Baýyrjan Baıbek Almatyny damytýdyń 50 draıverin atady
ALMATY. QazAqparat - Búgin Almaty ákimdiginde Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna arnaǵan «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýyn júzege asyrýǵa arnalǵan qala aktıviniń jınalysy ótti. Jıyn barysynda Baýyrjan Baıbek «Almatyny damytýdyń 50 draıver-jobasy» jobasynyń bastalǵanyn habarlady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Almaty ákimi Memleket basshysynyń halyqqa Joldaýynda úsh mańyzdy máseleni sheshýdi - ekonomıkalyq ósim men azamattardyń turmystyq jaǵdaıyn jaqsartýdy, adamı kapıtaldy damytýdy, memlekettik basqarý tıimdiligin arttyrýdy alǵa mindet etip qoıǵanyn atap ótti.
«Elbasy bıylǵy Joldaýynda belgilegen 10 naqty mindet - elimizdiń álemdik tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa dáýirinde jańa tehnologııalyq damýdan qalys qalmaýdyń negizgi tetikteri. Memleket basshysynyń Joldaýyn júzege asyrýdyń jobalyq qaǵıdasy boıynsha biz ekononomıkanyń odan ári damýyn jáne qala kelbetiniń oń ózgerisin qamtamasyz etetin «Almatyny damytýdyń 50 draıver-jobasy» bastamasyn qolǵa aldyq. Árbir joba boıynsha naqty merzimder, oryndaýshylar men resýrstar anyqtaldy. Olardyń basym kópshiligi 30%-y áleýmettik saladaǵy jobalar, 4/1 bóligi kólik salasyndaǵy jobalar, 10 %-y energetıka men abattandyrý boıynsha. Bulardyń barlyǵy jobanyń maqsattary men mindetterine saı, sondyqtan olardy mindetti túrde júzege asyrý qajet», - dedi Baýyrjan Baıbek.
50 draıverdiń mańyzdysy - Indýstrııaldy aımaqty damytý. Búginde munda quny 180 mlrd. teńge bolatyn 41 joba iske asyp jatyr. Jobalardy júzege asyrýda eksportqa beıimdelýge, ımportty almastyrýǵa jáne qala ekologııasy men qaýipsizdigi úshin óndiristi qala syrtyna shyǵarýǵa jete nazar aýdarǵan jón. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha «Almaty» AEA bolyp qaıta qurylatyn «Alataý» ınnovatsııalyq tehnologııalar parki solardyń biri bolyp otyr. Áleýetti salalar tizimin keńeıtý josparlanyp, farmatsevtıka, óndiristik qorǵanys, mashına jasaý salalary boıynsha jobalar qolǵa alynady.
«Memleket basshysy kásiporyndardyń energııalyq únemi men energııa jınaqtaýyna, energııany shyǵaratyndardyń ekologııany jasqartýǵa jáne jumys tıimdiligine talaptardy kúsheıtýdi tapsyrdy. Sonymen qatar, shaǵyn jáne orta bıznesti keńinen tarta otyryp turmystyq qatty qaldyqtardy joıý men óńdeý boıynsha naqty sheshimder qabyldaý jóninde tapsyrmalar berildi. Biz qazirdiń ózinde «jasyl energetıkaǵa» kóshý boıynsha jumystar júrgizýdemiz», - dedi ákim.
Onyń aıtýynsha, jeke sektordyń 96%-y gazǵa kóshirilgen, jyl aıaǵyna deıin jeke sektor tolyq gazben qamtamasyz etiledi. Al 2021 jyly Almaty aglomeratsııasy aımaǵyndaǵy 4 myń jeke úı gazdandyrylady. JEO-1 modernızatsııalanyp, tozyǵy jetken qazandyqtardyń ornyna quny 35 mlrd. teńgeden asatyn jańa gaz qazandyqtary ornatylady. Qazirgi kezde «Samuryq-Energomen» birge JEO-2 gazǵa kóshirýge qatysty tehnıkalyq ekonomıkalyq negizdeme jasalyp jatyr.
Bulardan ózge ekologııalyq qoǵamdyq kólik paıda bolady. Qazirdiń ózinde avtoparkterdiń 60%-y, gazben júretin avtobýstar men trolleıbýstar, avtobýs parki 30%-ǵa jańardy, metronyń jańa 2 beketi salynýda.
Bıyl MJÁ qaǵıdasy boıynsha jedel relsti kólik qurylysy jobasyn qolǵa alý josparlanǵan. FalconEuroBus qazaqstandyq-nemis kompanııasy úshinshi kezeńdegi elektromobılder shyǵaratyn zaýyt salyp jatyr.
Elektromobılderdi paıdalanýdy yntalandyrý boıynsha jumys júrip jatyr. Qazirdiń ózinde qalada 12 elektrojabdyqtaý stantsııasy jumys istep tur, 2019 jyldyń sońyna deıin taǵy da 47 EJ paıda bolady.
1 tamyzǵa deıin ıtalıandyq tehnologııa boıynsha jylyna qýaty 500 myń tonna qoqys suryptaıtyn keshendi iske qosý joparlanǵan.
Megapolıs basshysy qala ekonomıkasyn damytýda kólik- logıstıkalyq ınfraqurylymdy odan ári modernızatsııalaýdyń mańyzy zor ekenin atap ótti.
Qazirdiń ózinde bastalyp ketken aýqymdy BAKAD jobasy Almatyny «Batys Eýropa - Batys Qytaı» júıesine engizip, qalanyń kólik júktemesin 10%-ǵa azaıtady. Áýejaıdy jańǵyrtý da osy baǵytty damytýǵa yqpal etedi. Bulardan ózge 2017 jyly 7 ózen kópiri jóndeldi, 5 ótpeli jol salyndy, 29 mlrd. teńgege uzyndyǵy 174 shaqyrymnan asatyn jol jóndeldi. Bul sońǵy jyldardyń rekordtyq kórsetkishi bolyp tabylady.
Qaladaǵy 38 JOO-dan bólek jańa bastama aıasynda eki jańa halyqaralyq mektep qurylysy bastalady.
Oqýshylar saraıy bazasynda kásipkerlik negizderine úıretetin bıznes-ınkýbator qurylady. Jastar salasynyń máselelerin sheshý úshin 2020 jylǵa deıingi jastarǵa qoldaý kórsetýdiń Jol kartasy qabyldanǵan.
Jalpy, 2017 jyly 45 myń jańa jumys orny ashyldy.
«Adamı kapıtaldy damytýdyń basty aspektisi - ulttyń densaýlyǵy. Sondyqtan naýqastyń aldyn alýǵa jete nazar aýdarylýy tıis. Bul - eń aldymen alǵashqy dıagnostıkany damytý jáne salaýatty ómir saltyn nasıhattaý. Aldaǵy úsh jylda draıverlerdi iske asyrý úshin 4 iri medıtsınalyq nysandar salynady, olar: onkologııalyq ortalyq, qazaq -japon dıagnostıkalyq ortalyǵy, EKO ortalyqpen birge perzenthana, MountSinai halyqaralyq gospıtali», - dedi qala basshysy.
Megapolıs ákimi Joldaýdy júzege asyrýda tsıfrlandyrý aspektisi men Smartcity jobasynyń mańyzy zor ekenin aıtty. Búgingi kúni Almaty - tsıfrlandyrý boıynsha Qazaqstan qalalary arasynda kóshbasshy. IT-ónimderde qalanyń alatyn úlesi 50%. Smartcity aıasynda qaýipsizdik, seldiń aldyn alý monıtorıngi, qoǵamdyq kólik, bilim men densaýlyq saqtaý salalarynda tsıfrly jobalar júzege asýda. Barlyq tsıfrly jobalar ekonomıkalyq tıimdilik, ashyqtyq, kedergilerdi jáne mýnıtsıpıaldy qyzmet kórsetý merzimin qysqartý, ómir súrý men bıznesti damytýǵa jaqsy jaǵdaı jasaý sııaqty basty qaǵıdalarǵa negizdelgen.
Qalalyq aktıv barysynda Almatyny damytý ortalyǵynyń basshysy Janna Tólegenova Indýstrııa 4.0 men qazirdiń ózinde júzege asqan Smart Almaty jobalary týraly aıtty.
Onyń aıtýynsha, pılotty rejım retinde CISCO halyqaralyq kompanııasymen birge ıntellektýaldy kólik júıesi qolǵa alynǵan.
№71 mektep- lıtseıdiń dırektory S.Kýlık Prezıdenttiń halyqqa arnaǵan Joldaýyndaǵy basty mindettiń biri qazaq tilin latyn álipbıine kóshirý ekenin atap ótti.
«Árıne, basqa grafıkaǵa kóshken kezde mindetti túrde til jańarady. Eń aldymen bul zamanaýı tehnologııalar men kommýnıkatsııalardy engizýge, 21 ǵasyrdaǵy ǵylym men bilim protsessterine qatysty. Latyn grafıkasy barlyq qoldanysta memlekettiń tildiń mártebesin arttyrady. Lıngvısterdiń aıtýynsha, osy jaǵdaıda jańa termınderdi, ózge sózderdi qazaq tiline engizý problemasy joıylyp, biz óz fonetıkamyzǵa barynsha jaqyndaıtyn bolamyz. Al bul «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynda kórsetilip,Prezıdent Joldaýynda aıtylǵandaı Qazaqstannyń álemdik bilim keńistigine enýi bolyp tabylady», - dedi ol.
