Bektenov Almaty oblysyndaǵy Alataý qalasynyń ınvestıtsııalyq damý barysymen tanysty
ASTANA. KAZINFORM – Premer-mınıstr Oljas Bektenov Almaty oblysyna jumys sapary barysynda Memleket basshysynyń «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli tsıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda belgilengen mindetterdiń oryndalý barysyn tekserdi. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Atap aıtqanda, Úkimet basshysy Alataý qalasynda ınvestıtsııalar, tehnologııalar jáne iskerlik belsendilikti tartý úshin jańa damý ortalyǵyn qurý jumystaryna nazar aýdardy. Bul sharalar óńirdiń tsıfrlyq transformatsııasyn jedeldetýge baǵyttalǵan.
Ulttyq ekonomıka vıtse-mınıstri Baýyrjan Omarbekov pen Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Rýstam Isataev Premer-mınıstrdi Alataý qalasynyń aýmaǵyndaǵy ınvestıtsııalyq jobalardyń júzege asyrylý barysy, qala qurylysy men ınfraqurylymdyq jobalardy júzege asyrýǵa daıyndyq týraly, sondaı-aq óńirdi elektr energııasymen qamtamasyz etý, onyń ishinde qajettilikterdi eskere otyryp jańa óndiristerdi iske qosý boıynsha habardar etti.
UEM derekteri boıynsha búgingi tańda Alataýdyń Bas josparyna túzetý engizildi, ınjenerlik jelilerdiń salalyq shemalary, egjeı-tegjeıli josparlaý jobalary jáne ınfraqurylymdyq damýdyń Jol kartasy bekitildi.
Jol kartasynyń birinshi kezeńi 365,1 mlrd teńge somasyna 21 jobany júzege asyrýdy kózdeıdi. 2026-2027 jyldary qosalqy stansalardy, sý jınaý torabyn jáne gaz qubyrlarymen qatar, ınjenerlik ınfraqurylymnyń qoldanystaǵy nysandaryn rekonstrýktsııalaý men jańa obektiler salý josparlanǵan. 2028-2030 jyldardaǵy ekinshi kezeń 312,5 mlrd teńgege 9 jobany qamtıdy, onyń ishinde eki qosalqy stansa, avtomattandyrylǵan gaz taratý stansasy bar gaz qubyry, káriz tazartý jáne 49 shaqyrym avtomobıl joldarynyń qurylysy qamtylady.
Tutastaı alǵanda, 2050 jylǵa deıin ınvestıtsııalardyń jalpy kólemi 10,4 trln teńge deńgeıinde ınfraqurylymdyq jobalar pýly qalyptastyryldy, onyń 3,1 trln teńgesin 2030 jylǵa deıin júzege asyrý josparlanyp otyr. Infraqurylymdy damytý bıýdjet qarajaty esebinen ǵana emes, sonymen qatar jeke ınvestıtsııalar men EPC-kelisimsharttardy tarta otyryp qamtamasyz etiledi.
Sondaı-aq tartylatyn ınvestıtsııalar týraly aqparat usynylady. Búginde jalpy quny 1,5 trln teńge bolatyn 32 ınvestıtsııalyq joba qalyptastyryldy. Atalǵan jobalardyń 20-sy belsendi júzege asyrý satysynda, onyń 8-i – logıstıka, 6-ýy – qurylys jáne ónerkásip, 3-ýi – týrızm, 3-ýi – tamaq ónerkásibi salasynda. Bul jobalardy júzege asyrý shamamen 1,2 trln teńge ınvestıtsııa tartýǵa jáne 22 myńnan astam jumys ornyn ashýǵa múmkindik beretini atap ótildi.
Tamaq ónerkásibi salasynda Oljas Bektenov ınvestıtsııalarynyń jalpy kólemi shamamen $360 mln bolatyn PepsiCo Central Asia aýqymdy jobasy boıynsha jumystardyń qarqynymen tanysty. Joba eki kezeńmen júzege asyrylýda jáne qosylǵan qunnyń jańa tizbegin qalyptastyrýǵa, agroónerkásiptik kooperatsııany damytýǵa, aýyl sharýashylyǵy ónimderin saqtaý men óńdeýdiń zamanaýı tehnologııalaryn engizýge baǵyttalǵan. 900-ge deıin jumys ornyn qurý josparlanýda, kásiporynnyń óndiristik qýaty 21 myń tonnany quraıdy.
Premer-mınıstr Alataý qalasynda «Mars Petcare Kazakhstan» JShS-niń úı janýarlaryna arnalǵan daıyn azyq óndirý zaýytyna bardy. Óndiristerdi lokalızatsııalaý jáne qaıta óńdeý ónerkásibin damytý saıasaty sheńberinde júzege asyrylyp jatqan joba jyldyń ortasynda bastalady.
Iconic Towers zákirlik jobasyna arnaıy nazar aýdaryldy. Ony salý týraly kelisimge 2025 jyldyń qyrkúıeginde Memleket basshysynyń Qytaıǵa memlekettik sapary aıasynda qol qoıylǵan bolatyn. Investıtsııa kólemi $800 mln-nan asady. Arhıtektýralyq tujyrymdamany ázirleý úshin amerıkalyq SOM kompanııasy tartyldy. Keshenniń jalpy aýdany 276,8 myń sharshy metrdi quraıdy jáne oǵan eki munara, keńseler, páterler, qonaq úı men saýda oryndary kiredi. Jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleýdi 2027 jyldyń sáýirine deıin aıaqtaý josparlanýda, qurylys jumystaryn bıylǵy mamyr aıynan bastap, 2029 jyldyń sońyna deıin aıaqtaý josparlanýda.
Alataý qalasynyń jobalaryn júzege asyrýǵa baılanysty, Almaty oblysynda elektr energııasyn ortasha tutyný kólemi ósýde: qazir ol 750-800 MVt-ty quraıdy. Bul rette 2030 jylǵa qaraı boljamdy ósim 2 064 MVt, 2050 jylǵa qaraı – 4 164 MVt bolýy múmkin dep baǵalanyp otyr. Qoldanystaǵy qýat kózderiniń tapshylyǵy qosalqy stansalar qurylysy men rekonstrýktsııasyn talap etip otyr. Úkimet qazirdiń ózinde 15 qosalqy stansa salý týraly sheshim qabyldady, bul jańa transformatorlyq qýat kólemin iske qosýǵa jáne ınvestorlardy elektr energııasymen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Alataý qalasy boıynsha bekitilgen Jol kartasy aıasynda shamamen quny 162 mlrd teńge bolatyn taǵy 11 qosalqy stansa salý jáne rekonstrýktsııalaý kózdelgeni atap ótildi, bul – qalanyń turaqty damýy men ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrýdyń negizgi sharty.
– Infraqurylym árqashan ozyq qarqynmen damýy kerek, biraq biz sál keshigip kelemiz. Jalpy mundaı másele elimiz boıynsha bar. Qazir Prezıdent buǵan úlken kóńil bólýde. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Úkimet qajetti qarajat bólip jatyr. Biz memlekettik qarjyny turaqtandyrý úshin salyq reformasyn júrgizdik. Bul qarajat bizge ınfraqurylymǵa salý úshin qajet. Bul aqsha eshqaıda ketpeıdi, tikeleı ekonomıkaǵa salynady. Eger memleket ınfraqurylymǵa ınvestıtsııa salsa, onda ınvestorlardyń senimi artyp, kele bastaıdy. Damý osydan bastalady. Basqa jol joq. Sondyqtan, biz ınvestıtsııa salamyz jáne osy jyldan bastap bıýdjettiń múmkindikteri basqasha bolady. Birge jumys isteıtin bolamyz, - dedi Oljas Bektenov.
Úkimet barlyq qoldaý sharalaryn kórsetip jatyr. Qazirgi ýaqytta qala arnaıy mártebege jáne qosymsha ınstıtýtsıonaldyq jaǵdaılarǵa ıe. Oljas Bektenov jergilikti atqarýshy organdardyń nazaryn qalany damytý jónindegi jumysty kúsheıtý qajettigine aýdardy. Prezıdent belgilegen mindetter sheńberinde Alataý búginde iskerlik belsendilik pen ınnovatsııanyń jańa ortalyǵy retinde qalyptasýda, sondyqtan qalanyń sáýleti adam ıgiligine baǵyttalǵan jáne bıznes úshin yńǵaıly bolýy tıis.
Osyǵan baılanysty Alatau City Authority Qory men Almaty oblysynyń ákimdigine ınjenerlik jáne áleýmettik ınfraqurylymdy damytý, ınvestıtsııalar tartý, ındýstrııalyq, logıstıkalyq jáne ınnovatsııalyq jobalardy júzege asyrý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaý máselelerin qarastyra otyryp, qalany damytý boıynsha memlekettik qoldaýdyń jan-jaqty sharalaryn qabyldaý tapsyryldy.
Budan buryn Oljas Bektenovtiń energetıka jobalaryn keıinge qaldyrý tájirıbesin synǵa alǵanyn jazǵanbyz.