jáne «Taý-ken jumystaryn josparlaý» qosymshalary.
Búgingi tańda «Bogatyr Kómir» JShS — elimizdiń jetekshi kómir óndirýshi aktıvteriniń biri: Qazaqstandaǵy kómir óndirisiniń jalpy kóleminiń 38%-y kásiporynnyń úlesine tıesili. Onyń qory — 2,3 mlrd tonnadan astam, bul kómirmen uzaq ýaqyt boıy turaqty qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Bas dırektor Evgenıı Masternak óndiris kólemin ulǵaıtý josparlary týraly habarlady. Qazirgi ýaqytta «Bogatyr» jáne «Severnyı» kenishteriniń jalpy óndiristik qýaty jylyna 42 mln tonna. 2026 jylǵa arnalǵan nysanaly kórsetkish — 45,2 mln tonna, 2032 jylǵa qaraı ony 56,5 mln tonnaǵa deıin jetkizý josparlanyp otyr. Aldaǵy 7 jylda jańa qurylys salýǵa, jabdyq satyp alýǵa, rekonstrýktsııalaýǵa, jańǵyrtýǵa jáne jóndeýge shamamen 360 mlrd teńge ınvestıtsııalanatyny atap ótildi.
Premer-mınıstrge kásiporynda júzege asyrylǵan tsıfrlyq sheshimder týraly da habarlandy. Olar — Blast Maker burǵylap-jarý jumystaryn jobalaýǵa arnalǵan baǵdarlamalyq-tehnıkalyq kesheni, dıspetcherlik basqarýdyń avtomattandyrylǵan júıeleri, elektr energııasyn tehnıkalyq esepke alý júıesi, sondaı-aq karerlik samosval júrgizýshisiniń sergektik deńgeıin baqylaý júıesi.
Sondaı-aq 2026-2030 jyldar aralyǵynda birqatar ınnovatsııany engizý josparlanyp otyr:
júk aǵyndaryn ońtaılandyrý modýli kómirdi jedel jóneltýge, vagondar men tehnıkanyń toqtap qalýyn qysqartýǵa yqpal etedi;
lokomotıv mashınısiniń qyraǵylyqty baqylaý júıesi qaýipsizdikti arttyrýǵa jáne adam faktoryna baılanysty bolatyn apattar qaýpin azaıtýǵa baǵyttalǵan;
«Pılotsyz tıeý» sheshimi aralastyra-tıeý mashınasyn qashyqtan basqarýdy qamtamasyz etedi;
Qosalqy tehnıkaǵa arnalǵan MES júıesi naqty ýaqyt rejıminde jabdyqtyń jumysyn jáne josparlardyń oryndalýyn kórýge múmkindik beredi, bul óndiristi baqylaý men basqarýdy jeńildetedi.
Prezıdenttiń eldiń kómir áleýetin strategııalyq resýrs retinde paıdalaný jónindegi tapsyrmalaryna sáıkes Premer-mınıstr zamanaýı tehnologııalardy engizýdiń jáne ónerkásiptik qaýipsizdikti arttyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Memleket basshysy sondaı-aq kómir óndirisin damytýǵa ulttyq joba mártebesin berý mindetin qoıdy. Energetıka mınıstrliginiń málimetinshe, bul baǵytta jumys istelip jatyr. Jobaǵa «taza kómir» tehnologııasy negizinde qazirgi zamanǵy sheshimderdiń basymdyǵy men ekologııalyq zańnama talaptaryn saqtaı otyryp, shamamen 7,6 GVt kómir generatsııasy engiziletin bolady. Ósip kele jatqan tutynýdy qamtamasyz etý úshin 2026 jyly shamamen 2,6 GVt qýat kózin, 2027 jyly shamamen 1 GVt qýatty iske qosý josparlanyp otyr. Osylaısha, kelesi jyldyń І toqsanynyń sońyna qaraı ekonomıkanyń elektr energııasyna degen barlyq qajettiligi jabylady dep kútilýde, al jyl sońyna qaraı shamamen 1,3 mlrd kVtsaǵ deńgeıinde profıtsıt qamtamasyz etiletin bolady.
Ekibastuzdaǵy energokeshen nysandaryna aralaý qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr belgilengen merzimde MAES‑1-di jańǵyrtý jumystaryn, MAES-2-degi № 3 jáne № 4 energobloktardyń qurylysyn aıaqtaýdy jáne ýaqtyly iske qosylýyn qamtamasyz etýdi, sondaı-aq «Bogatyr Kómir» JShS-niń ınvestıtsııalyq josparlaryn júzege asyrýǵa járdemdesýdi tapsyrdy.
Aıta ketelik Oljas Bektenov jumys saparymen Ekibastuzǵa barǵan edi.