BÁIDІBEK KESENESІ
Báıdibek kesenesi, Qasıetti bes ana - tarıhı eskertkishter kesheniniń quramdas bóligi. Ońtústik Qazaqstan oblysy Báıdibek aýdany Báıdibek ata aýylynyń aımaǵynda ornalasqan.
Báıdibek Qarashaulynyń Qarahan dáýiri úlgisindegi Balabógen ózenniń bıik jaǵasynda ejelden saqtalǵan kóne mazar kúmbezi bolǵan. Eski mazar kúmbez zamana tolqynymen qanshama ret buzylyp, qaıta turǵyzylyp keldi.
«Báıdibek - Sylandy» qaıyrymdyq qorynyń (prezıdenti Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, jazýshy E.Turysov) uıymdastyrýymen 1996-1998 jyldar aralyǵynda Báıdibek ata men qasıetti bes ana - Maraý (Sary báıbishe), Zerip, Jupar, Qarashash, Sylandynyń mazar keseneleriniń ornyna shyǵys sáýlet óneriniń úlgisinde ornatylǵan. Bas sáýletshisi - Ǵabıt Sultanǵalıuly Sadyrbaev.
Báıdibek kesenesi qurylysyna Orta Azııa men Ońtústik Qazaqstanda óndiriletin tańdaýly qurylys materıaldary - Tashkent zaýyttarynyń arnaýly sary kirpishi, Nuratanyń aqshyl mármári, Taraz ben Qarataýdyń qyzyl granıtteri, Qoshqarata qatparly taý jynystarynyń taqtatastary paıdalanylǵan. Báıdibek ata kesenesin salýǵa Samarqand, Tashkent, Saıram, Shymkent sheberleri qatysqan.
Báıdibek kesenesiniń kúmbezben kómkerilgen ǵıbadat bólmesine Qazaqstan prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev uly baba rýhyna arnap, salmaǵy 6 tonna besik músindi aq mármár qulpytas qoıǵan.
Báıdibek baba 1356-1419 jyldary Shyǵys Qarataý ólkesinde ómir súrip, osy aýdannyń qazirgi Báıdibek ata eldi mekeni jerinde dúnıeden ótken. Súıegi Balabógen ózeniniń jaǵasynda jerlengen. Báıdibek Qarashaulynyń ómiri, zamany, ósken ortasy jaıly tarıhı derektemeler negizgi Qazaq eliniń shejiresi, el ishinde saqtalǵan ańyz-áńgime jáne áıgili Shyǵys zertteýshisi ǵalym-etnograf Nıkolaı Arıstov, Shoqan Ýálıhanov jazbalary arqyly baıandalady. Óz zamanynda kóshpeli eldiń basyn biriktirip, eldi, jerdi syrtqy jaý shapqynshylyǵynan qorǵaýdy uıymdastyrýshy jáne bastaýshy, aqylshy, qolbasshy retinde kórinetin asa iri tarıhı tulǵa bolǵan.
Báıdibek búginderi qıyr sheti Altaı, Sháýeshek, kórshiles Qytaı halyq respýblıkasynyń Shyńjań ólkesimen birge respýblıkamyzdyń Almaty, Jambyl oblystary, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Túlkibas, Tólebı, Saıram, Báıdibek, Ordabasy aýdandaryn mekendegen ejelgi Alban, Sýan, Dýlat, Saryúısin, Shapyrashty, Ysty, Oshaqty rý taıpalarynyń túpki atalary.
Derek kózi:
Qazaqstan ulttyq entsıklopedııasy, 2 tom
