Baıǵana kesenesi
Baıǵana kesenesi - HVІІ ǵasyrlarda saqtalǵan sáýlet óneri eskertkishi. Kesene Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdanyndaǵy Sarysý ózeniniń tómengi jaǵyndaǵy Qyzyljyńǵyl ańǵarynda ornalasqan. Baıǵana kesenesi jóninde alǵashqy málimetter orys ǵalymdary N.Potanın, ıÝ.Shmıdt eńbekterinde kezdesedi.
1981 jyly ғalym Ә.Ospanovtyң basқarғan Tarıhı jәne mәdenı eskertkishterdi қorғaý қoғamynyң ekspedıtsııasy zerttegen.
El aýzynda Baıғana ataқty mergen bolғan degen aңyz bar. Kesene tұrғan aңғar HІH ғasyrdyң өzinde Қyzyljyңғyl-Baıғana atalғan. Kesene shıki kirpishten sharshy jobada salynyp, kүmbezdelgen. Keıin kүmbezi қıraғan. Іshki jaғy segiz қyrly, әr қyry eki tirek aralyғynyң doғa tәrizdi jabyny tүrinde bөlingen. Osy segiz қyrly қabyrғanyң әr bұryshynan biriniң үstine biri salynғan kөldeneң қatarlar arқyly kүmbez negizi kөterilgen. Kesenege kiretin oңtүstik-batys jaғynan eki metrlik dәliz japsarlas salynyp, syrғaýyl, қamys jәne kirpishpen jaıpaқ jabylғan. Kesenede өte ertede jerlengen mүrdeler bar. Baıғana kesenesi - Қazaқstanda sanaýly ғana kezdesetin keıingi ortaғasyrlyқ eskertkishterdiң biri. Shıki kirpishtiң mүjilip tozғanyna қaramastan, eskertkishtiң aıқyn jobasy, kompozıtsııalyқ sheshiminiң naқty logıkalyқ belgileri қalyptasқan құrylys dәstүrinen habar beredi.
Derek kөzi:
Қazaқstan ұlttyқ entsıklopedııasy, 2 tom.
