Bastaýysh synyp oqýshylaryna baǵa qoıýda qandaı ózgerister bar

Onyń túsindirmesin Oqý-aǵartý mınıstrligi áleýmettik jelidegi paraqshasynda jarııalady.

Qaldygúl Ámirbekovanyń sózinshe, 2–4-synyptardaǵy baǵalaý tásilderine birshama ózgeris engizilgen.

— Birinshiden, formatıvtik baǵalaýdyń úlesi artady. Buǵan deıin onyń toqsandyq baǵadaǵy úlesi 25 paıyz bolsa, endi 50 paıyz bolady. Bul óte mańyzdy dep oılaımyn. Óıtkeni bastaýysh synypta balanyń bir kúngi nátıjesinen góri, onyń toqsan boıyndaǵy kúndelikti eńbegin, sabaqtaǵy belsendiligin jáne birtindep ilgerileýin eskerý mańyzdy. Muǵalim de oqýshynyń nátıjesin júıeli baqylap, qaı tusta qoldaý qajet ekenin der kezinde kóre alady, — dedi ol.

Sonymen birge, BJB, TJB alynyp tastalyp, aralyq baǵalaý engiziledi. Endi ár bólim aıaqtalǵannan keıin sol bólim boıynsha aralyq baǵalaý júrgiziledi, al toqsan sońynda bólek TJB bolmaıdy. Bul oqýshyǵa túsetin baǵalaý júktemesin azaıtady. Bala toqsan sońyndaǵy bir jumysqa táýeldi bolmaı, óziniń nátıjesin oqý barysynda kórsete alady.

— Úshinshiden, baǵalaý tapsyrmalarynyń mazmuny praktıkalyq baǵytqa ózgeredi. Bul — men úshin eń mańyzdy ózgeristerdiń biri. Sebebi bastaýysh synypta balanyń erejeni jatqa bilýi nemese eseptiń jaýabyn durys tabýy ǵana jetkiliksiz. Ol alǵan bilimin qoldana bilýi kerek. Sondyqtan tildik pánderde dıktant, mazmundama, shyǵarma oqý saýattylyǵyna baǵyttalǵan tapsyrmalarmen tolyqtyryldy. Matematıkada matematıkalyq saýattylyqqa, al jaratylystaný men dúnıetanýda zertteý, baqylaý, tájirıbe jasaý jáne qorytyndy shyǵarý daǵdylaryna mán beriledi, — dedi ustaz.

Ol jazbasha jumystardy oqýshy óz dápterinde oryndalýyn da mańyzdy dep sanaıdy. Sebebi, bala daıyn úlgiden jaýap tańdamaıdy, ózi jazady, oıyn jetkizedi, eseptiń sheshý jolyn kórsetedi. Bul onyń jazý daǵdysyn, kallıgrafııasyn, zeıinin jáne ózdiginen jumys isteý qabiletin damytýǵa múmkindik beredi.

Muǵalimniń aıtýynsha, besinshiden, endi barlyq pán boıynsha balanyń oqý nátıjesi eskeriledi. Tsıfrlyq saýattylyq jáne jasandy ıntellekt, mýzyka, beıneleý óneri, eńbekke baýlý, dene shynyqtyrý pánderinde de balanyń jetistigi pánniń ereksheligine sáıkes baǵalanady. Demek, ustazdar endi shákirtterdiń tek akademııalyq bilimin emes, praktıkalyq, shyǵarmashylyq, tsıfrlyq jáne komandalyq daǵdylaryn da kóre alady.

Qaldygúl Ámirbekova taǵy bir mańyzdy ózgeriske toqtaldy. Budan keıin toqsandyq baǵanyń 50 paıyzy formatıvtik, 50 paıyzy aralyq baǵalaý nátıjesin esepteý arqyly qoıylady. Osylaısha, balanyń kúndelikti eńbegi men bólimdi meńgerý nátıjesi teń dárejede eskeriledi.

Al muǵalimderge moderatsııa júrgizilmeıdi. Oǵan jumsaıtyn ýaqytty ustaz tıimdi paıdalanyp, balamen jeke jumys isteýi, shyǵarmashylyqpen aınalysýy kerek.

— Jalpy, bastaýysh synyp muǵalimi retinde jańa tásildiń basty artyqshylyǵyn aıqyn kórip turmyn. Baǵalaý balanyń bir rettik nátıjesine emes, onyń tutas oqý úderisindegi úlgerimine baılanysty qoıylady. Bizdiń mindetimiz — balaǵa tek baǵa qoıý emes, onyń neni meńgergenin, qaı tusta qınalyp júrgenin ýaqytynda anyqtap, ári qaraı damýyna baǵyt berý. Sondyqtan baǵalaý eń aldymen balanyń oqýyna jáne damýyna qyzmet etýi kerek dep oılaımyn, — dep túıindedi sózin ustaz.

Aıta keteıik, buǵan deıin Astana qalasy Bilim basqarmasy Ádistemelik ortalyǵynyń ádiskeri Aqmaral Bolatqyzy bastaýysh synypta BJB men TJB nelikten alynyp tastalǵanyn túsindirgen edi.

Onyń sózinshe, zertteý barysynda balalardyń emotsıonaldyq jáne fızıkalyq turǵydan da júktemesi baıqaldy. Muǵalimder tarapynan da BJB men TJB artyq júkteme ekeni aıtyldy. Sol sebepti baqylaý jáne aralyq baqylaý jumystary jeńildetilgen formatta engizilip otyr.

Biraq bul bastaýysh synyptarda baqylaý jumystary múlde bolmaıdy degen sóz emes. Oqýshylardyń bilimi burynǵydaı oqý baǵdarlamasy men oqý maqsattaryna sáıkes baǵalanady. Tek tapsyrmalardyń formaty ońaı bolady.

— Tolyǵymen burynǵy formattan bas tarttyq dep aıta almaımyz. Baǵdarlamaǵa jáne oqý maqsattaryna saı baqylaý jumystary jasalady. Qazir olardyń úlgileri ázirlenip, talaptary qurylyp jatyr. Biraq burynǵyǵa qaraǵanda jeńildetilgen formatta engiziledi, — dedi maman.

Sonymen qatar, Y. Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim akademııasy orta bilim ınstıtýty dırektorynyń orynbasary Pernegúl Taýbaı bastaýysh synyp oqýshylaryna jasandy ıntellektini oqytý boıynsha málimdeme jasaǵan edi.

Onyń aıtýynsha, 1-4-synyptarda buryn oqytylyp kelgen «Tsıfrlyq saýattylyq» páni «Tsıfrlyq saýattylyq jáne jasandy ıntellekt» bolyp ózgertiledi. Bul rette pánniń ataýy ǵana emes, mazmuny da jańartylady.

— Búginde balalar jasandy ıntellektti óz deńgeıinde qoldanyp júr. Sondyqtan pedagogtiń basshylyǵymen olarǵa birden kúrdeli tsıfrlyq quraldarmen jumys isteý emes, aldymen jasandy ıntellekt týraly qarapaıym túsinikter men alǵashqy uǵymdar beriledi, — dedi maman.

Onyń aıtýynsha, jasandy ıntellektti qaýipsiz qoldanýdy úıretý bastaýysh synyptardaǵy basty baǵyttardyń biri. Jańa baǵdarlamada medıasaýattylyq pen jasandy ıntellektke qatysty arnaıy bólim engizilip, onda 13-14 oqý maqsaty qamtylǵan. Atap aıtqanda, oqýshylarǵa jeke derekter men aqparatty qorǵaý, tsıfrlyq qaýipsizdik, jasandy ıntellektti jaýapkershilikpen paıdalaný jáne etıkalyq talaptardy saqtaý túsindiriledi.

Eske salaıyq, buǵan deıin bastaýysh synyptarda buryn baǵalanbaǵan pánder boıynsha da baǵalaý júrgiziletinin jazǵanbyz.