Batysqazaqstandyq kúıshige konservatorııanyń qurmetti professory ataǵy berildi
ORAL. QazAqparat - Ǵ. Qurmanǵalıev atyndaǵy oblystyq fılarmonııa zalynda belgili kúıshi, respýblıkalyq «Úkili dombyra» baıqaýlarynyń júldegeri, dombyra jasaý sheberi Edige Nábıevtiń shyǵarmashylyq keshi ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tibalshisi.
«Óristi óner ónegesi» atty shara kúıshiniń 70 jasqa tolýyna oraılastyryldy.
Kesh barysynda Edige Nábıevtiń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Óristi óner ónegesi» atty jańa kitaptyń tusaýy kesildi.
Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasy aıasynda kitapty qurastyrǵandardyń biri Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Mahambet atyndaǵy syılyqtyń laýreaty, professor Kárıma Saharbaeva bolsa, ekinshi avtor - oraldyq jýrnalıst Nurtas Nabıollauly.
Almatydan arnaıy kelip, sharany júrgizgen Kárıma Saharbaevanyń málim etkenindeı, kitap úsh bólimnen turady. «Ónerden ónege» bólimine negizinen kúıshi týraly materıaldar engizildi. «Babadan - amanat» bóliminde Edigeniń ákesi, zamanynda ózi de dombyra shertip, jyr tógiltken Qýanǵalı Nábıulynyń murasy toptastyryldy. «Kúı kúmbezi» bólimine Edige Qýanǵalıuly tartatyn kúılerdiń túsiniktemelerine qosa notalary berildi.
«Edige 1978-1982 jyldary Almatyda júrgen kezinde onyń ánshilik talantyn tanyǵan Ǵarıfolla Qurmanǵalıev estrada-tsırk kolledjine shaqyrdy. Ǵazıza Jubanova Qazaq konservatorııasynda oqyǵandy qolaı kórdi. Áıtse de ol sol kezde respýblıkanyń sport salasynda laýazymdy qyzmetter atqardy, sonyń ishinde Qazaqstan boıynsha odaqtyq olımpıadalyq rezerv jattyqtyrýshysy, ádiskeri bolyp, sportshylardy Máskeý Olımpıadasyna baptap aparýshylardyń qatarynan tabyldy. Degenmen tekten, ata-babadan qanǵa sińgen talant jaryp shyqpaı qoımaıdy eken. Ol - quımaqulaq kúıshi, oryndaýshylyq sheberligi erekshe, qýyp emes, dombyrany bıpaz, syrbaz tartady. Bul kitapqa sırek oryndalatyn, sonymen qatar jańa kúıler engizildi. Muny Edigeniń qazaq ónerine qosqan úlesi deýge tolyq bolady. Sonymen qatar ol - dombyra jasaý sheberi. Qazaqta qazir ózi dombyra jasaıtyn, ózi kúı oryndaıtyn Edige ǵana. Ótken jyly Qurmanǵazynyń 200 jyldyǵy aıasynda kúıshi dombyrasynyń kóshirmesi men Erǵalı aspabynyń túpnusqasyn Almatyǵa ákelip, Yqylas atyndaǵy aspaptar murajaıyna tapsyryp, ózi kontsertte oryndaǵan kúıleri arqyly kópshilikti moıyndatýy onyń sırek óner ıesi ekendigin tanytady», dedi Kárıma Saharbaeva.
Shara barysynda K.Saharbaeva Edige Nábıevke Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynyń qurmetti professory ataǵy berilgenin aıtyp, dıplomyn tabys etti.
Shynynda da bul kúı kúmbirlegen kesh boldy. Edige kúılerdi ózine tán mánermen, bappen oryndaı bildi. Ol ádette ózi oryndaıtyn shyǵarmalardyń tarıhyn aıta ketkendi jón kórip otyrady. Mysaly, Aqbıkeshtiń «Aınam qaldy» kúıi qyzdyń muńy bolsa, súıgeninen aıyrylǵan Soqyr Esjannyń «Qosh aman bol, Aqbıkeshi» jigittiń zary ispettes. Baıdyń qamshysy tıip, bir kózi soqyr bolyp qalǵandyqtan, Soqyr Esjan atanyp ketken kúıshiniń «Soqyr Esjany» keıin ataqty kompozıtor Muqan Tólebaev «Birjan-Sara» operasynda qoldanǵandyqtan, shetelge de tanylǵan týyndyǵa aınaldy. Mine, osy úsh kúıdi qatar oryndaǵan Edige Nábıev mahabbatty aıaqasty etken sol qatygez zamandy elestetkendeı boldy.
Zertteýshi Kárıma Saharbaevanyń paıymdaýynsha, «Aınam qaldy» kúıin kezinde Batys Qazaqstanǵa belgili bolǵan, kúıshiler áýletiniń báıteregi Esel Qazıevteı, tipti odan kúrdelirek oryndaıtyn Edige Nábıev qana. Basqa da týyndylardan Esel Qazıev syndy eski de esti kúıshilerdiń saryny baıqalyp turdy.
Bul kúni fılarmonııaǵa kelgen halyq kúımen sýsyndady, kúımen tynystady. Kúımen de halyq rýhyn kóterýge bolatynyn tereń sezindi.
Edige Nábıevti mereıtoıymen zamandastary, belgili ánshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qatımolla Berdiǵalıev, tanymal kúıshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri Ermek Qazıev jáne basqalar quttyqtap, kórermen kóńilinen shyqqan týyndylardy oryndap berdi. Qazirgi tańda Edige sheber jasaǵan dombyralar kóptegen ónerpazdardyń qolynda júr. Sol aspaptyń bireýimen orys qyzy Polına Işenkonyń kúı tógiltýi sonyń aıqyn dálelindeı kórindi.
Bul kesh kúı degen qazaqtyń uly murasynyń máńgilik óshpeıtindigin taǵy bir pash etti.
Shara sońynda E.Nábıevke jańadan qurylǵan Qazaqstan Kúıshiler odaǵynyń №7 múshelik bıleti tapsyryldy.
