Baspasózde QR «Tólemder jáne tólem júıeleri týraly» Zańy jarııalandy
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev QR «Tólemder jáne tólem júıeleri týraly» Zańyna qol qoıdy. Zań mátini búgin respýblıkalyq BAQ-ta jarııalandy. Osy Zań Qazaqstan Respýblıkasynda tólem júıelerin uıymdastyrý jəne olardyń jumys isteýi, tólem júıelerin retteý jəne olardy qadaǵalaý (oversaıt), tólem qyzmetteri naryǵyn retteý jəne olardy baqylaý, sondaı-aq tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý salasynda týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy retteıdi.
Zańǵa sáıkes, Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiler nusqaýda kórsetilgennen basqa benefıtsıardyń paıdasyna nemese nusqaýda kórsetilgennen basqa somaǵa jasalǵan tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy boıynsha nusqaýdan negizsiz bas tartqany nemese ony ýaqtyly oryndamaǵany ne nusqaýdy tıisinshe oryndamaǵany úshin tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshylar ózderiniń arasyndaǵy shartta jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń Əkimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinde kózdelgen negizder boıynsha, tərtippen jəne mólsherlerde jaýaptylyqta bolady. Sonymen qatar tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshynyń ruqsat etilmegen operatsııany óteý týraly ótinishi negizinde ruqsat etilmegen tólem faktisin anyqtaý boıynsha sharalar qoldanady jəne osyndaı ótinishti alǵan kúnnen bastap kúntizbelik on bes kún ishinde oǵan ruqsat etilmegen operatsııa mólsherinde aqsha somasyn óteıdi ne ózderiniń arasyndaǵy shartta kózdelgen təsilmen sebebin kórsete otyryp, ruqsat etilmegen operatsııany óteýden bas tartý týraly habarlama jiberedi
Sondaı-aq aıta keteıik, atalǵan zań qoldanysqa engizilgennen keıin «Aqsha tólemi men aýdarymy týraly» QR Zańynyń kúshi joıyldy.
«QazAqparat» zańnyń tolyq mátinin taratady.
***
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy
Tólemder jəne tólem júıeleri týraly
Osy Zań Qazaqstan Respýblıkasynda tólem júıelerin uıymdastyrý jəne olardyń jumys isteýi, tólem júıelerin retteý jəne olardy qadaǵalaý (oversaıt), tólem qyzmetteri naryǵyn retteý jəne olardy baqylaý, sondaı-aq tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý salasynda týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy retteıdi. 1-taraý. JALPY EREJELER 1-bap. Osy Zańda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar Osy Zańda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: 1) aǵymdaǵy shot - banktik shot sharty negizinde bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym ashatyn banktik shot; 2) aqparattyq kórsetiletin banktik qyzmetter - klıenttiń banktik shotyna qyzmet usynatyn kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń buıryq boıynsha jəne klıenttiń kelisimimen onyń banktik shoty boıynsha aqsha qaldyqtary jəne (nemese) qozǵalysy týraly, osy shot boıynsha júzege asyrylǵan tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary týraly aqparatty jəne klıenttiń suratýy boıynsha ne klıent pen kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi arasynda jasalǵan shart boıynsha ózge de aqparatty klıentke nemese úshinshi tulǵaǵa usynýy jóninde kórsetiletin qyzmetteri; 3) aqsha aýdarymdary júıesi - bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý úshin kelisim jasasqan tólem júıesi operatorynyń baǵdarlamalyq qamtamasyz etýi paıdalanyla otyryp, aqsha aýdarymdary júzege asyrylatyn tólem júıesi; 4) aqsha aýdarymy - kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń tólemdijúzege asyrýǵa nemese ózge de maqsattarǵa baılanysty klıenttiń aqsha berý týraly nusqaýyn dəıektilikpen oryndaýy; 5) aqsha jóneltýshi - tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy óz esebinen júzege asyrylatyn tulǵa; 6) aqsha jóneltýshiniń banki - aqsha jóneltýshige qyzmet kórsetetin bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym; 7) aqsha jóneltýshiniń turaqty ókimi - aqsha jóneltýshiniń osy tapsyrmada kórsetilgen sharttar men derektemelerge səıkes óz atynan bir nemese birneshe benefıtsıardyń paıdasyna turaqty tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý týraly aqsha jóneltýshiniń bankine tapsyrmasy; 8) aýtsorsıng - kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýdy qamtamasyz etý úshin qajetti aqparattyq-tehnologııalyq fýnktsııalardy oryndaýdy kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń kórsetiletin qyzmetterdi óteýli usyný týraly sharttyń (aýtsorsıng týraly shart) negizinde úshinshi tulǵalarǵa berýi; 9) bankaralyq aqsha aýdarymdaryjúıesi - qatysýshylary arasynda tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankinde ashylǵan korrespondenttik shottardaǵy aqshany paıdalana otyryp, qatysýshysynyń ərbir nusqaýyn operatsııalyq kún ishinde aqsha aýdarymdaryn aıaqtaı otyryp jeke oryndaý arqyly júzege asyrýǵa arnalǵan tólem júıesi; 10) bankaralyq klırıng júıesi - júıege qatysýshy bankter, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar arasynda tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn qatysýshylar nusqaýlarynyń kópjaqty klırıngi arqyly júzege asyrýǵa arnalǵan tólem júıesi; 11) banktik shot - klıenttiń banktegi nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerinjúzege asyratyn uıymdaǵy aqshasynyń qozǵalysyn, sondaı-aq klıentke bank qyzmetin kórsetý boıynsha klıent pen bank nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerinjúzege asyratyn uıym arasyndaǵy sharttyq qatynastardy kórsetý jəne esepke alý təsili; 12) banktik shotty tikeleı debetteý - banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń aqshajóneltýshiden aqshany alyp qoıýyjəne aqsha jóneltýshiniń osyndaı alyp qoıý týraly aldyn ala ruqsatynyń negizinde olardy benefıtsıardyń paıdasyna berýi; 13) bastamashy - oryndaý úshin nusqaý bergen tulǵa; 14) benefıtsıar - tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy óz paıdasyna júzege asyrylatyn tulǵa; 15) benefıtsıardyń banki - benefıtsıarǵa qyzmet kórsetetin bank nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym; 16) valıýtalaý kúni - tólemnińjəne (nemese) aqsha aýdarymynyń bastamashysy benefıtsıardyń banktik shotyna aqsha esepke jatqyzylýǵa tıis bolǵanda tólem qujatynda kórsetken kún; 17) eseptik tirkeý - tólem uıymyn tólem uıymdarynyń tizilimine engizý; 18) jınaq shoty - bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym banktik salym shartynyń negizinde ashatyn banktik shot; 19) jıyntyq tólem tapsyrmasy - bir aqsha jóneltýshiden bir bankte qyzmet kórsetiletin birneshe benefıtsıardyń paıdasyna ne bir bankte qyzmet kórsetiletin birneshe aqsha jóneltýshiden bir benefıtsıardyń paıdasyna tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn júzege asyrý úshin paıdalanylatyn tólem tapsyrmasy; 20) jóneltýshi - nusqaý beretin aqsha jóneltýshi nemese benefıtsıar; 21) júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń jumys isteýin baǵalaý - osy tólem júıesiniń halyqaralyq standarttarǵa səıkestigin aıqyndaý maqsatynda tólem júıesiniń operatory, tólem júıesiniń operatsııalyq ortalyǵy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki nemese halyqaralyq qarjy uıymdary júzege asyratyn sharalar kesheni; 22) júıelik mańyzy bar tólem júıeleriniń monıtorıngi - tólem júıelerine qadaǵalaýdy (oversaıtty) júzege asyrý sheńberinde tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý kezinde týyndaıtyn təýekelderdi basqarý, barynsha azaıtý jəne boljaý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki júzege asyratyn, júıelik mańyzy bar tólem júıelerin baqylap otyrý jəne baıqaý protsesi; 23) júıelik mańyzy bar tólem júıesi - úzdiksiz jumysy Qazaqstan Respýblıkasy qarjy naryǵynyń turaqty jumys isteýine yqpal etetin jəne jumysynyń toqtaýy (irkilýi) Qazaqstan Respýblıkasynyń qarjy naryǵynda təýekelderdiń týyndaýyna əkep soǵýy múmkin tólem júıesi; 24) ınkassolyq ókim - aqsha jóneltýshiniń banktik shotynan onyń kelisiminsiz aqshany alyp qoıý úshin paıdalanylatyn tólem qujaty; 25) klıent - kórsetiletin tólem qyzmetin alatyn jeke nemese zańdy tulǵa, zańdy tulǵanyń fılıaly nemese ókildigi; 26) klırıng - ózara aqsha talaptary men mindettemelerin jınaý, salystyryp tekserý jəne esepke jatqyzý protsesi, sondaı-aq osy protseske qatysýshylardyń taza pozıtsııalaryn aıqyndaý; 27) korrespondenttik shot - banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń jəne onyń klıentteriniń operatsııalardy oryndaý úshin korrespondentik shot sharty negizinde ashylatyn, banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń banktik shoty; 28) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi - kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵynyń kórsetiletin tólem qyzmetin usynatyn sýbektisi; 29) kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshi - klıenttiń banktik shotyna qyzmet kórsetpeıtin jəne klıentke óziniń qashyqtan qol jetkizý júıeleri arqyly elektrondyq kórsetiletin banktik qyzmetterdi usynatyn kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi; 30) kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshi - osy Zańda belgilengen ólshemsharttarǵa səıkes keletin kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi; 31) kórsetiletin tólemqyzmetteriniń naryǵy - kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýmen jəne paıdalanýmen, sondaı-aq tólem quraldaryn shyǵarýmenjəne paıdalanýmen baılanysty qatynastardyń jıyntyǵy; 32) kórsetiletin tólemqyzmetteriniń naryǵynmemlekettik baqylaý (budan əri - kórsetiletin tólem qyzmetteriniń naryǵyn baqylaý) - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasynyń talaptaryn saqtaý boıynsha kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerdiń qyzmetin baqylaýdy júzege asyrýǵa baǵyttalǵan qyzmeti; 33) kórsetiletin tólem qyzmeti - kórsetiletin tólem qyzmetin berýshi klıentke osy Zańnyń 12-babyna səıkes kórsetetin qyzmet; 34) qashyqtan qol jetkizý júıesi - elektrondyq kórsetiletin bank qyzmetterin alý úshin klıent pen kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi arasyndaǵy baılanysty qamtamasyz etetin telekommýnıkatsııalar, tsıfrlyq jəne aqparattyq tehnologııalar, baǵdarlamalyq qamtamasyz etý quraldarynyń jəne jabdyqtardyń jıyntyǵy; 35) qosalqy tólem agenti - kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jóninde tólem agentimen agenttik shartty jasasqan zańdy tulǵa nemese dara kəsipker; 36) nusqaý - tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy bastamashysynyń kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshige tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn júzege asyrý týraly ókimi, ol tapsyrma, talap nysanynda nemese elektrondyq tólem quraly nemese qashyqtan qol jetkizý júıesi paıdalanylǵan kezde klıenttiń kelisimi túrinde bolady; 37) operatsııalyq kún - tólem júıesiniń operatory ne kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi nusqaýlardy oryndaýdy toqtata turý ne mundaı nusqaýlardy keri qaıtarý týraly nusqaýlardy, ókimderdi qabyldaýdy jəne óńdeýdi júzege asyratyn ýaqyt kezeńi; 38) ózge tólem júıesi - júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesi bolyp tabylmaıtyn tólem júıesi; 39) səıkestendirý quraly - nusqaýdy jóneltýshiniń elektrondyq tsıfrlyq qoltańbasy nemese əripter, tsıfrlar nemese sımvoldar kombınatsııasynan turatyn biregeı səıkestendirýshi nemese kórsetiletin tólem qyzmetin berýshi klıentti səıkestendirý úshin belgilegen jəne onymen kelisilgen ózge de səıkestendirýshi (derbes parol, birrettik (birjolǵy) səıkestendirý kody, bıometrıkalyq səıkestendirý quraly); 40) taza pozıtsııa - tólem júıesindegi esep aıyrysý tólem júıesine qatysýshylar nusqaýlarynyń kópjaqty klırıngi arqyly júzege asyrylatyn jaǵdaıda, tólem júıesine barlyq qatysýshylardyń tólem júıesine bir qatysýshysynyń paıdasyna baǵyttalǵan nusqaýlarynyń somasy men tólem júıesine osy qatysýshynyń tólem júıesine qalǵan qatysýshylardyń paıdasyna baǵyttalǵan nusqaýlarynyń somasy arasyndaǵy aıyrmanyń məni. Taza pozıtsııanyń məni teris bolǵan kezde qatysýshyda debettik taza pozıtsııa, məni oń bolǵan kezde - kredıttik taza pozıtsııa bolady; 41) tólem - qolma-qol aqshany jəne (nemese) tólem quraldaryn paıdalana otyryp aqshalaı mindettemeni oryndaý; 42) tólem agenti - bankpen nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymmen nemese tólem uıymymen kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi agenttik shartty jasasqan zańdy tulǵa; 43) tólemgejəne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshylar - tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy boıynsha quqyqtary jəne (nemese) mindetteri bar jeke jəne zańdy tulǵalar, zańdy tulǵalardyń fılıaldary men ókildikteri; 44) tólem júıelerin qadaǵalaý (oversaıt) - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń tólem júıeleriniń tıimdi, qaýipsiz jəne úzdiksiz jumys isteýin qamtamasyz etý maqsatynda júzege asyrylatyn qyzmeti; 45) tólem júıesi - tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrýdy tólem júıesi operatorynyń jəne (nemese) tólem júıesine qatysýshylardyń rəsimderdi, ınfraqurylymdy jəne osy tólem júıesiniń operatory belgilegen qaǵıdalardy qoldaný arqyly ózara is-qımyl jasaýjolymen qamtamasyz etiletin qatynastardyńjıyntyǵy; 46) tólem júıesine qatysýshy - tólem júıesiniń operatorymen tólem júıesine qatysý týraly shart jasasqan bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym; 47) tólem júıesiniń jumys isteýin ózindik baǵalaý - osy tólem júıesiniń halyqaralyq standarttarǵa səıkestigin aıqyndaý maqsatynda tólem júıesiniń operatory, tólem júıesiniń operatsııalyq ortalyǵy júzege asyratyn sharalar kesheni; 48) tólem júıesiniń ınfraqurylymy - tólem júıesiniń jumys isteýin qamtamasyz etetin obektilerdiń, resýrstar men tehnologııalardyń jıyntyǵy; 49) tólem júıesiniń operatory - tólem júıesiniń jumys isteýin qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti júzege asyratyn jəne osyndaı qyzmetke jatatyn, osy Zańda belgilengen mindetterdi oryndaıtyn zańdy tulǵa; 50) tólem júıesiniń operatsııalyq ortalyǵy - tólem júıesiniń operatory osy zańdy tulǵaǵa qatysty onyń qyzmetin retteý jəne atalǵan uıymnyń quqyqtyq mərtebesin ózgertý týraly sheshimder qabyldaý jónindegi fýnktsııalardy júzege asyratyn jaǵdaıda, tólem júıesiniń operatory osy zańdy tulǵa men tólem júıesiniń operatory arasynda jasalǵan shart negizinde ne oǵan ókilettikter berý arqyly operatsııalyq jəne tehnologııalyq fýnktsııalardy júzege asyrýdy tapsyrǵan zańdy tulǵa; 51) tólem kartochkasy - ustaýshysyna elektrondyq termınaldar nemese basqa baılanys arnalary arqyly tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrýǵa ne qolmaqol aqsha alýǵa ne valıýtalardy aıyrbastaýdy jəne tólem kartochkasynyń emıtenti aıqyndaǵan jəne onyń sharttarymen basqa da operatsııalardy júrgizýge múmkindik beretin aqparat qamtylǵan elektrondyq tólem quraly; 52) tólem kartochkasyn shyǵarý - tólem kartochkasyn ustaýshyǵa tólem kartochkasyn berýdi kózdeıtin tólem qyzmeti; 53) tólem kartochkasynyń emıtenti - tólem kartochkalaryn shyǵarýdy júzege asyratyn bank nemese Ulttyq poshta operatory; 54) tólem qujaty - qaǵaz jetkizgishte jasalǵan ne elektrondyq nysanda qalyptastyrylǵan, sonyń negizinde nemese kómegimen tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy júzege asyrylatyn qujat; 55) tólem quraly - tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy sonyń negizinde nemese ol paıdalanyla otyryp júzege asyrylatyn tólem qujaty nemese elektrondyq tólem quraly; 56) tólemniń jəne (nemese) aqsha aýdarymynyń aıaqtalýy (túpkilikti bolýy) - qatysýshynyń tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna mindettemesi oryndaldy dep esepteletin ýaqyt kezi; 57) tólem orderi - klıent pen oǵan qyzmet kórsetetin bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym arasynda tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý jəne (nemese) klıenttiń banktik shotyna qyzmet kórsetý kezinde paıdalanylatyn tólem qujaty; 58) tólemtalaby - benefıtsıarnemesebenefıtsıardyńbanki aqsha jóneltýshiniń bankine usynatyn, tólem qujatynda kórsetilgen aqsha somasyn aqsha jóneltýshiniń banktik shotynan tóleý týraly tólem qujat; 59) tólem tapsyrmasy - aqsha jóneltýshiniń óz bankine nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa osy tólem qujatynda aıqyndalǵan aqsha somasyn benefıtsıardyń paıdasyna aýdarý týraly nusqaýy kózdeletin tólem qujaty; 60) tólem uıymdarynyń tizilimi - eseptik tirkeýden ótken tólem uıymdarynyń biryńǵaı tizbesi; 61) tólem uıymy - kommertsııalyq uıym bolyp tabylatyn, osy Zańǵa səıkes kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi qyzmetti júzege asyrýǵa quqyly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdy tulǵasy; 62) tólem habarlamasy - tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn banktik shotty ashpaı júzege asyrý kezinde paıdalanylatyn jəne aqsha jóneltýshiniń ózine qyzmet kórsetetin bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa tólem qujatynda kórsetilgen somada benefıtsıardyń paıdasyna aqsha aýdarý týraly tapsyrmasy qamtylatyn tólem qujaty; 63) chek - chek berýshiniń qyzmet kórsetetin bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa jazbasha buıryqta kórsetilgen aqsha somasyn chek ustaýshyǵa tóleý týraly osyndaı buıryq qamtylatyn tólem qujaty; 64) chek berýshi - chek jazyp bergen tulǵa; 65) chek ustaýshy - óz paıdasyna chek jazylǵan tulǵa, onyń ishinde, eger chekti ol ózine jazsa, chek berýshi; 66) sheteldik tólem júıesi - operatory Qazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdenti bolyp tabylatyn tólem júıesi; 67) elektrondyq aqsha - elektrondyq nysanda saqtalatyn jəne elektrondyq aqsha júıesinde júıege basqa da qatysýshylar tólem quraly retinde qabyldaıtyn elektrondyq aqsha emıtentiniń shartsyz jəne keri qaıtaryp alynbaıtyn aqshalaı mindettemeleri; 68) elektrondyq aqsha júıesi - elektrondyq aqsha júıesi operatorynyń elektrondyq aqsha emıtentimenjəne (nemese) elektrondyq aqsha ıelerimen ózara is-qımyl jasaýy arqyly elektrondyq aqshany paıdalana otyryp, tólemderdi jəne ózge de operatsııalardy júzege asyrýdy qamtamasyz etetin baǵdarlamalyq-tehnıkalyq quraldardyń, qujattamanyń jəne uıymdastyrý-tehnıkalyq is-sharalardyń jıyntyǵy; 69) elektrondyq aqsha júıesiniń agenti (budan əri - agent) - bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym, Ulttyq poshta operatoryjəne elektrondyq aqsha emıtentimen ne elektrondyq aqsha júıesiniń operatorymen jasalǵan sharttyń negizinde elektrondyq aqshany keıinnen jeke tulǵalarǵa ótkizý úshin emıtentten jəne aqsha ıelenýshi jeke tulǵalardan ony satyp alý jónindegi qyzmetti júzege asyratyn tólem agenti; 70) elektrondyq aqshajúıesiniń operatory - elektrondyq aqshany paıdalana otyryp, operatsııalardy júzege asyrý kezinde qalyptastyrylatyn aqparatty jınaýdy, óńdeýdi jəne berýdi qosa alǵanda, elektrondyq aqsha júıesiniń jumys isteýin qamtamasyz etetin, sondaı-aq elektrondyq aqsha emıtentimen (emıtentterimen) jasalǵan shartqa səıkes elektrondyq aqsha júıesiniń jumys isteý qaǵıdalaryn aıqyndaıtyn bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nemese tólem uıymy; 71) elektrondyq aqshany óteý - elektrondyq aqsha emıtentiniń ózi shyǵarǵan, elektrondyq aqshanyń ıesi usynǵan ne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgenjaǵdaılarda ıelenýshisi olardy usynbastan aýystyrýǵa jatatyn elektrondyq aqshany olardyń nomınaldyq qunyna teń aqsha somasyna aıyrbastaýdy júzege asyrýyn kózdeıtin kórsetiletin tólem qyzmeti; 72) elektrondyq aqshany paıdalaný - azamattyqquqyqtyq məmileler boıynsha tólemdijəne (nemese) menshik quqyǵynyń elektrondyq aqshaǵa ótýimen baılanysty ózge de operatsııalardy júzege asyrý maqsatynda elektrondyq aqsha ıesiniń olardy elektrondyq aqsha júıesiniń basqa qatysýshysyna berýi; 73) elektrondyq aqshany shyǵarý - elektrondyq aqsha emıtentiniń elektrondyq aqshanyjeke tulǵaǵa nemese agentke olardyń nomınaldyq qunyna teń aqsha somasyna aıyrbastaý arqyly berýin kózdeıtin kórsetiletin tólem qyzmeti; 74) elektrondyq aqsha emıtenti - osy Zańǵa səıkes elektrondyq aqshany shyǵarýǵa jəne óteýge quqyǵy bar kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi; 75) elektrondyq kórsetiletin banktik qyzmetter - kórsetiletin tólem qyzmetterin jəne aqparattyq kórsetiletin banktik qyzmetterdi alý úshin qashyqtan qol jetkizý júıeleri arqyly klıenttiń óz banktik shotyna qol jetkizýimen baılanysty kórsetiletin qyzmetter; 76) elektrondyq termınal - tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn ne qolma-qol aqshany qabyldaý jəne (nemese) berý operatsııalaryn júzege asyrýǵa ne shetel valıýtasymen aıyrbastaý operatsııalaryn júzege asyrýǵa ne ózge de operatsııa túrlerin júzege asyrýǵa, sondaı-aq tıisti rastaý qujattaryn qalyptastyrýǵa arnalǵan elektrondyqmehanıkalyq qondyrǵy; 77) elektrondyq tólem quraly - tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn jasaýǵa ókilettigi bar aqsha jóneltýshige tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn júzege asyrýǵa bastamashy bolýǵa, sondaı-aq aqsha jóneltýshi men elektrondyq tólem quralynyń emıtenti arasyndaǵy shartta kózdelgen ózge de operatsııalardy júzege asyrýǵa múmkindik beretin aqparatty qamtıtyn tólem kartochkasy nemese ózge de elektrondyq jetkizgish; 78) elektrondyq tólem quralyn ustaýshy - elektrondyq tólem quralynyń emıtentimen jasalǵan sharttyń talaptaryna səıkes elektrondyq tólem quralyn paıdalanatyn nemese ıelenetin jeke tulǵa; 79) elektrondyq tólem quralynyń emıtenti - elektrondyq tólem quralyn shyǵarýdy júzege asyratyn zańdy tulǵa; 80) eskroý-shot - klıent aıqyndaǵan sharttardyń bastalýyna nemese oryndalýyna deıin banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn jasaýǵa úshinshi tulǵanyń quqyǵyn shekteı otyryp, klıent osy tulǵanyń atyna ashatyn aǵymdaǵy shot nemese jınaq shoty. 2-bap. Osy Zańnyń qoldanylý aıasy 1. Osy Zańnyń kúshi Qazaqstan Respýblıkasynda tólemderdi jəne aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý kezinde, sondaı-aq tólem júıeleriniń jəne kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵynyń jumys isteý protsesinde týyndaıtyn qatynastardyń sýbektileri bolyp tabylatyn jeke jəne zańdy tulǵalarǵa qoldanylady. 2. Bankter, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar júzege asyratyn halyqaralyq tólemdermenjəne (nemese) aqsha aýdarymdarymen, Qazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdent bankterimen (qarjy ınstıtýttarymen) baılanysty qatynastar «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen talaptar eskerile otyryp, olardyń arasyndaǵy sharttarmen jəne bank praktıkasynda qoldanylatyn iskerlik aınalym dəstúrlerimen retteledi. Eger halyqaralyq tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary boıynsha əreketter Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda júzege asyrylsa, onda mundaı qatynastar osy Zańmen, kórsetilgen sharttarmen jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy kelmeıtin bóliginde iskerlik aınalym dəstúrlerimen retteledi. 3. OsyZańnyńbankterge qatystyqoldanylatyntalaptary Qazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdent bankteriniń Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda qurylǵan fılıaldaryna qoldanylady. 3-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasy 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna negizdeledi, osy Zańnan jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerinen turady. 2. Eger Qazaqstan Respýblıkasyratıfıkatsııalaǵan halyqaralyq shartta osy Zańda kózdelgennen ózge qaǵıdalar belgilense, onda halyqaralyq sharttyń qaǵıdalaryqoldanylady. 4-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń tólemder jəne tólem júıeleri salasyndaǵy ókilettikteri 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki: 1) tólem uıymdarynyń qyzmetin uıymdastyrý qaǵıdalaryn; 2) nysandaryn, tizbesin, usyný merzimdiligi men merzimderin qosa alǵanda, usyný tərtibi aıqyndalatyn, júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesi operatorynyń nemese operatsııalyq ortalyǵynyń tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary boıynsha məlimetter berý qaǵıdalaryn; 3) Qazaqstan Respýblıkasynda tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp júrgiziletin operatsııalar boıynsha bankaralyq tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý qaǵıdalaryn; 4) bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesiniń jumys isteý qaǵıdalaryn; 5) bankaralyq klırıng júıesiniń jumys isteý qaǵıdalaryn; 6) operatory Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki ne onyń enshiles uıymybolyp tabylatyn tólemjúıeleriniń jumys isteý qaǵıdalaryn; 7) bankaralyq tólem kartochkalary júıesiniń jumys isteý qaǵıdalaryn; 8) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda qolma-qol aqshasyz tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý qaǵıdalaryn; 9) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda chekterdi qoldaný qaǵıdalaryn; 10) bankterdiń jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń elektrondyq kórsetiletin banktik qyzmetterdi usyný qaǵıdalaryn; 11) tólem kartochkalaryn shyǵarý qaǵıdalaryn, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda olardy paıdalana otyrypjúrgizilgen operatsııalarǵa qyzmet kórsetý boıynsha qyzmetke qoıylatyn talaptardy; 12) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda elektrondyq aqsha shyǵarý, paıdalaný jəne óteý qaǵıdalaryn, sondaı-aq elektrondyq aqsha emıtentterine jəne elektrondyq aqsha júıelerine qoıylatyn talaptardy; 13) klıentterdiń banktik shottaryn ashý, júrgizý jəne jabý qaǵıdalaryn; 14) kórsetiletin tólem qyzmetteri týraly məlimetter berý qaǵıdalaryn bekitedi, olarda nysandaryn, tizbesin, usyný merzimdiligi men merzimderin qosa alǵanda, olardy usyný tərtibi aıqyndalady; 15) ekonomıka sektorlarynyń jəne tólemder belgileý kodtaryn qoldaný qaǵıdalaryn; 16) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki men bankter, sondaı-aq bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar arasyndaǵy korrespondenttik qatynastardy belgileý qaǵıdalaryn; 17) bankter arasynda, sondaı-aq bankter men bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar arasynda korrespondenttik qatynastar ornatý qaǵıdalaryn; 18) tólem júıelerine qoljetimdilikti qamtamasyz etetin uıymdastyrý sharalaryna jəne baǵdarlamalyq-tehnıkalyq quraldarǵa qoıylatyn talaptardy; 19) bankterdiń jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń korrespondenttik shottary boıynsha tólemder men aqsha aýdarymdary lımıtiniń mólsherin; 20) banktik shottyń bar ekendigi jəne nómiri týraly anyqtamany jəne banktik shot boıynsha aqsha qaldyǵy men qozǵalysytýralyúzindi kóshirmeni resimdeýgejəne olardyń mazmunyna qoıylatyn talaptardy; 21) kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdyberýshilerdiń tizilimin júrgizý qaǵıdalaryn; 22) tólem júıeleriniń tizilimin júrgizý qaǵıdalaryn; 23) mańyzdy tólem júıeleri ólshemsharttarynyń kórsetkishterin; 24) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerge jatqyzylatyn kórsetkishterdi; 25) osy Zańǵa, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdaryna jəne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń aktilerine səıkes Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerin bekitedi. 2. Tólemder jəne tólem júıeleri salasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki osy Zańda, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarynda jəne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń aktilerinde kózdelgen ózge de fýnktsııalardy júzege asyrady jəne ózge de ókilettikterdi iske asyrady. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tólem júıelerin retteýdi jəne olardy qadaǵalaýdy (oversaıtty), kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵyn retteýdi jəne olardy baqylaýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasyna səıkes júzege asyrady. 2-taraý. TÓLEM JÚIELERІ 5-bap. Tólem júıelerine qoıylatyn negizgi talaptar 1. Tólem júıesiniń uıymdastyrylý jəne jumys isteý tərtibi osy tólem júıesiniń operatory belgilegen qaǵıdalarynda aıqyndalady. 2. Tólem júıesiniń qaǵıdalarynda: 1) tólem júıesiniń jumys isteý rəsimderi, onyń ishinde tólem júıesinde aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý, tólem habarlarynyń formattaryn qoldaný tərtibi, tólem júıesiniń jumys kestesi jəne tólem júıesindegi təýekelderdi basqarý júıesi; 2) tólem júıesiniń operatory usynatyn kórsetiletin qyzmetterdiń jəne tólem júıesinde júzege asyrylatyn operatsııalardyń sıpaty; 3) tólem júıesine qatysý sharttary; 4) tólem júıesine qatysýshylardyń onyń operatorymen ózara is-qımyl tərtibi; 5) tólemjəne (nemese) aqsha aýdarymyboıynsha nusqaýdy keri qaıtaryp alý rəsimderi; 6) tólem júıesine qatysýshylardyń tólem qabiletsizdigin retteý tərtibi; 7) aqparattyq qaýipsizdik sharalaryn saqtaý tərtibi; 8) tólemjúıesi qaǵıdalaryn buzǵanyúshin tólemjúıesine qatysýshyǵa qoldanylatyn sharalar qamtylýǵa tıis. 3. Tólem júıesiniń qaǵıdalaryna osy tólem júıesine qatysýshylardyń basqa tólem júıelerine qatysýyn (onyń ishinde aıryqsha qatysý týraly shart túrindegi normalardy), sondaı-aq basqa tólem júıelerine osy tólem júıesiniń ınfraqurylymyna qyzmet kórsetetin tulǵalardyń (osy tólem júıesi operatorynyń jumyskerleri bolyp tabylatyn adamdardy qospaǵanda) qyzmet kórsetýin shekteıtin normalardy engizýge tyıym salynady. 4. Tólemjúıesiniń qaǵıdalary, osyqaǵıdalarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar, tólem júıesi operatorynyń tarıfteri (kórsetiletin qyzmetter quny) týraly jəne osy tarıfterdiń (kórsetiletin qyzmetter qunynyń) barlyq ózgeristeri týraly məlimetter olardy tólem júıesiniń operatory bekitkennen keıin on bes jumys kúni ishinde tólem júıesi operatorynyń ınternet-resýrsynda jarııalanýǵa jatady. Tólem júıesi operatorynyń tarıfterine (kórsetiletin qyzmetter qunyna) ózgeristerdi ol osyndaı ózgeristerdi negizdeıtin qarjylyq esep-qısaptardyń negizinde engizedi. 5. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankin qospaǵanda, tólem júıesiniń operatory Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tólemjúıesijumys isteı bastaǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kún ishinde mynadaı qujattardy: 1) tólem júıesi operatorynyń ornalasqan jeri týraly məlimetterdi; 2) atqarýshy organnyń basshysy (músheleri) týraly məlimetterdi; 3) osy baptyń 4-tarmaǵynda kózdelgen qujattar ornalastyrylǵan, tólem júıesiniń operatory ınternetresýrsynyń domendik aty týraly məlimetterdi; 4) tólem júıesi operatorynyń kapıtalynda on paıyzdan kóp úlesi (aktsııasy) bar tólem júıesi operatorynyń quryltaıshylary (aktsıonerleri) týraly məlimetterdi bere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda menshikti tólem júıesiniń qurylǵany nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda sheteldik tólem júıesi jumys isteı bastaǵany týraly habarlaıdy. 6. Bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym tólem júıesine, onyń ishinde sheteldik tólem júıesine qatysqan jaǵdaıda, osy bank (osy uıym) tólem júıesiniń operatorymen tólem júıesine qatysýǵa shart jasasqan kúnnen bastap kúntizbelik on kún ishinde solardyń negizinde tólem júıesine qatysý júzege asyrylatyn sharttardyń kóshirmelerin bere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine osyndaı qatysý týraly jazbasha habarlaıdy. 7. Osy baptyń 5 jəne 6-tarmaqtarynda kórsetilgen aqparatta: 1) tólemjúıesiniń aty, tólemjúıesi operatorynyń ataýy men zańdy mekenjaıy; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tólem júıesi jumys isteı bastaǵan nemese tólem júıesine, onyń ishinde sheteldik tólem júıesine qatysýǵa shart jasalǵan kún qamtylýǵa tıis. 8. Tólem júıelerindegi aqsha aýdarymy klırıng nətıjeleri boıynsha ne bastamashynyń ərbir nusqaýyn jeke-dara oryndaý arqyly júrgiziledi. 9. Klırıng nətıjeleri boıynsha aqsha aýdarymy tólem júıesine qatysýshylardyń qarsy aqshalaı talaptary men mindettemelerin esepke jatqyzý protsesi aıaqtalǵannan keıin oryn alady. 10. Bankaralyq klırıng júıesinde klırıng nətıjeleri boıynsha aqsha aýdarymy oǵan qatysýshylardyń aqshasy bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesinde paıdalanyla otyryp júzege asyrylady. 11. Bastamashynyń ərbir nusqaýyn jeke-dara oryndaý arqyly aqsha aýdarymy basqa nusqaýlar boıynsha týyndaıtyn óz quqyqtary men mindettemelerine qaramastan júzege asyrylady. 12. Tólem júıelerine qatysýshylardyń tólem qabiletsizdigin retteý tərtibi tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn aıaqtaý úshin aqsha tartý ədisterin aıqyndaýǵa tıis. Tólem júıelerine qatysýshylardyń tólem qabiletsizdigin retteý tərtibine qoıylatyn negizgi talaptar tólem júıesiniń operatory olardy bekitkennen keıin on bes jumys kúni ishinde tólem júıesi operatorynyń ınternet-resýrsynda jarııalanýǵa jatady. 13. Tólem júıesiniń qaǵıdalaryn, osy qaǵıdalarǵa ózgeristermen tolyqtyrýlardy, tólemjúıesi operatorynyń tarıfterin (kórsetiletin qyzmetter qunyn) jəne osy tarıfterdiń (kórsetiletin qyzmetter qunynyń) barlyq ózgeristerin tólem júıesiniń operatory jəne oǵan qatysýshylar tólem júıesi operatorynyń ınternet-resýrsynda jarııalanǵan kúninen erte bolmaıtyndaı etip qoldanady. 6-bap. Tólem júıeleriniń túrleri, olardyń mańyzdylyǵyn aıqyndaýdyń ólshemsharttary men təsilderi 1. Tólem júıeleri, onyń ishinde sheteldik tólem júıeleri mynadaı túrlerge bólinedi: 1) júıelik mańyzy bar tólem júıesi; 2) mańyzdy tólem júıesi; 3) ózge tólem júıesi. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tólemjúıesi jıyntyǵynda mynadaı ólshemsharttarǵa səıkes kelgen kezde ony júıelik mańyzy bar tólem júıesine jatqyzady: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń baǵaly qaǵazdar naryǵyna jəne (nemese) Qazaqstan Respýblıkasynyń valıýta naryǵyna qatysýshylardyń aqshalaı mindettemeleri boıynsha tólemderjəne (nemese) aqsha aýdarymdaryosytólemjúıesi arqyly júrgiziledi; 2) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń memlekettik aqsha-kredıt saıasatyn júrgizýi maqsatyndaǵy tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary osy tólem júıesi arqyly júrgiziledi. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki júıelik mańyzy bar tólem júıelerine jatqyzylǵan júıelerdi qospaǵanda, tólem júıesin ol mynadaı ólshemsharttardyń kez kelgenine səıkes kelgen kezde mańyzdy tólem júıesine jatqyzady: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy ulttyq valıýtada tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary osy tólem júıesi arqyly júzege asyrylady; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy shetel valıýtasynda tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary osy tólem júıesi arqyly júzege asyrylady; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy halyqaralyq tólemderjəne (nemese) aqsha aýdarymdaryosytólemjúıesi arqyly júzege asyrylady; 4) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki aqsha aýdarymdary júıeleri úshin belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary osy tólem júıesi arqyly júzege asyrylady; 5) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy tólem kartochkalarymen esep aıyrysýlar boıynsha bankaralyq tólemder osy tólem júıesi arqyly júzege asyrylady. 4. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tólem júıesin júıelik mańyzy bar, mańyzdy nemese ózge tólem júıesine mynadaı təsilderdiń biriniń negizinde: 1) tólem júıeleriniń jumys isteýine júrgizilgen taldaý qorytyndysy boıynsha ózi derbes; 2) tólem júıesiniń belgilengen mańyzdylyq ólshemsharttaryna səıkestigin rastaıtyn qujattar qosa berile otyryp, tólem júıesi operatorynyń jazbasha ótinishiniń negizinde jatqyzady. 5. Tólem júıesi júıelik mańyzy bar, mańyzdy nemese ózge tólem júıesine jatqyzylǵan jaǵdaıda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki bes jumys kúni ishinde: 1) osy tólem júıesin júıelik mańyzy bar, mańyzdy nemese ózge tólem júıesi retinde tólem júıeleriniń tizilimine engizedi; 2) osyaqparattyóziniń ınternet-resýrsyndajarııalaıdy; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankin qospaǵanda, tólem júıesiniń operatoryn tólem júıesiniń júıelik mańyzy bar ne mańyzdy tólem júıesine jatqyzylǵany týraly jazbasha nysanda habardar etedi. 6. Tólem júıesi Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki məlimetterdi tólem júıeleriniń tizilimine engizgen kúnnen bastap júıelik mańyzy bar, mańyzdy nemese ózge tólem júıesine jatqyzylady. 7-bap. Tólem júıelerinde tólemderdiń jəne (nemese) aqsha aýdarymdarynyń aıaqtalýy (túpkilikti bolýy) 1. Tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy osy tólem jəne (nemese) aýdarym paıdasyna júzege asyrylǵan tólem júıesine qatysýshyǵa aqsha esepke jatqyzylǵannan keıin tólem júıesinde aıaqtaldy (túpkilikti boldy) dep esepteledi. 2. Júıelik mańyzy bar tólem júıesiniń operatory tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy tólem júıesine kelip túsken kezde nusqaýlardy dereý óńdeý men oryndaýdy kózdeıtin naqty ýaqyt rejıminde nemese aǵymdaǵy operatsııalyq kúnniń sońyna deıin tólem júıesinde olardyń aıaqtalýyna (túpkilikti bolýyna) kepildik beredi. 3. Tólem júıesine qatysýshy sottyń klıentke qatysty shyǵarylǵan jedeldetilgen ońaltý rəsimin, boryshkerdiń tólem qabiletsizdigin retteý rəsimin, ońaltý rəsimin qoldaný nemese boryshkerdi bankrot dep taný týraly sheshiminiń kóshirmesin ózi alǵanǵa deıin tólem júıesine jibergen tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary keri qaıtaryp alynbaıtyn jəne túpkilikti bolyp tabylady, oryndalýǵa jəne aıaqtalýǵa jatady. 8-bap. Tólem júıesiniń operatory jəne oǵan qatysýshylar 1. Tólem júıesiniń operatory bolyp tabylmaıtyn zańdy tulǵanyń óz ataýynda «tólem júıesi» degen sózderdi jəne odan týyndaıtyn, óziniń tólem júıesiniń jumys isteýin qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti júzege asyratynyn kózdeıtin sózderdi paıdalanýǵa quqyǵy joq. 2. Tólem júıesiniń operatory: 1) tólem júıesiniń qaǵıdalaryn belgileıdi jəne olardy tólem júıelerine qatysýshylardyń saqtaýyn baqylaýdy júzege asyrady; 2) tólem júıesine qatysýshylardyń (qatysýshylarǵa) tólem jəne aqparattyq habarlaryn óńdeýdi jəne berýdi, nusqaýlardy jeke oryndaýdy nemese klırıngti júzege asyrady; 3) tólem júıesine qatysýshymen tólem júıesine qatysý týraly shart jasasady; 4) tólem júıesindegi təýekelderdi basqarý júıesin aıqyndaıdy; 5) tólem júıesi ınfraqurylymynyń jumys isteýin qamtamasyz etedi; 6) aqparattyq qaýipsizdik sharalarynyń jəne qyzmettiń úzdiksiz bolýynyń saqtalýyn qamtamasyz etedi; 7) tólem júıesine qatysýshylardyń ózderi kórsetetin qyzmetterge teń jəne ashyq qol jetkizýin qamtamasyz etedi; 8) tólemjúıesi operatorynyń qyzmetin basqarýjónindegi ishki qujattardy bekitedi; 9) tólemjúıesine qatysýshylarmenjasalǵan sharttardyń negizinde ózge de mindetterdi oryndaıdy. 3. Tólem júıesi operatorynyń tólem júıesiniń operatsııalyq ortalyǵyna operatsııalyqjəne tehnologııalyq fýnktsııalardy júzege asyrýǵa tapsyrma berýine jol beriledi. Operatsııalyq fýnktsııalar osy baptyń 2-tarmaǵynyń 2) tarmaqshasynda kózdelgen fýnktsııalardyqamtıdy. Tehnologııalyq fýnktsııalar osy baptyń 2-tarmaǵynyń 5) jəne 6) tarmaqshalarynda kózdelgen fýnktsııalardy qamtıdy. 4. Sheteldik tólem júıesiniń operatory tólem júıesine qatysýshylar arasynda aqsha aýdarymdaryn júzege asyrýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq valıýtasynda bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesi ne bankter nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerinjúzege asyratyn uıymdar arqyly qamtamasyz etedi. 5. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankin qospaǵanda, júıelik mańyzy bar tólem júıesiniń ne mańyzdy tólem júıesiniń operatory tólem júıesiniń jumys isteý protsesinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine: 1) tólem júıesiniń qaǵıdalaryna bekitilgen ózgerister men tolyqtyrýlar qoldanysqa engizilgen kúnge deıin on bes jumys kúninen keshiktirmeı, osyndaı ózgerister men tolyqtyrýlar týraly; 2) tólem júıesi operatory tarıfteriniń (kórsetiletin qyzmetter qunynyń) ózgerýi qoldanysqa engizilgen kúnge deıin on besjumys kúninen keshiktirmeı, osyndaı ózgerister týraly məlimetterdi usynady. 9-bap. Júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatorlaryna arnalǵan talaptar 1. Júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatory ishki qujattarda: 1) basqarý organynyń ókilettikterin jəne jumys reglamentin; 2) joǵary, atqarýshybasqarý organdarynyńókilettikterin; 3) tólem júıesindegi təýekelderdi basqarý júıesin; 4) tólem júıesine qatysýshylarmenjəne tólem júıesiniń jumys isteýi úshin kórsetiletin qyzmetterdi usynýshy úshinshi tulǵalarmen daýlardy sotqa deıin sheshý tərtibin; 5) kórsetiletin qyzmetterdiń sapasymen tólem júıesine qatysýshylardyń qajettilikterin qanaǵattandyrý solar boıynsha baǵalanatyn tólem júıesi jumysynyń tıimdiligin qamtamasyz etý ólshemsharttaryn aıqyndaıdy. 2. Osy baptyń 1-tarmaǵynda kórsetilgen qujattardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy Tólemder jəne tólem júıeleri týraly (Jalǵasy 8-bette) 8 www.egemen.kz 10 tamyz 2016 jyl júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatory olar bekitilgennen keıin on bes jumys kúni ishinde óziniń ınternet-resýrsynda jarııalaıdy. 3. Tólem júıesindegi təýekelderdi basqarý júıesi: 1) təýekelderdi anyqtaý, ólsheý, təýekelder monıtorıngi jəne olardy basqarý; 2) tólem júıesi qyzmetiniń úzdiksiz bolýyn qamtamasyz etý rəsimderin aıqyndaıdyjəne tólemjúıesi operatorynyń qyzmetin qalpyna keltirý josparyn qamtıdy. 4. Júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatory nemese operatsııalyq ortalyǵy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan nysandar boıynsha jəne tərtippen məlimetter men esepterdi, onyń ishinde tólem júıesine qatysýshynyń mańyzdy klıentteri júzege asyrǵan tólemderdiń kólemderi boıynsha məlimetterdi Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine usynady. 5. Júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesine qatysýshynyń mańyzdy klıentteri mynadaı ólshemsharttardyń biri boıynsha aıqyndalady: 1) tólem júıesine qatysýshynyń klıenti mıkroqarjy uıymy nemese kredıttik seriktestik bolyp tabylady; 2) tólem júıesine qatysýshy klıentiniń osy tólem júıesi arqyly bir jylda júzege asyrylǵan tólemderdiń jəne (nemese) aqsha aýdarymdarynyń jalpy kólemindegi úlesi on nemese onnan kóp paıyzdy quraıdy. 6. Júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatory nemese operatsııalyq ortalyǵy: 1) tólem júıelerine qatysýshylardyń kórsetiletin qyzmetterdi usyný sapasyna qanaǵattanýy turǵysynan olardyń qajettilikterine taldaý júrgizedi; 2) tólem júıelerine qatysýshylarmen keri baılanys tetiginiń jumys isteýin qamtamasyz etedi. 7. Júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatory nemese operatsııalyq ortalyǵy jylyna bir ret esepti kezeńnen keıingi birinshi toqsannan keshiktirmeı, esepti jylda kelip túsken ótinishter men suraý salýlardy keri baılanys tetigi arqyly qaraý nətıjelerin eskere otyryp, qatysýshylardyń kórsetiletin qyzmetterdi usyný sapasyna qanaǵattanýy turǵysynan tólem júıesiniń jumys isteý tıimdiliginejúrgizilgen taldaý nətıjelerin óziniń ınternetresýrsynda jarııalaıdy. 8. Júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatory tólem júıesiniń halyqaralyq standarttarǵa səıkestigi turǵysynan onyń jumys isteýin: 1) júıelik mańyzy bar tólem júıeleri boıynsha úsh jylda bir retten sıretpeı; 2) mańyzdytólemjúıeleri boıynsha besjylda bir retten sıretpeı, ózindik baǵalaýdy júrgizedi. Operatsııalyq jəne tehnologııalyq fýnktsııalardy júzege asyrý júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatsııalyq ortalyǵyna tapsyrylǵan jaǵdaıda, tólem júıeleriniń jumys isteýin ózindik baǵalaýdy júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatory jəne operatsııalyq ortalyǵy birlesip júrgizedi. Tólem júıeleriniń jumys isteýine júrgizilgen ózindik baǵalaýdyń nətıjelerin júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesiniń operatory Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tólem júıesiniń operatory bolatyn jaǵdaılardy qospaǵanda, ony júrgizý aıaqtalǵannan keıin on bes jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine usynady. 9. Tólem júıesiniń halyqaralyq standarttarǵa səıkestigi týraly aqparatty kórsetetin, tólem júıesiniń jumys isteýine júrgizilgen ózindik baǵalaýdyń negizgi nətıjeleri júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıesi operatorynyń baǵalaý aıaqtalǵannan keıin on bes jumys kúni ishinde óziniń ınternet-resýrsynda jarııalaýyna jatady. 3-taraý. KÓRSETІLETІN TÓLEM QYZMETTERІ NARYǴYN RETTEÝ 10-bap. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiler 1. Kórsetiletin tólem qyzmetterin mynadaı berýshiler: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki; 2) bankter; 3) bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar; 4) poshtalyq aqsha aýdarymdaryn júzege asyratyn poshta operatory; 5) tólem uıymdary; 6) tólem agentteri; 7) qosalqy tólem agentteri usynady. 2. Osy Zańnyń maqsattary úshin bankter jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar tólem uıymdary, tólem agentteri jəne qosalqy tólem agentteri retinde qaralmaıdy. 11-bap. Kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerdi aıqyndaýdyń ólshemsharttary men təsilderi 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshini ol mynadaı ólshemsharttardyń birine səıkes kelgen kezde kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerge jatqyzady: 1) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdentteri operatorlary bolyp tabylatynjúıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólemjúıesinde tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy qamtamasyz etedi; 2) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi tólem kartochkalaryn shyǵarý jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jəne shet elde olardy paıdalana otyryp operatsııalardy óńdeý boıynsha kórsetiletin qyzmetterdi usynýdyQazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy qamtamasyz etedi; 3) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi elektrondyq aqshany shyǵarý, óteýjəne olardypaıdalana otyrypjúzege asyrylǵan operatsııalardy óńdeý boıynsha kórsetiletin qyzmetterdi usynýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy qamtamasyz etedi; 4) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi tólem kartochkalaryn paıdalanbaı, elektrondyq termınaldar jəne qashyqtan qol jetkizý júıeleri arqyly tólemderdi júzege asyrý boıynsha kórsetiletin qyzmetterdi usynýdyQazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy qamtamasyz etedi; 5) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jəne shet elge aqsha aýdarymdary júıesi arqyly aqsha aýdarý boıynsha kórsetiletin qyzmetterdi usynýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy qamtamasyz etedi; 6) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jəne shet elge bankter arasynda ashylǵan korrespondenttik shottar arqyly tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý boıynsha kórsetiletin qyzmetterdi usynýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen kórsetkishten kem emes kólemde jyl boıy qamtamasyz etedi; 7) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi memlekettik bıýdjetten nemese Memlekettik əleýmettik saqtandyrý qorynan zeınetaqy tólemderin, jərdemaqy tólemderin, əleýmettikjəne ózge de tólemderdi uıymdastyrý menjúzege asyrýdy qamtamasyz etedi; 8) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi Qazaqstan Respýblıkasynyń kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵynda kórsetiletin tólem qyzmetterin ózge de berýshiler usynbaıtyn kórsetiletin qyzmetterdi usynýdy qamtamasyz etedi. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerdi kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerge mynadaı təsilderdiń birimen: 1) kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵyna júrgizilgen taldaý qorytyndylary boıynsha ózi derbes; 2) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń belgilengen mańyzdylyq ólshemsharttaryna səıkestigin rastaıtyn qujattar qosa berile otyryp, kórsetiletin tólemqyzmetterin berýshiniń jazbasha ótinishiniń negizinde jatqyzady. 3. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi mańyzdylar qatarynajatqyzylǵanjaǵdaıdaQazaqstanRespýblıkasynyń Ulttyq Banki osy kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshini kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerdiń tizilimine engizedi, kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshini bes jumys kúni ishinde jazbasha nysanda habardar etedi jəne kórsetilgen məlimetterdi óziniń ınternet-resýrsynda jarııalaıdy. 4. Kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshi: 1) basqarý organynyń quramyn, ókilettikterin jəne jumys reglamentin; 2) basshylyq etýshi organnyń ókilettikterin; 3) kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshiniń qyzmetine tən təýekelderdi basqarý júıesin; 4) kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshi men múddeli tulǵalar arasyndaǵy múddeler qaıshylyǵyn sheshý tərtibin; 5) klıentterdiń kórsetiletin qyzmetter sapasyna qanaǵattanýy turǵysyndaǵy maqsattar men mindetterdi aıqyndaıdy. 5. Kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshiniń qyzmetine tən təýekelderdi basqarý júıesi: 1) təýekelderdi anyqtaý, ólsheý, təýekelder monıtorıngi jəne olardy basqarý rəsimderin; 2) kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi qyzmettiń úzdiksiz bolýyn qamtamasyz etý rəsimderin jəne onyń qyzmetin qalpyna keltirý josparyn aıqyndaıdy. 6. Kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshi: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine ózi usynǵan kórsetiletin tólem qyzmetteri boıynsha məlimetterdi usynady; 2) kórsetiletin qyzmetter sapasyna baǵalaý júrgizýdi qamtamasyz etedi jəne júrgizilgen baǵalaý nətıjelerin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine usynady. 12-bap. Kórsetiletin tólem qyzmetteriniń túrleri 1. Kórsetiletin tólem qyzmetteriniń túrleri: 1) banktik shotty paıdalana otyryp tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn qabyldaý men júzege asyrý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 2) banktik shottarǵa, onyń ishinde úshinshi tulǵalardyń banktik shottaryna esepke jatqyzý úshin qolma-qol aqshany qabyldaý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 3) aqsha jóneltýshiniń banktik shotyn ashpaı tólemderdi júzege asyrý úshin qolma-qol aqsha qabyldaý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 4) banktik shotty ashpaı aqsha aýdarýdy júzege asyrý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 5) elektrondyq aqshany shyǵarý jəne óteý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 6) tólem kartochkalaryn shyǵarý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 7) elektrondyq aqshany jəne tólem kartochkalaryn ótkizý (taratý) boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 8) elektrondyq aqshany paıdalana otyryp jasalatyn tólemderdi qabyldaý jəne óńdeý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 9) klıent elektrondyq nysanda bastama jasaǵan tólemderdi óńdeý jəne tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn júzege asyrý ne osy tólemder boıynsha aqsha qabyldaý úshin bankke, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa qajetti aqparat berý boıynsha kórsetiletin qyzmetter. 2. Kórsetiletin tólem qyzmetterine: 1) tóleýshiniń kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń qatysýynsyzjúzege asyrylatyn mindettemeleri bar tulǵaǵa (tulǵalarǵa) tólemdijúzege asyratyn tulǵanyń (tóleýshiniń) qolma-qol aqsha berýi boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 2) banknottardy, monetalardy jəne qundylyqtardy ınkassatsııalaý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 3) qaıyrymdylyq nemese kommertsııalyq emes qyzmet maqsatynda aqsha jınaý jəne berý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 4) banktik shotty ashpaı qolma-qol shetel valıýtasymen aıyrbastaý operatsııalaryn júzege asyrý boıynsha kórsetiletin qyzmetter; 5) kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýǵa tehnologııalyq qoldaý kórsetýdi qamtamasyz etetin, onyń ishinde derekterdi óńdeýge jəne saqtaýǵa, kórsetiletin tólem qyzmetterin alýshylardy aýtentıfıkattaýǵa, sondaı-aq kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný kezinde paıdalanylatyn elektrondyq termınaldar men jabdyqtardy paıdalanýǵa berýge jəne tehnologııalyq qoldaýǵa baılanystykórsetiletin qyzmetter; 6) elektrondyq tólem quraldarynyń emıtenti usynatyn ne onyń úı-jaılarynda usynylatyn taýarlardy nemese kórsetiletin qyzmetterdi satyp alýǵa arnalǵan nemese taýardyń nemese kórsetiletin qyzmettiń belgili bir túrin taýardyń nemese kórsetiletin qyzmettiń osy túrin berýshimen (berýshilermen) jasalǵan shart negizinde satyp alýǵa arnalǵan elektrondyq tólem quraldaryn shyǵarýǵa jəne paıdalanýǵa baılanysty kórsetiletin qyzmetter; 7) benefıtsıar dara kəsipker, zańdytulǵajəne kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi arasyndaǵy sońǵysynyń úshinshi tulǵalardyń qatysýynsyz tóleýshilerden qabyldanǵan tólemder boıynsha benefıtsıardyń paıdasyna aqsha aýdarýdy júzege asyrýy kezinde aqparattyq jəne tehnologııalyq ózara is-qımyldy qamtamasyz etetin kórsetiletin qyzmetter jatpaıdy. 13-bap. Kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný 1. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń tıisti lıtsenzııasynsyz nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankinde eseptik tirkeýsiz Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýǵa tyıym salynady. Osy tarmaqtyń birinshi bóliginde belgilengen talaptar tólem agentterinińjəne qosalqy tólem agentteriniń, sondaıaq óz qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna səıkes lıtsenzııasyz júzege asyratyn kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerdiń qyzmetine qoldanylmaıdy. 2. Kórsetiletin tólem qyzmetterin: 1) bank klıentterdiń banktik shottaryn ashý men júrgizýge jəne aýdarym operatsııalaryn júzege asyrýǵa Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń lıtsenzııasy bolǵan kezde ne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna səıkes Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń lıtsenzııasynsyz qyzmetin júzege asyratyn bankter osy Zańnyń 12-babynyń 1-tarmaǵynda tizbelengen tólem qyzmetteriniń kez kelgen túrlerin; 2) bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym osy tarmaqshanyń ekinshi jəne úshinshi bólikterinde kórsetilgen tólem qyzmetterin berýshilerdi qospaǵanda, osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 2) - 4), 7) - 9) tarmaqshalarynda atalǵan kórsetiletin tólem qyzmetterin qospaǵanda, aýdarym operatsııalaryn júzege asyrýǵa Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń lıtsenzııasy bolǵan kezde kórsetedi. Bul rette: qarjyquraldarymenməmileler boıynsha esep aıyrysýdy júzege asyratyn uıym klıentterdiń banktik shottaryn ashý men júrgizýge Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń lıtsenzııasy bolǵan kezde osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasynda kózdelgen kórsetiletin tólem qyzmetterin; Ulttyq poshta operatory osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 2) - 9) tarmaqshalaryndakózdelgenkórsetiletin tólem qyzmetterin, sondaı-aq klıentterdiń banktik shottaryn ashý men júrgizýge Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń lıtsenzııasy bolǵan kezde osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasynda kózdelgen kórsetiletin tólem qyzmetin usynady; 3) poshta operatoryosybaptyń 12-tarmaǵynda belgilengen sharttardy saqtaı otyryp, poshtalyq aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý kezinde osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 4) tarmaqshasynda atalǵan kórsetiletin tólem qyzmetterin usynady. Poshtalyq aqsha aýdarymdary boıynsha qyzmetter kórsetý tərtibi «Poshta týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańymen retteledi; 4) tólem uıymy eseptik tirkeýdiń tirkeý nómiri bolǵan kezde osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 3), 7) - 9) tarmaqshalarynda atalǵan kórsetiletin tólem qyzmetterin; 5) tólem agenti jəne qosalqy tólem agenti bankter, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar jəne tólem uıymdary úshin ruqsat etilgen kórsetiletin tólem qyzmetiniń túrleri sheńberinde kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi agenttik shart bolǵan kezde osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 2), 3) jəne 7) tarmaqshalarynda atalǵan kórsetiletin tólem qyzmetterin usynady. 3. Tólem uıymy bankpen nemese tólem agentimenjasalǵan kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi agenttik shart negizinde banktiń tólem agenti ne qosalqy tólem agenti retinde kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný boıynsha qyzmetti júzege asyrýǵa quqyly. Tólem uıymy qyzmetterdi berýshimen jasalǵan shart bolǵan kezde osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasynda kózdelgen kórsetiletin tólem qyzmetterin usynady. Bankpen jasalǵan kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi agenttik shart bolǵan kezde tólem uıymynyń klıenttiń banktik shotyn ashpaı bıýdjetke tólemder qabyldaý boıynsha kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýyna jol beriledi. Sharttarda aqshany tólem uıymynyń banktik shotynan qyzmet berýshiniń banktik shotyna esepke jatqyzý tərtibi, taraptardyń quqyqtary men mindetteri, sondaı-aq tólem uıymyna kórsetiletin tólem qyzmetin usynǵany úshin syıaqy berý tərtibi jəne tólem uıymyn kórsetiletin tólem qyzmetin usynýǵa tartý sharttary kózdelýge tıis. 4. Kórsetiletin tólem qyzmeti klıent pen kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi arasyndajasalǵan shart negizinde kórsetiledi, onda mynadaı eleýli talaptar bolýǵa tıis: 1) kórsetiletin tólem qyzmetteriniń túrleri jəne jalpy sıpattamasy; 2) kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýdyń tərtibi jəne eń uzaq merzimi; 3) alynatyn alymdar men komıssııalardyń mólsheri nemese osy aqparat qamtylǵan ınternet-resýrsty kórsetý jəne olardy alý tərtibi; 4) kórsetiletin tólem qyzmeti týraly aqparat usyný tərtibi; 5) ruqsat etilmegen tólemderden qorǵaý əreketteriniń tərtibi; 6) kórsetiletin tólem qyzmetin shetel valıýtasymen kórsetý kezinde qoldanylatyn aıyrbastaý baǵamyn aıqyndaý tərtibi; 7) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń kórsetiletin tólem qyzmetin usynýdan bas tartý quqyǵy saqtalatyn sharttar; 8) ruqsat etilmegen kórsetiletin tólem qyzmetteri jónindegi məselelerdi retteý tərtibi; 9) klıenttiń shartty buzýǵa quqyǵy; 10) narazylyqtar bildirý jəne daýly jaǵdaılardy sheshý tərtibi; 11) nusqaýdy oryndaýdan negizsiz bas tartqany jəne tıisinshe oryndamaǵany úshin zalaldy óteý boıynsha tólemniń tərtibi men mólsheri. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetin usyný kezinde qajetti qosymsha talaptardy kózdeýi múmkin. 5. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi osy baptyń 4-tarmaǵynda kózdelgen shart talaptaryn klıent úshin olardy jaqsartý jaǵyna birjaqty tərtippen ózgertýge quqyly. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi klıentti ózderi arasyndaǵy shartta kózdelgen tərtippen jəne merzimderde komıssııalardyń ózgergeni týraly habardar etetin halyqaralyq tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary júzege asyrylǵan kezde alynatyn komıssııalardy qospaǵanda, kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetteri boıynsha kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi men klıent arasynda shart jasaý kúnine belgilengen komıssııany ulǵaıtýjaǵyna birjaqty tərtippen ózgertýge quqyly emes. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi qashyqtan qol jetkizý júıeleri arqyly birjolǵy tərtippen kórsetiletin tólem qyzmeti boıynsha klıentti kórsetiletin tólem qyzmeti usynylǵanǵa deıin sharttyń osy baptyń 4-tarmaǵynda kózdelgen eleýli talaptarymen qazaq nemese orys tilderinde tanystyrýdy qamtamasyz etedi. 6. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi qashyqtan qol jetkizý júıeleri arqyly kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný kezinde, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, kórsetiletin tólem qyzmetin usynǵanǵa deıin klıentke usynylatyn kórsetiletin tólem qyzmeti boıynsha kórsetiletin tólem qyzmetin berýshi alatyn aqshalaı məndegi komıssııanyń mólsheri týraly aqparat usynýdy qamtamasyz etedi. 7. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi tek klıent nusqaýynyń sharttary negizinde jəne soǵan səıkes kórsetiletin tólem qyzmetin usynady. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń klıent nusqaýynyń sharttary men derektemelerin ózgertýine tyıym salynady. 8. Kórsetiletin tólem qyzmetterin jəne aqparattyq kórsetiletin banktik qyzmetterdi alý úshin klıent óziniń banktik shotyna qyzmet usynatyn kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń de, kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshiniń de qashyqtan qol jetkizý júıesin paıdalanýǵa quqyly. 9. Klıenttiń kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshiden kórsetiletin tólem qyzmetterin jəne aqparattyq kórsetiletin banktik qyzmetterdi alý quqyqtaryn iske asyrý maqsatynda klıenttiń banktik shotyna qyzmet usynatyn kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshiniń Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisiniń talaptaryna səıkes klıenttiń banktik shotyna jəne aqparatyna qol jetkizýin qamtamasyz etýge mindetti. Osy tarmaqtyń talaby klıentterdiń banktik shottaryna qyzmet kórsetetin jəne ınternet-resýrs arqyly elektrondyq bank qyzmetterin usynbaıtyn kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerge qoldanylmaıdy. 10. Klıenttiń banktik shotyna qyzmet usynatyn kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi klıenttiń buıryǵy boıynsha jəne onyń səıkestendirý quraldary arqyly rastalǵan kelisimimen úshinshi tulǵalarǵa klıenttiń banktik shotynyń bar-joǵy, nómiri jəne banktik shoty boıynsha operatsııalar týraly aqparatty berýge tıis. 11. Komıssııany tólemniń jəne (nemese) aqsha aýdarymynyń somasynan shegerý arqyly alý talaby benefıtsıar jəne benefıtsıardyń kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi arasyndaǵy shartta kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, kórsetiletin tólem qyzmetin usynǵany úshin komıssııany tólemniń jəne (nemese) aqsha aýdarymynyń somasynan alýǵa tyıym salynady. Benefıtsıardyń kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi benefıtsıardy qabyldanǵan tólemniń jəne (nemese) aqsha aýdarymynyń somasy jəne odan júrgizilgen shegerimder týraly habardar etedi. 12. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetin usyný kezinde mynadaı sharttardyń saqtalýyn qamtamasyz etedi: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl salasyndaǵy zańnamasyna səıkes klıentke tıisinshe tekserý men səıkestendirýdi júrgizý; 2) tólem uıymynyń osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 3) jəne 7) tarmaqshalarynda kózdelgen qyzmetterdi kórsetý jaǵdaılaryn qospaǵanda, aqsha jóneltýshi jəne benefıtsıar boıynsha «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen derektemelerdiń tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy týraly tólem qujatynda bolýy jəne olardy tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshyǵa berý; 3) aqsha jóneltýshini jəne (nemese) benefıtsıardy səıkestendirýge múmkindik beretin məlimetterdi kórsetiletin tólem qyzmeti usynylǵannan ne klıenttiń banktik shoty jabylǵannan keıin bes jyl boıy saqtaý; 4) klıenttiń səıkestendirý quraldarynyń úshinshi tulǵalardyń qol jetkizýinen saqtalýy. 13. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetin usynǵannan keıin (tólem kartochkalaryn shyǵarý boıynsha kórsetiletin tólem qyzmetin qospaǵanda) klıentke kórsetiletin tólem qyzmetin usyný faktisin rastaıtyn qujatty qaǵaz jetkizgishte ne telekommýnıkatsııa jelileri arqyly usynady. Kórsetiletin tólem qyzmetin usynýdy rastaıtyn qujattyń mazmunyna qoıylatyn talaptar Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilenedi. 14. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný kezinde alynǵan məlimetterdiń qupııalylyǵyn qamtamasyz etedi jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, olardy úshinshi tulǵalarǵa ashýǵa jol bermeıdi. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný kezinde, «Derbes derekter jəne olardy qorǵaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, derbes derekter sýbektisiniń kelisimimen derbes derekterdi jınaýdy jəne óńdeýdi júzege asyrady. 15. Tólem uıymyna qyzmettiń myna túrlerin: 1) jyljymaıtyn múlikti satyp alýdy, satýdy, múliktik jaldaýdy; 2) jarnamalyq, marketıngtik, konsýltatsııalyq jəne aqparattyq kórsetiletin qyzmetterdi; 3) baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi əzirleýdi, beıimdeýdi, túrlendirýdi, tehnıkalyq qoldaýdy; 4) elektrondyq termınaldardy, aqparat óńdeýge jəne berýge arnalǵan basqa qurylǵylar men jabdyqtardy satyp alýdy, satýdy, múliktik jaldaýdy; 5) esepteý tehnıkasyn jəne aqparattyq tehnologııalardy paıdalanýǵa baılanysty qyzmetti, onyń ishinde aqparattyqtehnıkalyq kórsetiletin qyzmetterdi, derekterdi óńdeý men berý boıynsha kórsetiletin qyzmetterdi, derekqorlar men aqparattyq resýrstardy qurýdy jəne paıdalanýdy; 6) logıstıka jəne kýrerlik qyzmet salasyndaǵy agenttik jəne deldaldyq qyzmetti oryndaýdy qosa alǵanda, osy salalardaǵy kórsetiletin qyzmetterdi; 7) aqparattyq júıeler men jelilerdi qurýdy jəne olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýdi; 8) aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldaryn əzirleý men iske asyrýdy; 9) elektrondyq tsıfrlyq qoltańba ashyq kiltiniń elektrondyq tsıfrlyq qoltańbanyń jabyq kiltine səıkestigin kýəlandyrý, sondaı-aq tirkeý kýəliginiń anyqtyǵyn rastaý boıynsha kórsetiletin qyzmetterdi qospaǵanda, ózge kəsipkerlik qyzmetti júzege asyrýǵa tyıym salynady. 16. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi úshinshi tulǵalarmen aýtsorsıng týraly shart jasasýǵa quqyly. Aýtsorsıng kezinde kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi bul jóninde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankin aýtsorsıng týraly shart jasalǵan kúnnen bastap on bes jumys kúni ishinde habardar etedi. 17. Aýtsorsıngke: 1) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń osy Zańnyń jəne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktileriniń talaptaryn buzý təýekeli týyndaǵan, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń tólem qyzmetteri naryǵyn baqylaý fýnktsııalaryn júzege asyrýyna kedergi jasaǵan; 2) eger úshinshi tulǵa kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýyn qamtamasyz etý úshin qajetti talaptarǵa saı bolmaǵan; 3) aýtsorsıng jəne kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný boıynsha qyzmetti júzege asyrý úshin kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshige qoıylatyn sharttar arasynda qaıshylyqtar bolǵan; 4) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshige kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný boıynsha qyzmetti júzege asyrýǵa ruqsat berýge negiz bolǵan sharttardy aýtsorsıng joıǵan nemese ózgertken; 5) úshinshi tulǵa aýtsorsıng týraly shart boıynsha óz mindettemelerin oryndamaǵan ne tıisinshe oryndamaǵan jaǵdaılarda jol berilmeıdi nemese ol toqtatylady. 18. Aýtsorsıng tərtibi kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń ishki qaǵıdalarynda jəne aýtsorsıng týraly shartqa səıkes aıqyndalady. Úshinshi tulǵanyń aýtsorsıng týraly shart boıynsha óz mindettemelerin oryndamaǵany ne tıisinshe oryndamaǵany úshin kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi azamattyqquqyqtyq jaýaptylyqta bolady. Kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýdyń úzdiksizdigi jəne sapasy, sondaı-aq kórsetiletin tólem qyzmetterin alýshylardyń múddeleri qamtamasyz etilgenjaǵdaıda, kórsetiletin tólemqyzmetterin berýshi qajet bolǵan kezde aýtsorsıng týraly shartty buzady. 14-bap. Kórsetiletin tólem qyzmetterin tólem agentteri jəne (nemese) qosalqy tólem agentteri arqyly kórsetý kezinde qoıylatyn talaptar 1. Bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym jəne tólem uıymy klıentterge kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi agenttik shart negizinde tólem agenti nemese qosalqy tólem agenti arqyly kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýǵa quqyly. Tólem uıymy kórsetiletin tólem qyzmetin usynýǵa tólem agentin jəne (nemese) qosalqy tólem agentin tartýǵa, eger osyndaı shart qyzmetti berýshimen jasalǵan shartta kózdelse, quqyly. 2. Tólem agenti jəne (nemese) qosalqy tólem agenti kórsetiletin tólem qyzmetin klıentke mynadaı talaptar saqtalǵan kezde usynady: 1) kórsetiletin tólem qyzmetin banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń nemese tólem uıymynyń atynan usyný; 2) osy Zańnyń 13-babynyń 12-tarmaǵynda kózdelgen sharttardy oryndaý; 3) klıentke kórsetiletin tólem qyzmetin usyný faktisin rastaıtyn jəne qajetti derektemelerdi qamtıtyn qujatty berý; 4) tólem agentiniń bankpen nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymmen nemese tólem uıymymen jasasqan sharttyń talaptaryna səıkes, al qosalqy tólem agentiniń tólem agentimen jasasqan shartqa, sondaı-aq tólem agenti jəne bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nemese tólem uıymy arasyndaǵy shartqa səıkes syıaqyny óndirip alýy; 5) osy baptyń 3-tarmaǵynda kózdelgen aqparatty klıentke usyný. 3. Kórsetiletin tólem qyzmetin usyný bastalǵanǵa deıin tólem agenti jəne (nemese) qosalqy tólem agenti klıentke mynadaı aqparat usynýdy qamtamasyz etedi: 1) kórsetiletin tólem qyzmetiniń ataýy jəne ony usyný ornynyń mekenjaıy; 2) banktiń, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń, tólem uıymynyń, sondaıaq tólem agentiniń ataýy, bıznes səıkestendirý nómiri, baılanys derekteri (turǵan jeri men zańdy mekenjaıy, telefon nómiri), kórsetiletin tólem qyzmetterin qosalqy tólem agenti usynǵan jaǵdaıda - qosalqy tólem agentiniń ataýy nemese tegi, aty, əkesiniń aty (eger ol jeke basyn kýəlandyratyn qujatta kórsetilse), səıkestendirý nómiri, baılanys derekteri (turǵanjerijəne men zańdymekenjaıy, telefon nómiri); 3) banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń bank operatsııalaryn júzege asyrýǵa arnalǵan lıtsenzııasynyń nómiri ne tólem uıymyn eseptik tirkeýdiń tirkeý nómiri; 4) tólem agenti jəne (nemese) qosalqy tólem agenti klıentten kórsetiletin tólem qyzmetin usyný kezinde ustaıtyn syıaqy mólsheri (ony óndirip alǵan jaǵdaıda). 4. Bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym jəne tólem uıymy ózderiniń tólem agentteriniń jəne qosalqy tólem agentteriniń tizilimderin banktiń, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń, tólem uıymynyń ishki qujatynda aıqyndalǵan tərtippen júrgizýge tıis. 5. Bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nemese tólem uıymy arasynda jasalǵan shartta aıqyndalǵan tərtippen, tólem agenti tartylǵan qosalqy tólem agentteri týraly aqparatty olardy kórsetilgen tizilimge engizý maqsatynda ony bankke, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa nemese tólem uıymyna usynýdy qamtamasyz etedi. 6. Bank, bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerinjúzege asyratyn uıym, tólem uıymy tólem agentiniń Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasynyń talaptaryn, sondaı-aq tólem agenti men bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym, tólem uıymy arasyndaǵy shartta belgilengen kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný sharttaryn saqtaýyn baqylaýdy júzege asyrýǵa mindetti. Osy tarmaqtyń birinshi bóliginde kózdelgen baqylaýdy júzege asyrý tərtibi bank, bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym, tólem uıymy jəne tólem agenti arasyndaǵy shartta ne banktiń, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń jəne tólem uıymynyń ishki qaǵıdalarynda belgilenedi. 7. Tólem agenti qosalqy tólem agentiniń Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasynyń talaptaryn jəne tólem agenti men bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym jəne tólem uıymy arasyndaǵy shartta belgilengen kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný sharttaryn saqtaýyn baqylaýdy tólem agenti jəne (nemese) qosalqy tólem agenti arasyndaǵy, sondaı-aq tólem agenti jəne bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nemese tólem uıymy arasyndaǵy shartta aıqyndalǵan tərtippen júzege asyrýǵa mindetti. 8. Kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi agenttik sharttardy jasasqan bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym, tólem uıymy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine osy kórsetiletin qyzmetter týraly, sondaı-aq ózderiniń tólem agentteri jəne qosalqy tólem agentteri týraly məlimetterdi usynady. 9. Bank, bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerinjúzege asyratyn uıym, tólem uıymy tólem agenti men qosalqy tólem agentiniń mindettemeleri boıynsha klıent aldynda kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi agenttik sharttar jasasqan tólem agentimen jəne qosalqy tólem agentimen ortaq jaýaptylyqta bolady. 15-bap. Tólem uıymyn qurý 1. Tólem uıymy retinde tirkelmegen zańdy tulǵanyń ózi ataýynda «tólem uıymy» degen sózderdi, onyń kórsetiletin tólem qyzmetterin kórsetý boıynsha qyzmetti júzege asyrýyn kózdeıtin, odan týyndaıtyn sózderdi paıdalanýǵa quqyǵy joq. 2. Tólem uıymy óziniń fılıaldaryn, onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynan tys jerde ashýǵa quqyly. Tólem uıymy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen ózderiniń fılıaldaryn ashý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankin habardar etedi. 3. Tólem uıymy býhgalterlik esep jəne eseptilikti Qazaqstan Respýblıkasynyń býhgalterlik esep jəne qarjylyq eseptilik týraly zańnamasynyń talaptaryna səıkes júrgizedi. 16-bap. Tólem uıymyn eseptik tirkeý 1. Tólem uıymdaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankinde eseptik tirkeý olardyń qyzmetin retteý men baqylaý maqsatynda júzege asyrylady jəne tólem uıymynyń kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýy kezinde mindetti shart bolyp tabylady. Tólem uıymynyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankinde eseptik tirkeýden ótpeı júzege asyratyn kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný boıynsha qyzmeti zańsyz bolyp tabylady jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda belgilengen jaýaptylyqqa alyp keledi. 2. Tólem uıymy eseptik tirkeýden ótý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine: 1) QazaqstanRespýblıkasynyńUlttyqBanki aıqyndaıtyn nysan boıynsha ótinishti; 2) tólem uıymy qyzmetti úlgilik jarǵy boıynsha júzege asyratyn jaǵdaılardy qospaǵanda, jarǵyny; 3) tólem uıymynyń kórsetiletin tólem qyzmetteri boıynsha aqsha aýdarymyn júzege asyratyn tıisti bankpen nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymmen ózara is-qımyl jasaý tərtibin aıqyndaıtyn qujatty; 4) tólem uıymynyń mynadaı kórsetkishterdi: qyzmet strategııasyn, kórsetiletin tólem qyzmetteriniń josparlanǵan túrlerin, olardy kórsetý tərtibin; tólem uıymy baǵdarǵa alǵan naryq segmentin; marketıng josparyn (klıentýrany qalyptastyrý), qyzmettiń perspektıvalyq damý josparlaryn; tólem uıymynyń qyzmetin qarjylandyrý kózderin; uıymdyq qurylym, ishki baqylaý júıesin jəne basqarý qurylymyn; múliktiń jəne menshikti kapıtalynyń mólsherin sıpattaýdan, boljaýdan jəne taldaýdan turatyn bıznes-josparyn; 5) ataýy ne tegi, aty, əkesiniń aty (eger ol jeke basyn kýəlandyratyn qujatynda kórsetilse), səıkestendirý nómiri, ótinish berý kúniniń aldyndaǵy kúngi jaǵdaı boıynsha kapıtaldaǵy úlesiniń mólsheri qamtylatyn aktsıonerler (qatysýshylar) týraly məlimetterdi; 6) tegi, aty, əkesinińaty (egeroljekebasynkýəlandyratyn qujatynda kórsetilse), səıkestendirý nómiri, turǵylyqty jeri, bilimi, jumys ornymen laýazymdarynyń tolyq tizbesi, laýazymdyq (fýnktsıonaldyq) mindetteriniń sıpattamasy qamtylatyn, atqarýshy organ basshysy (músheleri) týraly məlimetterdi ótinish berilgen kúnniń aldyndaǵy rastaıtyn qujattardyń kóshirmelerimen qosa; 7) tólem uıymynyń basqarý organy bekitken, tólem uıymynyń qyzmetin júzege asyrý qaǵıdalaryn usynady. Tólem uıymynyń qyzmetin júzege asyrý qaǵıdalarynyń mindetti sharttarynyń tizbesi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilenedi; 8) təýekelderdi basqarýǵa qoldanylatyn júıe týraly, onyń ishinde klıent aqshasynyń saqtalýyn qamtamasyz etýge qoıylatyn jalpy talaptar týraly məlimetterdi; 9) josparlanǵan kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýǵa qajetti aqparattyq jəne tehnologııalyq quraldar, qaýipsizdik júıeleri, baqylaý tetikteri jəne júıeleri týraly məlimetterdi; 10) «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń talaptaryn oryndaýdy qamtamasyz etetin sharalardyń sıpattamasyn usynady. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tólem uıymynyń eseptik tirkeýden ótýge arnalǵan ótinishin osybaptyń 2-tarmaǵynda kórsetilgen qujattardyń tolyq tizbesin usynǵan kúnnen bastap on bes jumys kúni ishinde qaraıdy. 4. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tólem uıymy eseptik tirkeýden ótken kezinde tólem uıymyna tirkeý nómirin beredi, tólem uıymdarynyń tizilimine jazbany júzege asyrady, tólem uıymyna tirkeý nómirin kórsete otyryp, eseptik tirkeýden ótkeni týralyjazbasha nysandaǵy habarlamanyosybaptyń 3-tarmaǵynda belgilengen merzimde jiberedi. Eseptik tirkeýden bas tartylǵan kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tólem uıymyna bas tartý sebepterin kórsete otyryp, eseptik tirkeýden bas tartý týraly jazbasha nysandaǵy habarlamany osy baptyń 3-tarmaǵynda belgilengen merzimde jiberedi. 5. Eseptik tirkeýden ótken tólem uıymdarynyń tizilimi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ınternet-resýrsynda ornalastyrylady. 6. Tólem uıymyóziniń tirkeý nómirin tólem uıymytýraly aqparatty usyný kezinde kórsetýge mindetti. 7. Tólem uıymy eseptik tirkeý júrgizýine negiz bolǵan qujattarǵa engiziletin barlyq ózgerister men tolyqtyrýlar týraly osy ózgerister engizilgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine habarlaıdy. 17-bap. Tólem uıymyn eseptik tirkeýden bas tartýǵa negizder 1. Tólem uıymyn eseptik tirkeýden bas tartý: 1) osy Zańnyń 16-babynyń 2-tarmaǵynda kórsetilgen qujattarda kórsetilýge tıis məlimetter tolyq jəne (nemese) anyq usynylmaǵan; 2) qujattardyń tolyq tizbesi usynylmaǵan nemese qujattar osy Zańnyń jəne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisiniń talaptaryna səıkes kelmegen; 3) eger tólem uıymy atqarýshy organynyń basshysy osy Zańnyń 19-babynda belgilengen talaptarǵa səıkes kelmegen; 4) eger tólem uıymy ədilet organdarynda memlekettik tirkelgen (qaıta tirkelgen) kúninen bastap bir jyl ishinde eseptik tirkeýden ótý týraly ótinish bermegen jaǵdaılarda júrgiziledi. 2. Eseptik tirkeýden bas tartylǵan jaǵdaıda, zańdy tulǵa kúntizbelik otyz kún ishinde eseptik tirkeýge qaıta ótinish berýge nemese óz ataýyn ózgertý ne qaıta uıymdastyrý nemese taratý týraly sheshim qabyldaýǵa quqyly. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki qaıta berilgen ótinishti on bes jumys kúni ishinde qaraıdy. 18-bap. Tólemuıymdarynyń tiziliminen alyp tastaýǵa negizder 1. Tólem uıymy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine kórsetiletin tólem qyzmetteri týraly məlimetterdi júıeli túrde (qatarynan kúntizbelik on eki aı ishinde úsh jəne odan kóp ret) usynbaǵan; 2) tólem uıymyn eseptik tirkeý týraly sheshim qabyldaýǵa əser etetin kórsetiletin tólem qyzmetteri týraly anyq emes məlimetterdi ne osy Zańnyń 16-babynyń 2-tarmaǵynda kórsetilgen qujattarda kórsetilýge jatatyn anyq emes məlimetterdi usynǵan; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasynyń talaptaryn júıeli túrde (qatarynan kúntizbelik on eki aı ishinde úsh jəne odan kóp ret) oryndamaǵan; 4) tólem uıymy qyzmetin tólem uıymdarynyń tizilimine engizilgen kúnnen bastap qatarynan kúntizbelik on eki aı ishindejúzege asyrmaǵan nemese óz qyzmetin qatarynan alty aıdan astam kezeńge toqtatqan; 5) osy Zańnyń 17-baby 1-tarmaǵynyń 3) jəne 4) tarmaqshalarynda kózdelgen mən-jaılar anyqtalǵan; 6) tólem uıymynyń qyzmetin toqtatý týraly sot sheshimi zańdy kúshine engen; 7) tólem uıymy qyzmetiniń toqtatylǵany týraly məlimetter Bıznes-səıkestendirý nómirleriniń ulttyq tizilimine engizilgen; 8) tólem uıymy qaıta uıymdastyrý (biriktirý, qosý, bólý, bólip shyǵarý, qaıta qurý) nemese taratý arqyly óziniń qyzmetin erikti túrde toqtatý týraly sheshim qabyldaǵan jaǵdaılarda tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastalady. Bul rette tólem uıymy tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastaý týraly ótinish bergenge deıin óziniń barlyq mindettemelerin oryndaıdy. Ótinishke bir mezgilde barlyq mindettemelerdiń oryndalýyn rastaý týraly hat qosa beriledi; 9) tólem uıymy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tarapynan tekserý júrgizýge kedergi keltirgen ne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń nusqamalaryn oryndamaǵan; 10) mundaı alyp tastaý kórsetiletin tólem qyzmetterin alýshylardyń múddelerine nuqsan keltirýge yqpal etetin jaǵdaılardy qospaǵanda, kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýdan bas tartqan jaǵdaıda tólem uıymynyń ótinishi kelip túsken jaǵdaılarda tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastalady. 2. Tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastalǵan kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki alyp tastalǵan kúnnen bastap bes jumys kúni ishinde bul týraly aqparatty tólem uıymynjazbasha habardar etedijəne óziniń ınternetresýrsynda jarııalaıdy. Habarlama eseptik tirkeýden ótýge arnalǵan ótinishte kórsetilgen mekenjaı boıynsha jiberiledi. 3. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń tólem (Jalǵasy. Basy 7-bette) (Jalǵasy 9-bette) 10 tamyz 2016 jyl www.egemen.kz 9 uıymyn tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastaý týraly sheshimine Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda aıqyndalǵan tərtippen shaǵym jasalýy múmkin. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń tólem uıymyn tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastaý týraly sheshimine shaǵym jasaý bul sheshimniń oryndalýyn toqtata turmaıdy. 4. Tólem uıymyna Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ózin tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastaý týraly jazbasha habarlamasyn alǵannan keıin kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýǵa tyıym salynady. 5. Tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastalǵan jaǵdaıda, tólem uıymy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki tólem uıymdarynyń tiziliminen alyp tastaý týraly habardar etken kezden bastap kúntizbelik otyz kún ishinde ataýynda «tólem uıymy» degen sózder bolǵan kezde ony ózgertý ne tólem uıymyn qaıta uıymdastyrý ne taratý týraly sheshim qabyldaýǵa mindetti. 19-bap. Tólem uıymynyń atqarýshy organynyń basshysyna qoıylatyn talaptar 1. Tólem uıymynyń atqarýshy organy basshysynyń joǵary bilimi bolýǵa tıis. 2. Mynadaı: 1) taratýǵa jəne (nemese) qarjy naryǵynda qyzmetin júzege asyrýdy toqtatýǵa alyp kelgen, qarjy uıymyn konservatsııalaý ne onyń aktsııalaryn məjbúrlep satyp alý, qarjy uıymyn lıtsenzııadan aıyrý týraly sheshimder qabyldanǵanǵa deıin ne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda aıqyndalǵan tərtippen qarjy uıymyn məjbúrlep taratý nemese ony bankrot dep taný týraly sottyń sheshimi zańdy kúshine engenge deıin bir jyldan aspaıtyn kezeńde qarjy uıymynyń basqarý organynyń basshysy, múshesi, atqarýshy organynyń basshysy, múshesi, bas býhgalteri bolyp tabylǵan; 2) alynbaǵan nemese joıylmaǵan sottalǵandyǵy bar adamdy tólem uıymy atqarýshy organynyń basshysy etip saılaýǵa nemese taǵaıyndaýǵa tyıym salynady. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki, eger: 1) adam osy baptyń talaptaryna saı kelmese; 2) tólem uıymy tólem uıymynyń atqarýshy organynyń basshysy týraly anyq emes məlimetter ne jalǵan qujattar berse, tólem uıymy atqarýshy organynyń basshysyn aýystyrý týraly nusqama shyǵarady. 20-bap. Tólem uıymyn qaıta uıymdastyrý (biriktirý, qosý, bólý, bólip shyǵarý, qaıta qurý) 1. Tólem uıymdaryn erikti túrde qaıta uıymdastyrý (qosý, biriktirý, bólý, bólip shyǵarý, qaıta qurý) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń kelisimimen tólem uıymdary aktsıonerleriniń (qatysýshylarynyń) sheshimi boıynsha júzege asyrylýy múmkin. 2. Tólem uıymyn erikti túrde qaıta uıymdastyrý týraly sheshim qabyldanǵan kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine kelisýge: 1) tólem uıymyn erikti túrde qaıta uıymdastyrý týraly sheshim; 2) tólem uıymdaryn erikti túrde qaıta uıymdastyrýdyń yqtımal sharttaryn, nysandaryn, tərtibinjəne merzimderin sıpattaıtyn qujattar; 3) tólem uıymyn erikti túrde qaıta uıymdastyrý saldarynyń qarjylyq boljamy; 4) qaıta uıymdastyrylatyn tólem uıymdarynyń atqarýshy organdarynyń basshylary qol qoıǵan biriktirý (qosý) týraly shart; 5) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýdıtorlyq qyzmet týraly zańnamasyna səıkes aýdıtorlyq esepti; 6) erikti túrde qaıta uıymdastyrý nətıjesinde qurylǵan tólem uıymynyń kelesi úsh jylǵa jasalǵan bıznes-jospary; 7) tólem uıymyn erikti túrde qaıta uıymdastyrý nətıjesinde qurylǵan qyzmetti júzege asyrý qaǵıdalary usynylady. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki osy baptyń 2-tarmaǵynda kórsetilgen, usynylǵan qujattardy qaraıdy jəne olar usynylǵan kúnnen bastap on bes jumys kúni ishinde qabyldanǵan sheshim týraly jazbasha túrde habarlama jiberedi. 4. Qaıta uıymdastyrylatyn tólem uıymdary erikti túrde qaıta uıymdastyrýdy júrgizýge Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń kelisimin alǵan kúnnen bastap kúntizbelik on bes kún ishinde buqaralyq aqparat quraldarynda, onyń ishinde óziniń ınternet-resýrsynda tıisti habarlandyrýdy jarııalaý arqyly ózderiniń barlyq klıentterine jəne kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerge júrgiziletin qaıta uıymdastyrý týraly habarlaýǵa mindetti. 5. Erikti túrde qaıta uıymdastyrý nətıjesinde qurylǵan tólem uıymyn eseptik tirkeý osy Zańnyń jəne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisiniń talaptaryna səıkes júrgiziledi. 6. Qaıta uıymdastyrylǵan tólem uıymdaryn tizilimnen alyp tastaý erikti túrde qaıta uıymdastyrý nətıjesinde qurylǵan tólem uıymy tólem uıymdarynyń tizilimine engizilgen kúni bir mezgilde júzege asyrylady. 7. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki: 1) eger erikti túrde qaıta uıymdastyrý nətıjesinde qurylǵan tólem uıymynyń atqarýshy organynyń basshysy osy Zańnyń 19-babynyń talaptaryna saı kelmeıtin; 2) eger tólem uıymdaryn erikti túrde qaıta uıymdastyrý kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵyna baqylaýdy júzege asyrýǵa kedergi keltiretin, sondaı-aq kórsetiletin tólem qyzmetterin alýshylardyń múddelerine zııan keltiretin jaǵdaılarda, tólem uıymdaryn erikti túrde qaıta uıymdastyrýǵa kelisim berýden bas tartady. 4-taraý. TÓLEM JÚIELERІN RETTEÝ JƏNE OLARDY QADAǴALAÝ (OVERSAIT), KÓRSETІLETІN TÓLEM QYZMETTERІ NARYǴYN RETTEÝ JƏNE OLARDY BAQYLAÝ 21-bap. Tólem júıelerin retteý jəne olardy qadaǵalaý (oversaıt) 1. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki tólemjúıelerin retteý maqsatynda: 1) tólem júıelerin qadaǵalaýdy (oversaıtty) júzege asyrý tərtibin aıqyndaıdy; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tólem júıeleriniń jumys isteý tıimdiligi men senimdiligin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan normatıvtik quqyqtyq aktilerdi qabyldaıdy; 3) mańyzdy tólem júıeleri ólshemsharttarynyń kórsetkishterin bekitedi; 4) tólem júıeleriniń tizilimin júrgizý tərtibin aıqyndaıdy. 2. Tólem júıelerin qadaǵalaýdy (oversaıtty) júzege asyrý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki: 1) júıelik mańyzy bar tólem júıeleriniń monıtorıngin júzege asyrady; 2) júıelik mańyzy bar, mańyzdy tólem júıeleriniń jumys isteýin halyqaralyq standarttarǵa səıkestigi turǵysynan taldaýdy jəne baǵalaýdy, onyń ishinde tólem júıesine qatysýshy mańyzdy klıentterdiń tólem júıeleriniń jumysyna əserin taldaýdy júzege asyrady; 3) baǵaly qaǵazdarmen jəne shetel valıýtasymen operatsııalardyń nətıjeleri boıynsha tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn taldaýdy júzege asyrady; 4) operatorlardan, operatsııalyq ortalyqtardan jəne tólem júıelerine qatysýshylardan tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary, tólem júıeleriniń jumys isteýi məseleleri boıynsha aqparat, onyń ishinde júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıeleri arqyly júrgizilgen, kórsetilgen tólem júıelerine qatysýshy mańyzdy klıentter júzege asyrǵan tólemderdiń jəne (nemese) aqsha aýdarymdarynyń kólemderi jónindegi məlimetter alady; 5) júıelik mańyzy bar jəne mańyzdy tólem júıeleri operatorlarynyń jəne (nemese) operatsııalyq ortalyqtarynyń, onyń ishinde olarmen jasalǵan shart boıynsha tólem júıesiniń jumys isteýi úshin qyzmetter kórsetýge ýəkilettik berilgen kez kelgen ózge de tulǵanyń qyzmetine «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda aıqyndalǵan tərtippen Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasynyń talaptaryna səıkestigi turǵysynan tekserý júrgizedi; 6) júıelikmańyzybar tólemjúıelerine qatysýshylardyń uıymdastyrý sharalaryna jəne júıelik mańyzy bar tólem júıelerine qoljetimdilikti qamtamasyz etetin baǵdarlamalyq-tehnıkalyq quraldarǵa qoıylatyn talaptardy oryndaýyn baıqaýdy júzege asyrady; 7) júıelik mańyzy bar, mańyzdy jəne ózge tólem júıeleriniń tizilimderin júrgizedi jəne óziniń ınternetresýrsynda ornalastyrady. 3. Tólem júıelerin qadaǵalaýdy (oversaıtty) júzege asyrǵan kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki memlekettik organdarmen, tólem júıeleri operatorlarymen jəne olarǵa qatysýshylarmen jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de qarjy uıymdarymen ózara isqımyl jasaıdy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki júıelik mańyzy bar, mańyzdy tólem júıeleriniń jumys isteýine baǵalaý júrgizgen kezde shet memleketterdiń tólem júıelerinde ortalyq banktermen jəne ózge de qadaǵalaý (oversaıt) organdarymen, halyqaralyq uıymdarmen, onyń ishinde yntymaqtastyq týraly kelisimder (sharttar, memorandýmdar) jasasý arqyly yntymaqtastyq jasaıdy. 22-bap. Júıelik mańyzy bar tólem júıeleriniń monıtorıngi, júıelik mańyzy bar, mańyzdy tólem júıeleriniń jumys isteýin taldaý jəne baǵalaý 1. Júıelik mańyzy bar tólem júıeleriniń monıtorıngin, júıelik mańyzy bar, mańyzdy tólem júıeleriniń jumys isteýin taldaýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki júıelik mańyzybar nemese mańyzdytólemjúıeleriniń operatorlarynan, operatsııalyq ortalyqtarynan jəne olarǵa qatysýshylardan alatyn aqparat negizinde júzege asyrady. Júıelik mańyzy bar, mańyzdy tólem júıeleriniń jumys isteýin halyqaralyq standarttarǵa səıkestigi boıynsha baǵalaýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki qajet bolǵan kezde júıelik mańyzy bar nemese mańyzdy tólem júıeleriniń operatorymen, operatsııalyq ortalyǵymen birlesip, halyqaralyq qarjy uıymdarynyń mamandaryn tarta otyryp ne olardy tartpastan júzege asyrady. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki alynǵan aqparatqa taldaý men tıisti eseptilikti jəne qadaǵalaýdyń (oversaıttyń) ózge de nətıjelerin qalyptastyrýdy júzege asyrady. Júrgizilgen taldaýdyń jıyntyq nətıjeleri jyl saıyn Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ınternetresýrsynda ornalastyrylady. 23-bap. Kórsetiletin tólemqyzmetteri naryǵyn retteý jəne olardy baqylaý 1. Kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵyn retteý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki: 1) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerge jatqyzylatyn kórsetkishterdi bekitedi; 2) kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerdiń tizilimin júrgizý tərtibin aıqyndaıdy; 3) kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵynyń jumys isteý tıimdiligi men senimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan issharalardy əzirleıdi. 2. Kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵyn baqylaý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki: 1) kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵyn taldaýdy júzege asyrady; 2) tólem quraldarynyń qoldanylýyn taldaýdy júzege asyrady; 3) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiler usynatyn qyzmetterdi taldaýdy jəne baǵalaýdy júzege asyrady; 4) kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerden olar usynǵan kórsetiletin tólem qyzmetteri boıynsha məlimetter alady; 5) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerden kórsetiletin tólem qyzmetteri týraly məlimetterdi, tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary, kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵynyń jumys isteý məseleleri boıynsha ózge de aqparatty alady; 6) tólem uıymdaryn eseptik tirkeýdi júzege asyrady; 7) tólem uıymdarynyń tizilimin júrgizedi; 8) kórsetiletin tólem qyzmetterin mańyzdy berýshilerdiń tizilimin júrgizedi jəne ony óziniń ınternet-resýrsynda ornalastyrady; 9) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerdiń Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryn saqtaýyn baqylaýdy júzege asyrady; 10) kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerdiń, onyń ishinde olarmen jasalǵan shart boıynsha kórsetiletin tólem qyzmetterin usyný jónindegi fýnktsııalardy júzege asyrýǵa ýəkilettik berilgen kez kelgen ózge tulǵanyń qyzmetine tekserý júrgizedi. 3. Kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵyn retteý men baqylaýdy júzege asyrǵan kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdarymen jəne qarjy uıymdarymen ózara is-qımyl jasaıdy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki shet memleketterdiń ortalyq bankterimen jəne kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵyn ózge de qadaǵalaý organdarymen, halyqaralyq uıymdarmen yntymaqtastyq jasaıdy. 24-bap. Tólem júıeleri operatorlary men qatysýshylaryna, kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerge qatysty shekteýli yqpal etý sharalaryn jəne sanktsııalardy qoldaný 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki óz quzyreti sheginde tólem júıeleriniń operatorlary men qatysýshylaryna, kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshilerge Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasynyń talaptaryn buzǵany úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Əkimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksindejəne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen tərtippen shekteýli yqpal etý sharalaryn jəne sanktsııalardy qoldanady. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki bankterdiń, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń sheteldik tólem júıelerine qatysýyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyndaǵy tólem júıeleriniń jumys isteýin, tólem uıymdarynyń qyzmetin, eger osy tólemjúıesiniń odan ərijumys isteýi nemese tólem uıymdarynyń qyzmeti Qazaqstan Respýblıkasynyń qarjy júıesiniń turaqtylyǵyna qater tóndiretin jaǵdaılarda, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilengen tərtippen toqtata turady. 3. Tólem júıeleriniń jumys isteýin, tólem uıymdarynyń qyzmetin, bankterdiń jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń sheteldik tólem júıelerine qatysýyn qaıta bastaý olardyń qyzmetiniń toqtatyla turý sebepteri joıylǵannan keıin Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń tıisti tólem júıesiniń operatoryn, tólem uıymyn, banktijəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen jiberilgen olardyń jumys isteýi men tıisinshe qatysýyn qaıta bastaý múmkindigi týraly jazbasha habarlamasynyń negizinde júzege asyrylady. 5-taraý. TÓLEMDER JƏNE (NEMESE) AQShA AÝDARYMDARY 25-bap. Tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary 1. Tólemder azamattyq-quqyqtyqməmilelersharttarynyń, Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń normalary men sot sheshimderiniń negizinde jəne solarǵa səıkes júzege asyrylady. 2. Tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary tólem quraldary negizinde nemese olar paıdalanyla otyryp júzege asyrylady. Tólem qujattarynyń nysandary, mindetti derektemeleri jəne olardyń mazmunyna qoıylatyn basqa da talaptar, elektrondyq tólemder quraldaryn paıdalaný erekshelikteri Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktilerinde belgilenedi. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary qolma-qol aqshany paıdalana otyryp ta, sondaı-aq olardy paıdalanbastan (qolma-qol aqshasyz tólemder) da mynadaı: 1) qolma-qol aqsha berý; 2) elektrondyq aqsha berý; 3) tólem qujattaryn paıdalana otyryp aqsha aýdarý; 4) aqshalaı mindetteme nemese aqsha tóleý týraly buıryq qamtylatyn tólem qujatyn berý; 5) elektrondyq tólem quraldaryn paıdalaný təsilderimen júzege asyrylady. 4. Tólemgejəne (nemese) aqsha aýdarymyna bastamashylyq jasaý: 1) bastamashynyń tólem qujatyn kórsetýi; 2) ustaýshynyń elektrondyq tólem quraldaryn paıdalanýy; 3) bastamashynyń elektrondyq termınaldar men ózge de qurylǵylar arqyly aqsha aýdarý úshin qolma-qol aqshany engizýi; 4) bastamashynyń tólemdi qashyqtan qol jetkizý júıeleri arqylyjúzege asyrýǵa kelisimdijiberýi arqylyjúrgiziledi. 5. Qolma-qol aqshamen tólemder tólemdi júzege asyratyn tulǵanyń zańdy tólem quraly bolyp tabylatyn banknottar jəne (nemese) monetalar túrindegi qolma-qol aqshany osy tulǵanyń aqshalaı mindettemesi bar tulǵaǵa naqty berýi bolyp tabylady. 6. Qolma-qol aqshamen tólemder aqshalaı mindettemesi oryndalyp otyrǵan tulǵaǵa tikeleı ne deldal arqylyjúzege asyrylady. 7. Qolma-qol aqshasyz tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary banktik shottardy paıdalana otyryp, sondaı-aq olardy paıdalanbastan teńgemen jəne shetel valıýtasymen tólem quraldary negizinde osy Zańda jəne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktilerinde aıqyndalǵan tərtippen júzege asyrylady. 8. Zańdy tulǵalar, zańdy tulǵanyń fılıaldary nemese ókildikteri kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiler arqyly júzege asyratyn tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary, zańdy tulǵalardyń bıýdjetke tólemderdi, sondaıaq eriktizeınetaqyjarnalarymen əleýmettik aýdarymdardy tóleýin qospaǵanda, olar banktik shottar ashqan kezde ǵana júzege asyrylady. 9. Somasy respýblıkalyq bıýdjet týraly zańda belgilengen jəne tólem jasalatyn kúni qoldanysta bolatyn aılyq eseptik kórsetkishtiń bir myń eselengen mólsherinen asatyn məmile boıynsha zańdy tulǵalar arasyndaǵy tólemder qolma-qol aqshasyz tərtippen ǵana júzege asyrylady. 10. Bankter «elektrondyq úkimettiń» tólem shlıýzi arqyly memlekettik organdarǵa, sottarǵa bıýdjetke tólemder tóleýmen, mindettizeınetaqy jarnalaryn, mindetti kəsiptik zeınetaqy jarnalaryn jəne əleýmettik aýdarymdardy aýdarýmen, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankimen kelisý boıynsha aqparattandyrý salasyndaǵy ýəkiletti organ belgilegen tərtippen jəne merzimde memlekettik kórsetiletin qyzmetterge aqy tóleýmen baılanysty júzege asyrylǵan tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary týraly məlimetter men aqparatty beredi. 11. Dara kəsipkerler men zańdy tulǵalar Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti tizbesin bekitken qyzmet túrlerin júzege asyrǵan kezde óz qyzmetinjúzege asyrý oryndarynda osy Zańda jəne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan negizder boıynsha jəne tərtippen tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp, tólemder qabyldaýdy qamtamasyz etýge mindetti. 12. Benefıtsıardyń paıdasyna aqsha aýdarýdy bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym aqsha aýdarymdary júıelerin paıdalaný arqyly ulttyq nemese shetel valıýtasymen júzege asyra alady. Bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym benefıtsıardyń paıdasyna aqsha aýdarýdy júzege asyrýdy aqsha aýdarymdary júıesiniń formattary men qaǵıdalaryna səıkes qamtamasyz etýge tıis. 26-bap. Qarjy quraldarymen məmileler boıynsha tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý erekshelikteri 1. Qarjy quraldarymen məmile boıynsha tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn «Baǵaly qaǵazdar rynogy týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna səıkes ortalyq depozıtarııdiń fýnktsııalaryn oryndaıtyn mamandandyrylǵan kommertsııalyq emes uıym (budan əri - ortalyq depozıtarıı) klıent pen ortalyq depozıtarııdiń arasyndaǵy: 1) ortalyq depozıtarııde ashylǵan klıenttiń banktik shoty boıynsha; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankinde ashylǵan klıenttiń korrespondenttik shoty boıynsha jasalǵan sharttyń negizinde júzege asyrady. 2. Klıenttiń ortalyq depozıtarııde ashylǵan banktik shoty boıynsha tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy qarjy quraldarymen məmileni nemese ortalyq depozıtarııdegi banktik shottarynyń esebinde bar qarjy quraldaryna baılanysty ózge de operatsııalardy tirkeý kezinde ortalyq depozıtarııdiń qaǵıdalar jınaǵyna səıkes ortalyq depozıtarııdiń tólem qujatyn qalyptastyrýy arqyly: 1) eger klıenttiń qarjy quraldarymen məmileni (operatsııany) tirkeýge buıryǵyn jóneltýshi klıenttiń qarjy quraldarymen məmileni tirkeýge buıryǵynyń negizinde ortalyq depozıtarııge onyń banktik shotynan aqshany esepten shyǵarý quqyǵyn bergen jaǵdaıda, osyndaı buıryqtyń; 2) eger aqsha jóneltýshi saýda-sattyqty uıymdastyrýshynyń qarjy quraldarymen məmileni tirkeýge buıryǵynyń negizinde ortalyq depozıtarııge onyń banktik shotynan aqshany esepten shyǵarý quqyǵyn bergen jaǵdaıda, saýdasattyqty uıymdastyrýshynyń qarjy quraldarymen məmileni (operatsııany) tirkeýge buıryǵynyń; 3) eger aqsha jóneltýshi klırıngtik uıymnyń buıryǵy negizinde ortalyq depozıtarııge onyń banktik shotynan aqshany esepten shyǵarý quqyǵyn bergen jaǵdaıda, klırıngtik uıymnyń klırıngtik sessııa qorytyndylary boıynsha aqsha aýdarymdaryn júzege asyrýǵa buıryǵynyń negizinde júzege asyrylady. 3. Qarjy quraldarymen məmile boıynsha tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymynjúzege asyrý úshin nemesejúıelik mańyzy bar tólemjúıesi arqyly qarjy quraldaryna baılanysty ózge de operatsııalardy tirkeý kezinde klıent júıelik mańyzy bar tólem júıesinde ortalyq depozıtarııdiń tólem qujatyn oryndaǵan kezde júıelik mańyzy bar tólem júıesiniń operatoryna ne operatsııalyq ortalyǵyna Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankinde ashylǵan onyń korrespondenttik shotynan aqshany esepten shyǵarýǵa kelisim beredi. Ortalyq depozıtarııjúıelik mańyzybar tólemjúıesine ortalyq depozıtarııdiń qaǵıdalar jınaǵyna səıkes: 1) eger klıenttiń qarjy quraldarymen məmileni (operatsııany) tirkeýge buıryǵyn jóneltýshi klıenttiń qarjy quraldarymen məmileni tirkeýge buıryǵynyń negizinde ortalyq depozıtarııge onyń korrespondenttik shotynan aqshany esepten shyǵarý quqyǵyn bergen jaǵdaıda, osyndaı buıryqtyń; 2) eger aqsha jóneltýshi saýda-sattyqty uıymdastyrýshynyń qarjy quraldarymen məmileni tirkeýge buıryǵynyń negizinde ortalyq depozıtarııge onyń korrespondenttik shotynan aqshany esepten shyǵarý quqyǵyn bergen jaǵdaıda, saýda-sattyqty uıymdastyrýshynyń qarjy quraldarymen məmileni (operatsııany) tirkeýge buıryǵynyń; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki júıelik mańyzy bar tólem júıesine qatysýshylarǵa baǵaly qaǵazdarmen qamtamasyz ete otyryp, banktik qaryz bergen jaǵdaıda, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń qarjy quraldarymen məmileni (operatsııany) tirkeýge birjaqty buıryǵynyń negizinde tólem qujatyn jiberedi. 27-bap. Banktik shottar 1. Banktik shot klıent pen bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym arasynda banktik shot sharty, korrespondenttik shot sharty jəne (nemese) banktik salym sharty jasalǵan kezde ashylady. Aǵymdaǵy nemese korrespondenttik shotty nemese banktik salymdy ashý kezinde jasalatyn shart osy Zańnyń 13-babynyń 4-tarmaǵynda kózdelgen kórsetiletin tólem qyzmetin usyný kezinde jasalatyn shart bolyp tabylady. Klıentpen jasalatyn ózge sharttarda kórsetiletin tólem qyzmetterin usynýdyń talaptaryn belgileýge jol beriledi. Klıenttiń banktik shot ashý týraly elektrondyq nysanda jibergen ótinishiniń negizinde banktik shot sharty jasalǵanǵa deıin banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń klıentke jeke səıkestendirý kodyn berýine jol beriledi. Bul rette banktik shot klıent pen bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym arasynda banktik shot sharty jasalǵannan keıin ashyldy dep esepteledi. Klıent banktik shot shartyn jasamaǵan jaǵdaıda, bank Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen jeke səıkestendirý kodyn joıady. 2. Bankkejəne bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa: 1) eger klıenttiń bankte nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymda ashylǵan banktik shotyna berilgen ýəkiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy adamdardyń banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly sheshimderi jəne (nemese) ókimderi, úshinshi tulǵalardyń banktik shottan aqshany alyp qoıý týraly talaptary bolǵan jəne (nemese) onyń banktik shotyndaǵy aqshaǵa tyıym salynǵan jaǵdaılarda, banktik shotta tyıym salynatyn aqsha somasy jetkiliksiz bolǵan kezde klıentke jańa banktik shot; 2) salyqtardyń jəne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemderdiń túsýin qamtamasyz etý salasyndaǵy ýəkiletti organ bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa ol týraly aqparat berilgen əreketsiz salyq tóleýshige banktik shot; 3) anonımdik banktik shot nemese oıdan shyǵarylǵan atqa banktik shot; 4) «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen jaǵdaılarda klıentke banktik shot ashýǵa tyıym salynady. 3. Osybaptyń 2-tarmaǵynyń 1) jəne 2) tarmaqshalarynyń erejeleri klıentke jeke tulǵaǵa memlekettik bıýdjetten jəne (nemese) Memlekettik əleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin jərdemaqylardy, əleýmettik tólemderdi nemese memlekettik bıýdjetten jəne (nemese) biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan jəne (nemese) erikti jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan tólenetin zeınetaqylardy esepke jatqyzýǵa arnalǵan banktik shot ashý jaǵdaılaryna qoldanylmaıdy. Banktiń nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyńQazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdent bankterimen jasalǵan sharttardyń jəne (nemese) Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkatsııalaǵan halyqaralyq sharttardyń talaptaryn oryndaý sheńberinde banktik shot ashýdan bas tartýyna jol beriledi. 4. Banktik shottar klıentterdiń aǵymdaǵy jəne jınaq shottary, sondaı-aq bankterdiń jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń korrespondenttik shottary bolyp bólinedi. 5. Klıenttiń aǵymdaǵy shoty boıynsha: 1) banktiń klıent aqshasynyń bolýyn qamtamasyz etýine jəne ony paıdalanýyna; 2) klıenttiń paıdasyna aqshany qabyldaýǵa (esepke jatqyzýyna); 3) banktik shot shartynda kózdelgen tərtippen aqshany úshinshi tulǵalardyń paıdasyna aýdarý týraly klıenttiń nusqaýyn oryndaýǵa; 4) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda jəne (nemese) banktik shot shartynda kózdelgen negizder boıynsha klıenttiń aqshasyn alyp qoıý týraly úshinshi tulǵalardyń nusqaýlaryn oryndaýǵa; 5) kórsetilgen shartta jəne osy Zańda kózdelgen tərtippen jəne sharttarda klıentten qolma-qol aqsha qabyldaýdyjəne oǵan berýdi júzege asyrýǵa; 6) banktik shot shartynda aıqyndalatyn mólsherde jəne tərtippen syıaqy tóleýge; 7) klıenttiń talaby boıynsha klıenttiń banktegi aqsha somasy jəne banktik shot shartynda kózdelgen tərtippen jəne merzimderdejúrgizilgen operatsııalar týralyaqparat berýge; 8) klıentke banktik shot shartynda, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda jəne bank praktıkasynda qoldanylatyn iskerlik aınalym daǵdylarynda kózdelgen ózge de bank qyzmetin kórsetýdi júzege asyrýǵa baılanysty operatsııalar oryndalady. 6. Klıenttiń jınaq shoty boıynsha: 1) banktiń klıentke tıesili aqshanyń bolýyn qamtamasyz etýine jəne ony paıdalanýyna; 2) klıentten nemese úshinshi tulǵalardan aqshany qolmaqol aqshamen de, qolma-qol aqshasyz da təsilmen qabyldaýdy júzege asyrýǵa; 3) banktik salym shartynda aıqyndalatyn mólsherdejəne tərtippen syıaqy tóleýge; 4) banktik salym shartynda jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen talaptarmen, onyń ishinde olardy klıenttiń basqa banktik shotyna aýdarý jolymen klıentke aqshany qaıtarýǵa; 5) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda jəne (nemese) banktik shot shartynda kózdelgen negizder boıynsha klıenttiń aqshasyn alyp qoıý týraly úshinshi tulǵalardyń nusqaýyn oryndaýǵa baılanysty operatsııalar oryndalady. 7. Banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń korrespondenttik shoty boıynsha: 1) banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń nemese onyń klıentteriniń paıdasyna kelip túsetin aqshany qabyldaýǵa (esepke jatqyzýǵa); 2) banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń nemese onyń klıentteriniń mindettemelerin oryndaý maqsatynda banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa ne úshinshi tulǵalardyń paıdasyna aqsha aýdarý týraly nusqaýyn oryndaýǵa; 3) kórsetilgen shartta jəne osy Zańda kózdelgen tərtippen jəne sharttarda bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa korrespondenttik shottan qolma-qol aqsha qabyldaýdy jəne ony berýdi júzege asyrýǵa; 4) korrespondenttik shot shartynda kózdelgen basqa da qyzmetterdi kórsetýge baılanysty operatsııalar oryndalady. Korrespondenttik shottar bankter arasynda, sondaı-aq bankter men bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar arasynda, bankter men Qazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdent qarjy uıymdary arasynda ashylady. 8. Osy baptyń 5, 6 jəne 7-tarmaqtarynda kórsetilgen operatsııalar júrgizilmeıtin, sondaı-aq banktegi nemese bank operatsııalaryn jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdaǵy býhgalterlik eseptiń pozıtsııalaryn kórsetetin shottar, balanstyq shottyń quraýyshtary bolyp tabylatyn jeke shottar (qosalqy pozıtsııalar), onyń ishinde nesıelik shottar banktik shottar bolyp tabylmaıdy. 9. Klıentke «eskroý-shot» rejıminde banktik shot ashýǵa ruqsat etiledi. Atyna eskroý-shot ashylǵan tulǵa klıent aıqyndaǵan sharttardy oryndamaǵan jəne banktik shot sharty boıynsha mundaı talaptardyń bastalý nemese oryndalý merzimi aıaqtalǵan jaǵdaılarda, bank eskroý-shot ashqan klıentke aqshany qaıtarady. Eskroý-shottaǵy aqshany sottyń sheshimi boıynsha ǵana óndirip alýdy qoldanýǵa jol beriledi. 10. Klıentterdiń banktegi nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdaǵy aqshasyna óndirip alý qoldanylǵan jaǵdaıda, mundaı óndirip alý klıentterdiń banktik shottarynan ǵana júrgiziledi. Bankterdiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń korrespondenttik shottaryndaǵy aqshaǵa óndirip alýdy qoldaný bankterdiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń óz mindettemeleri boıynsha ǵana júrgiziledi. Memlekettik bıýdjetten jəne (nemese) Memlekettik əleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin jərdemaqylar men əleýmettik tólemderdi, turǵyn úı tólemderin esepke jatqyzýǵa arnalǵan banktik shottardaǵy klıentterdiń aqshasyna, notarıýs depozıti sharttarynda engizilgen aqshaǵa, sondaı-aq «Memlekettik bilim berý jınaqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna səıkes jasalǵan bilim berý jınaqtaý salymy týraly shart boıynsha banktik shottardaǵy aqshaǵa óndirip alýdy qoldanýǵajol berilmeıdi. 11. Ýəkiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy adamdardyń banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly tıisti sheshimderi jəne (nemese) ókimderi ne terrorızmdi jəne ekstremızmdi qarjylandyrýmen baılanysty uıymdar men tulǵalardyń tizbesine engizilgen uıymdar men jeke tulǵalar týraly ýəkiletti organnyń aqparaty negizinde aqsha jóneltýshiniń banktik shoty boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý, sondaı-aq múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly aktiler negizinde múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý, klıenttiń aqshasyna tyıym salý týraly aktiler negizinde aqsha jóneltýshiniń banktik shotyndaǵy aqshaǵa tyıym salý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen tərtippen jəne jaǵdaılarda júzege asyrylady. Memlekettik bıýdjetten jəne (nemese) Memlekettik əleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin jərdemaqylar men əleýmettik tólemderdi, turǵyn úı tólemderin esepke jatqyzýǵa arnalǵan banktik shottar boıynsha, sondaı-aq notarıýs depozıti sharttarynda engizilgen aqshaǵa tyıym salýǵa, shyǵys operatsııalaryn toqtata turýǵa, múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıýǵa jol berilmeıdi. 12. Klıenttiń banktik shoty boıynsha shyǵys operatsııalary ýəkiletti memlekettik organ nemese laýazymdy adam banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly sheshimin jəne (nemese) ókimin, múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly aktini keri qaıtaryp alǵannan keıin, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyqprotsestik kodeksinde, «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» jəne «Ońaltý jəne bankrottyq týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda aıqyndalǵan tərtippen qaıta bastalady. Klıenttiń banktik shotyndaǵy aqshaǵa salynǵan tyıym klıenttiń aqshasyna tyıym salý quqyǵy bar tulǵanyń aqshaǵa tyıym salý týraly buryn ózi qabyldaǵan aktiniń kúshin joıý týraly tıisti jazbasha habarlamasy negizinde ne banktik shottaǵy aqshaǵa buryn salynǵan tyıymdy oryndaý úshin berilgen ınkassolyq ókimdi bank oryndaǵannan keıin ne «Atqarýshylyq is júrgizý jəne sot oryndaýshylarynyń mərtebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen jaǵdaılarda alynady. Aqsha jóneltýshiniń banki osy Zańda aıqyndalǵan tərtippen klıenttiń banktik shoty jabylǵan kezde banktik shotqa qoıylatyn oryndalmaǵan talaptardy, múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly aktilerdi, klıenttiń banktik shoty boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly ýəkiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdyadamdardyń sheshimderinjəne (nemese) ókimderin, sondaıaq klıenttiń aqshasyna tyıym salý quqyǵy bar tulǵalardyń klıenttiń banktik shotyndaǵy aqshaǵa tyıym salý týraly aktilerin oryndamastan qaıtarady. 13. Múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly akt, ýəkiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy adamdardyń banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly sheshimderi jəne (nemese) ókimderi, klıenttiń banktik shotyndaǵy aqshaǵa tyıym salý týraly aktiler kelip túsken kezdegi banktiń jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń əreket etý tərtibi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalady. 28-bap. Banktik shotty jabý 1. Klıenttiń banktik shotyn jabýdy klıenttiń ótinishi boıynsha nemese osy Zańnyń 29-babynda kózdelgen tərtippen banktik shot shartynyń, banktik salym shartynyń qoldanylýy toqtatylǵan ne olardy oryndaýdan bas tartylǵan jaǵdaılarda bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym ózi derbes júzege asyrady. Osy Zańnyń 29-babynyń 3-tarmaǵynda kózdelgen, banktik shotqa qoıylǵan oryndalmaǵan talaptar bolǵan kezde klıenttiń ótinishi boıynsha banktik shotty jabýǵa jol berilmeıdi. 2. Banktik shot shartynyń jəne banktik salym shartynyń qoldanylýy klıenttiń zańdy tulǵanyń taratylýyna baılanysty onyń qyzmeti toqtatylǵan jaǵdaıda toqtatylady. Bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym klıenttiń zańdy tulǵanyń banktik shotyn jabýdy Bıznes səıkestendirý nómirleriniń ulttyq tizilimine zańdy tulǵa qyzmetiniń toqtatylǵany týraly engizilgen məlimetter negizinde júzege asyrady. 29-bap. Banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan birjaqty bas tartý negizderi men tərtibi 1. Bank nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym: 1) klıenttiń banktik shotynda bir jyldan astam aqsha bolmaǵan; 2) klıenttiń banktik shotynda (jınaq shotyn, memlekettik bıýdjettenjəne (nemese) Memlekettik əleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin jərdemaqylardy, əleýmettik tólemderdi nemese memlekettik bıýdjetten jəne (nemese) biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan jəne (nemese) erikti jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan tólenetin zeınetaqylardy esepke jatqyzýǵa arnalǵan shottardy qospaǵanda) bir jyldan astam aqsha qozǵalysy bolmaǵan; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdent bankterimen jasalǵan shartta kózdelgen jaǵdaılarda, banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan bas tartýǵa quqyly. 2. Bank nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym osy Zańda jəne «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen negizder boıynshajəne tərtippen banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan bas tartady. 3. Banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń: 1) banktik shotqa qoıylatyn oryndalmaǵan talaptar nemese múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly alynbaǵan aktiler, ýəkiletti memlekettik organdardyń jəne (nemese) laýazymdy adamdardyń banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly sheshimderi jəne (nemese) ókimderi, sondaı-aq klıenttiń banktik shotyndaǵy aqshaǵa tyıym salý týraly aktiler; 2) klıenttiń Qazaqstan Respýblıkasynyń valıýtalyq zańnamasyna səıkes bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa usynatyn, eksportty (ımportty) kózdeıtin valıýtalyq shart boıynsha oryndalmaǵan talaptar bolǵan kezde banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan birjaqty bas tartýyna jol berilmeıdi. 4. Banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń osy baptyń 3-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasynda kózdelgen jaǵdaılar bolǵan kezde klıenttiń banktik shotynda bir jyldan astam aqsha bolmaǵan jəne (nemese) klıent - zańdy tulǵa taratylǵan kezde banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan birjaqty bas tartylǵan jaǵdaıda klıenttiń banktik shotyn jabýyna ruqsat etiledi. 5. Banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń osy baptyń 3-tarmaǵynyń 2) tarmaqshasynda kózdelgenjaǵdaılar bolǵan kezde «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy isqımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna nemese Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkatsııalaǵan halyqaralyq sharttarǵa səıkes banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan birjaqty bas tartylǵan jaǵdaıda klıenttiń banktik shotyn jabýyna ruqsat etiledi. 6. Eger banktik shot shartynda nemese banktik salym shartynda ózgeshe tərtip kózdelmese, bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan bas tartý týraly habarlamany bankte nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymda bar mekenjaı boıynsha elektrondyq nysanda ne onyalǵanytýralyhabarlamamen poshta arqylyjiberedi. 7. Eger banktik shot shartynda nemese banktik salym shartynda ózgeshe tərtip kózdelmese, klıenttiń banktik shotynda aqsha bolmaǵan kezde bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym klıentke banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan bas tartý týraly habarlama jiberilgen kúnnen bastap úsh aı ótken soń banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn buzady jəne klıenttiń banktik shotyn jabýdy júzege asyrady. 8. Múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly tıisti aktilerdi, ýəkiletti memlekettik organdardyń jəne (nemese) laýazymdy adamdardyń banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly sheshimderin jəne (nemese) ókimderin, sondaı-aq banktik shottaǵy aqshaǵa tyıym salý quqyǵy bar tulǵalardyń aktilerin osy baptyń 4-tarmaǵyna səıkes banktik shotjabylǵannan keıin besjumys kúni ishinde bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym osy talaptardy qoıǵan ýəkiletti tulǵalarǵa qaıtarýǵa tıis. 9. Klıenttiń banktik shotynda (memlekettik bıýdjetten jəne (nemese) Memlekettik əleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin jərdemaqylardy, əleýmettik tólemderdi nemese memlekettik bıýdjettenjəne (nemese) biryńǵaıjınaqtaýshy zeınetaqy qorynan jəne (nemese) erikti jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan tólenetin zeınetaqylardy esepke jatqyzýǵa arnalǵan shottardy qospaǵanda) aqsha qaldyǵy bolǵan kezde bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym aqsha qaldyǵyn Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna səıkes notarıýs depozıtine aýdarýǵa jəne banktik shotty jabýǵa quqyly. 10. Osy bapta kózdelgen jaǵdaılarda, banktiń banktik shotty júrgizgeni úshin alatyn komıssııasynyń mólsheri, banktiń basqa klıentterdiń banktik shotyn júrgizgeni úshin alatyn komıssııasynyń eń joǵary mólsherinen aspaýǵa tıis. 11. Banktik shot shartyn nemese banktik salym shartyn oryndaýdan birjaqty bas tartylǵan kezde bank sharttardyń ózinde belgilengen syıaqy týraly talaptardy eskere otyryp, kórsetilgen sharttardy oryndaýdan birjaqty bas tartylǵan kúnge syıaqy tóleıdi. 12. Eger Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda jəne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktilerinde ózgeshe kózdelmese, osy baptyń qaǵıdalarykorrespondenttikshotsharttaryna qoldanylady. 6-taraý. TÓLEM QURALDARY 30-bap. Tólem quraldarynyń túrleri Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý kezinde tólem quraldarynyń mynadaı túrleri paıdalanylady: 1) tólem tapsyrmasy; 2) tólem talaby; 3) chek; 4) veksel; 5) ınkassolyq ókim; 6) tólem orderi; 7) tólem habarlamasy; 8) elektrondyq tólem quraly. 31-bap. Tólem tapsyrmasy 1. Tólem tapsyrmasyn paıdalanýǵa baılanysty aqsha jóneltýshimen aqshajóneltýshiniń banki arasyndaǵyquqyqtar menmindetterolardyńarasyndaǵyjasalǵansharttabelgilenedi, al olardyń naqty iske asyrylýy aqsha jóneltýshiniń bankine tólem tapsyrmasyn usynǵan kezden bastap týyndaıdy. 2. Aqshajóneltýshiniń banki tólem tapsyrmasyn onda kórsetilgen úzindi kóshirme jasalǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kún ishinde qabyldaıdy. Tólem tapsyrmasynda valıýtalaý kúni kórsetilýi múmkin. (Jalǵasy. Basy 7-8-betterde) (Jalǵasy 10-bette) 10 www.egemen.kz 10 tamyz 2016 jyl 3. Bir aqsha jóneltýshiden bir bankte nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn bir uıymda qyzmet kórsetiletin birneshe benefıtsıardyń paıdasyna tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy júzege asyrylǵan ne aqsha jóneltýshiniń banki bir benefıtsıardyń paıdasyna birneshe aqsha jóneltýshiniń nusqaýlaryn oryndaǵan kezde jıyntyq tólem tapsyrmasyn paıdalanýǵa jol beriledi. 4. Qaǵaz jetkizgishte resimdelgen jıyntyq tólem tapsyrmasyna Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen aqsha jóneltýshi tulǵalardyń ne benefıtsıarlardyń tizilimi qosa beriledi. 32-bap. Tólem talaby 1. Tólem talabyn paıdalana otyryp jasalatyn tólemder kezindegi quqyqtar men mindetter ony aqsha jóneltýshiniń bankine usynǵan kezden bastap týyndaıdy. 2. Tólem talaby, osyZańnyń 26-babynda kózdelgen tərtippen ony bergen jaǵdaılardy qospaǵanda, benefıtsıardyń bankine nemese aqsha jóneltýshiniń bankine onda kórsetilgen úzindi kóshirme jasalǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ishinde beriledi. 3. Bankterdiń jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń qaryz boıynsha merzimi ótken bereshekti óndirip alý úshin tólem talabyn qoıý jaǵdaılaryn qospaǵanda, benefıtsıardyń tólem talabyn qoıý quqyǵy aqsha jóneltýshi men aqsha jóneltýshiniń banki arasyndaǵy shartta belgilenedi. 4. Jasalǵan qaryz shartyna, kredıttik jelini ashý týraly kelisimge nemese qaryz operatsııasy ne kepildik berý faktisin rastaıtyn ózge de qujatqa səıkes qaryz boıynsha merzimi ótken bereshekti óndirip alý úshin banktiń jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń tólem talabyn paıdalanýyna jol beriledi. Bank jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym aqsha jóneltýshiniń bankine tólem talabyn aqsha jóneltýshiniń banktik shotynan aqshany alyp qoıýǵa onyń kelisimi qamtylǵan qujattyń negizinde qoıady. Qaryz boıynsha bereshekti óndirip alý úshin tólem talabyn qoıý tərtibi, sondaı-aq oǵan aqshanyalyp qoıýdyń negizdiligin rastaıtyn qujattardyń kóshirmelerin qosa berýdiń qajettiligi týraly talaptar Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalady. Aqshanyalyp qoıýdyń negizdiligin rastaıtyn qujattardyń elektrondyq kóshirmelerin bankter arasynda ornatylǵan elektrondyq baılanys arnalary arqyly jiberýge jol beriledi. Qaryz boıynsha bereshekti óndirip alý úshin tólem talabyn qoıýdyń negizdiligine óndirip alýshy jaýapty bolady. 5. Bank nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym aqsha jóneltýshiniń: 1) aqsha jóneltýshi men aqsha jóneltýshiniń banki arasynda jasalǵan shartta; 2) qaryz shartynda, kredıttikjelini ashý týraly kelisimde nemese qaryz operatsııasy ne kepildik berý faktisin rastaıtyn ózge de qujatta qamtylǵan banktik shotynan aqsha alyp qoıýǵa kelisimi bolǵan kezde tólem talabyn aqsha jóneltýshiniń banktik shotyn tikeleı debetteý arqyly oryndaıdy. 6. Aqsha jóneltýshiniń banktik shotynda aqsha jetkiliksiz bolǵan kezde onyń banktik shotyn tikeleı debetteý arqyly tólem talabyn oryndaý aqshanyń banktik shotqa túsýine qaraı júzege asyrylady. Aqsha jóneltýshi jeke tulǵanyń aǵymdaǵy shotyna qoıylǵan tólem talaby onyń aǵymdaǵy shotyn ondaǵy aqsha somasynyń jəne (nemese) keıinnen onyń aǵymdaǵy shotyna túsetin ərbir aqsha somasynyń elý paıyzy sheginde, tólem talabynda kórsetilgen barlyq somanyń túsýin kútpesten, tikeleı debetteý arqyly oryndalady. 33-bap. Chek 1. Chek berýshi men banktiń chekti paıdalanýǵa baılanysty quqyqtary men mindetteri chek berýshi men bank arasyndaǵy chekterdi paıdalaný týraly shart negizinde týyndaıdy. Chek ustaýshynyń quqyqtary chek berýshiden chekti alǵan kezden bastap týyndaıdy. 2. Chek ustaýshy chekti Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilengen merzimde qabyldaıdy jəne chek ustaýshy chek berýshiniń bankine ne chek ustaýshynyń bankine beredi. 3. Chek berýshiniń chekti berýi oryndaý úshin osyndaı chek jazylyp berilgen tólemniń aıaqtalýy bolyp tabylmaıdy. Chek berýshiniń aqshalaı mindettemesi chek ustaýshy chek boıynsha aqshany alǵan kezde túpkilikti oryndalady. 4. Chek ustaýshyda chekte kórsetilgen somadaǵy chek berýshiniń bankine qoıylatyn aqshalaı talabynyń quqyǵy týyndaıdy. Chek berýshiniń banki chek ustaýshy usynǵan chekti tóleıdi ne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde kózdelgen negizder boıynsha ony tóleýden ýəjdi túrde bas tartady. 5. Chekter jabylǵan jəne jabylmaǵan bolyp bólinedi. Aqshamen aldyn ala qamtamasyz etilmegen chekter jabylmaǵan chekter bolyp tabylady. Chek berýshi aldyn ala bankke engizgen aqshamen qamtamasyz etilgen chekter jabylǵan chekter bolyp tabylady. 34-bap. Veksel Vekselderdi qolma-qol aqshasyz tólemderdijəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý úshin qoldaný Qazaqstan Respýblıkasynyń veksel zańnamasymen retteledi. 35-bap. Inkassolyq ókim 1. Klıenttiń banktik shotynan aqshany onyń kelisiminsiz alyp qoıý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen negizder boıynsha jəne kezektiliktiń saqtalýy eskerile otyryp, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilengen tərtippen ınkassolyq ókim paıdalanyla otyryp júrgiziledi. 2. Tólemgejəne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshynyń quqyqtary men mindetteri aqsha jóneltýshiniń bankine ınkassolyq ókim berilgen kezden bastap týyndaıdy. 3. Inkassolyq ókimdi memlekettik kiris organdary jəne sot oryndaýshylary beredi. 4. Sot oryndaýshylarynyń ınkassolyq ókimi Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen normalardyń negizinde osy óndirip alýdyń negizdiligin rastaıtyn atqarýshylyq qujattardyń kóshirmelerin qaǵaz jetkizgishte ne elektrondyq nysanda qosa berile otyryp, aqsha jóneltýshiniń bankine beriledi. 5. Eger atqarýshylyq qujattyń mətininde ózgeshe belgilenbese, aqsha jóneltýshiniń banktik shotynan aqshany onyń kelisiminsiz alyp qoıýdyń negizdiligin rastaıtyn atqarýshylyq qujat bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa sot oryndaýshysynyń bir ǵana ınkassolyq ókimin berý úshin negiz bolyp tabylady. Boryshker boryshty ózi derbes ishinara tóleýdi júrgizgen jəne atqarýshylyq qujatta sot oryndaýshysynyń bul jóninde belgisi bolǵan ne bir atqarýshylyq paraqtyń negizinde birneshe benefıtsıardyń paıdasyna boryshtyortaq óndirip alý júzege asyrylǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, atqarýshylyq qujatta kórsetilgen tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy somasy (ol bar bolsa) ınkassolyq ókimde kórsetilgen somaǵa səıkes kelýge tıis. 6. Memlekettik kiris organdarynyń ınkassolyq ókimderi osy óndirip alýdyń negizdiligin rastaıtyn qujattar qosa tirkelmesten beriledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń zeınetaqymen qamsyzdandyrý, mindetti əleýmettik saqtandyrý, mindetti əleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý týraly zańnamasynda aıqyndalǵan tıisti tizimder qosa berile otyryp, bankterge nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdarǵa memlekettik kiris organdarynyń: mindetti zeınetaqy jarnalary, mindetti kəsiptik zeınetaqy jarnalary, əleýmettik aýdarymdar; mindetti əleýmettik medıtsınalyq saqtandyrýǵa aýdarymdar jəne (nemese) jarnalar; jumys berýshiniń mindetti zeınetaqy jarnalary boıynsha bereshekti óndirip alýǵa arnalǵan ınkassolyq ók imderi beriledi. 7. Inkassolyq ókimde tólemniń maqsaty jəne aqsha jóneltýshiniń banktik shotynan aqshany onyń kelisiminsiz alyp qoıý quqyǵy kózdeletin Qazaqstan Respýblıkasy zańynyń normasyna silteme kórsetiledi. 8. Aqsha jóneltýshiniń banktik shotynda aqsha jetkiliksiz bolǵan kezde salyq bereshegin óndirip alý týralymemlekettik kiris organdarynyń jəne atqarýshylyq qujattar boıynsha sot oryndaýshylarynyń ınkassolyq ókimderin oryndaý osyndaı shotqa aqshanyń túsýine qaraı júrgiziledi. 9. Aqsha jóneltýshiniń banktik shotynan onyń kelisiminsiz aqshany alyp qoıýdyń negizdiligi úshin ınkassolyq ókimniń bastamashysy jaýaptylyqta bolady. Bankter jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar aqshajóneltýshilerdiń banktik shottarynan aqshany olardyń kelisiminsiz esepten shyǵarýǵa qarsy bildirgen qarsylyqtaryn məni boıynsha qaramaıdy. 36-bap. Tólem orderi 1. Aqsha jóneltýshi men aqsha jóneltýshiniń banki arasyndaǵy, onyń ishinde aqshajóneltýshiniń banki men benefıtsıar bir tulǵa bolyp tabylǵandaǵy, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde kózdelgen jaǵdaılardaǵy qolma-qol aqshasyz tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy tólem orderi negizinde júzege asyrylady. 2. Tólem orderinde banktiń (aqsha jóneltýshiniń banki men benefıtsıardyń banki) nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń ataýy bir ret kórsetilýi múmkin. 37-bap. Tólem habarlamasy 1. Tólem habarlamasy aqsha jóneltýshiniń banktik shotyn ashpaı qolma-qol aqshasyz tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý kezinde paıdalanylady. 2. Tólem habarlamalaryn berý jəne oryndaý tərtibi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalady. 3. Banktik shottyashpaı elektrondyq termınaldar arqyly tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý kezinde aqsha jóneltýshige derektemeleri Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilenetin chek beriledi. 38-bap. Elektrondyq tólem quraly 1. Elektrondyq tólem quralyn paıdalaný osy Zańda jəne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktilerinde aıqyndalǵan tərtippen júzege asyrylady. 2. Elektrondyq tólemquralynpaıdalanaotyrypjasalatyn operatsııalar boıynsha tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy səıkestendirý quraly arqyly rastalǵan elektrondyq tólem quralyn ustaýshynyń kelisimi negizinde júzege asyrylady. 3. Tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn júzege asyrý kezinde elektrondyq tólem quralyn ustaýshynyń kelisimin berý jəne rastaý tərtibi men təsili elektrondyq tólem quralynyń emıtenti bank pen elektrondyq tólem quralyn ustaýshy arasynda jasalǵan shartta belgilenedi. 7-taraý. TÓLEM KARTOChKASY 39-bap. Tólem kartochkasyn shyǵarý jəne paıdalaný 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tólem kartochkalaryn shyǵarýdytólem kartochkasyn shyǵarýǵa quqyǵybar Qazaqstan Respýblıkasynyń kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiler júzege asyrady. Tólem kartochkalaryn shyǵarý jəne paıdalaný tólem kartochkasy emıtentiniń tólem kartochkasyn ustaýshymen jasaǵan sharty negizinde júzege asyrylady. Tólem kartochkasynyń emıtenti ózge de uıymdarmen birlesip, tólem jəne ózge de kórsetiletin qyzmet túrlerin ustaýshylarǵa olardy usyný úshin ózderiniń arasynda jasalǵan sharttardyń tərtibi men talaptarynda tólem kartochkalaryn shyǵarýǵa quqyly. Negizge alynyp tólem kartochkalaryn shyǵarý jəne paıdalaný júzege asyrylatyn shartty jasasý təsili men talaptary Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilenedi. 2. Tólemkartochkasynyń emıtentiQazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippenQazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankin tólem kartochkalaryn shyǵarǵany týraly habardar etedi. 3. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshymen tólem kartochkasyn paıdalaný týraly shart jasasqanǵa deıin tólem kartochkasyn ustaýshyny tólem kartochkasyn paıdalaný kezindegi talaptar men qaýipsizdik sharalary týraly, narazylyqtardy berý təsilderi men olardy qaraý tərtibi týraly habardar etýge mindetti. 4. Eger osy tarmaqta ózgeshe belgilenbese, ortaq paıdalanylatyn telekommýnıkatsııalar jelisi joq jerlerdegini qospaǵanda, jekelegen qyzmet túrlerin júzege asyratyn jəneQazaqstan Respýblıkasynyń salyq zańnamasyna səıkes bıýdjetpen esep aıyrysýdyń jalpyǵa birdeı belgilengen tərtibin qoldanatyn dara kəsipkerler jəne (nemese) zańdy tulǵalar óz qyzmetin júzege asyratyn oryndarda tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp, tólemder qabyldaýǵa arnalǵan jabdyqtardy (qurylǵylardy) ornatýdy jəne qoldanýdy qamtamasyz etýge, sondaı-aq tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp, tólemderdi qabyldaýǵa mindetti. Jekelegen qyzmet túrleriniń jəne tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp, tólemder qabyldaýǵa arnalǵan jabdyqtardy (qurylǵylardy) qoldanýdyń tizbesin Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bekitedi. Ortaq paıdalanylatyn telekommýnıkatsııalar jelisi joq jerlerdi qospaǵanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń salyq zańnamasyna səıkes arnaýly salyq rejımin qoldanatyn jəne qyzmetin astanada, respýblıkalyq jəne oblystyq mańyzy bar qalalarda júzege asyratyn dara kəsipkerler jəne (nemese) zańdy tulǵalar osyndaı jabdyqtardy (qurylǵylardy) ornatýdy jəne qoldanýdy qamtamasyz etýge, sondaı-aq tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp, tólemder qabyldaýǵa mindetti. Osy bapta belgilengen talaptar saýda operatsııalary, jumystardy oryndaý, qyzmetter kórsetý kezinde qolma-qol aqshany paıdalanbastan aqshalaı esep aıyrysýdy júzege asyratyn dara kəsipkerge jəne (nemese) zańdy tulǵaǵa qoldanylmaıdy. 5. Tólem kartochkasynyń emıtenti óziniń ınternet-resýrsynda tólem kartochkasynyń túrleri men ony berý sharttary týraly aqparatty, tólem kartochkasyn berý týraly úlgilik shartty, tólem kartochkasyn paıdalaný kezindegi qaýipsizdik sharalary týraly aqparatty ornalastyrady. 6. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshynytólem kartochkasyna qyzmet kórsetý úshin alynatyn komıssııanyń mólsheri ne onytólemegen kezde bereshekti esepke jazý týraly habardar etedi, sondaı-aq tólem kartochkasyn ustaýshyǵa ózderiniń arasyndaǵy shartta kózdelgen tərtippen onyń tólem kartochkasyna qyzmet kórsetkeni úshin tólem kartochkasyn ustaýshynyń komıssııany tóleý faktisin rastaýdy usynýyn qamtamasyz etedi. 40-bap. Tólem kartochkasyn paıdalana otyryp júrgiziletin tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary 1. Tólem kartochkasyn paıdalana otyryp júrgiziletin tólemjəne (nemese) aqsha aýdarymyQazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen júzege asyrylady. 2. Tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshylardyń tólem kartochkalaryn paıdalanýǵa baılanysty quqyqtary men mindetteri dara kəsipker nemese zańdy tulǵa usynylǵan tólem kartochkasyn paıdalana otyryp júzege asyrylatyn tólemdi qabyldaýǵa kelisim bergen kezden bastap týyndaıdy. Dara kəsipkerdiń nemese zańdy tulǵanyń ózimen tólem kartochkasyna qyzmet kórsetý týraly kelisim jasasqan bankke qatysty ózi qabyldaǵan tólem somasynda aqshalaı talap quqyǵy týyndaıdy. Kórsetilgen bankte dara kəsipkerdiń nemese zańdy tulǵanyń aqshalaı talabyn oryndaý mindeti týyndaıdy. 3. Dara kəsipkerler jəne zańdy tulǵalar tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp tólemderdi qabyldaǵan kezde taýarlardy (jumystardy, kórsetiletin qyzmetterdi) qolma-qol aqsha tólengen kezdegi olardyń satylý baǵasynan aspaıtyn baǵamen satýdy júzege asyrýǵa mindetti. 4. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshyny tólem kartochkasyn paıdalana otyryp jasalǵan operatsııalar týraly ózderiniń arasyndaǵy shartta kózdelgen jaǵdaılarda jəne tərtippen habardar etedi. Osyndaı habarlamany jiberýdiń təsili men kezeńdiligi, sondaı-aq tólem kartochkasyn ustaýshynytólem kartochkasyn paıdalana otyryp jasalǵan operatsııalar týraly habardar etkeni úshin tólem kartochkasyemıtentiniń komıssııa mólsheri men ony alý tərtibi tólem kartochkasynyń emıtenti men tólem kartochkasyn ustaýshy arasyndaǵy shartta belgilenedi. 5. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshynyń tólem kartochkasyn joǵaltýy jəne (nemese) tólem kartochkasynyń ruqsatsyz paıdalanylýy týraly habarlamany təýlik boıy jiberý múmkindigin qamtamasyz etýge tıis. 6. Tólem kartochkasyn ustaýshy tólem kartochkasynyń joǵalý nemese tólem kartochkasynyń ruqsatsyz paıdalanylý faktisin anyqtaǵan kezde bul týraly tólem kartochkasynyń emıtentin ózderiniń arasyndaǵy shartta belgilengen təsilmen habardar etedi. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshynyń habarlamasy negizinde onyń tólem kartochkasyn buǵattaıdy. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshymen jasalǵan shartqa səıkes ruqsat etilmegen operatsııa boıynsha aqshany ózi derbes ótegen jaǵdaılardy qospaǵanda, tólem kartochkasyn ustaýshy ruqsat etilmegen operatsııany óteý úshin tólem kartochkasynyń emıtenti belgilegen nysan boıynsha ótinishti tólem kartochkasynyń emıtentine usynady. 7. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasynyń joǵalýy jəne (nemese) tólem kartochkasynyń ruqsatsyz paıdalanylýy týraly tólem kartochkasyn ustaýshynyń habarlamasyn alǵannan keıin ruqsat etilmegen operatsııalar jasalǵan jaǵdaıda, olar úshin jaýaptylyqta bolady. 8. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshynyń ruqsat etilmegen operatsııany óteý týraly ótinishi negizinde ruqsat etilmegen tólem faktisin anyqtaý boıynsha sharalar qoldanady jəne osyndaı ótinishti alǵan kúnnen bastap kúntizbelik on bes kún ishinde oǵan ruqsat etilmegen operatsııa mólsherinde aqsha somasyn óteıdi ne ózderiniń arasyndaǵy shartta kózdelgen təsilmen sebebin kórsete otyryp, ruqsat etilmegen operatsııany óteýden bas tartý týraly habarlama jiberedi. Úshinshi tulǵalardan aqparatty alý ne tekserý júrgizý arqyly qosymsha zerdeleý qajet bolǵan jaǵdaıda, tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshynyń ótinishin qaraıdyjəne ol boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy ishindegi operatsııalar boıynsha kúntizbelik otyz kún nemese shetelde jasalǵan operatsııalar boıynsha kúntizbelik alpys kún ishinde sheshim qabyldaıdy jəne bul týraly tólem kartochkasyn ustaýshyny ózderiniń arasyndaǵy shartta belgilengen təsilmen habardar etedi. Tólem kartochkalary emıtentiniń ruqsat etilmegen operatsııany óteýden bas tartýy tólem kartochkasyn ustaýshynyń tólem kartochkasyn paıdalaný qaǵıdalaryn buzýyn ne onyń tólem kartochkasyn paıdalana otyryp alaıaqtyq operatsııalarǵa qatysýyn rastaıtyn negizder, belgiler nemese faktiler bolǵan kezde júzege asyrylady. 9. Tólem kartochkasynyń emıtentin tólem kartochkasynyń joǵalýynemese tólem kartochkasynyń ruqsatsyz paıdalanylýy týraly habardar etpegen jaǵdaıda, tólem kartochkasyn ustaýshy tólem kartochkasynyń joǵalýyna nemese tólem kartochkasynyń ruqsatsyz paıdalanylýyna baılanysty barlyq təýekelderdi kóteredi. 10. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshyǵa onyń tólem kartochkasyn paıdalanýyna baılanysty qujattardy jəne aqparatty shartta aıqyndalǵan tərtippen usynýǵa mindetti. 11. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshyǵa jiberilgen jəne odan alynǵan habarlamalardy tirkeıdi, sondaı-aq tıisti aqparatty jibergen jəne alǵan kúnnen bastap olardy keminde úsh jyl saqtaıdy. 12. Tólem kartochkasynyń emıtenti tólem kartochkasyn ustaýshynyń ótinishterin, onyń ishinde tólem kartochkasyn nemese onyń derektemelerin paıdalanýǵa baılanysty daýly jaǵdaılar týyndaǵan kezde shartta belgilengen, biraq osyndaı ótinishterdi alǵan kúnnen bastap kúntizbelik otyz kúnnen aspaıtyn merzimde, sondaı-aq tólem kartochkasy shetelde paıdalanylǵan jaǵdaıda, ótinishterdi alǵan kúnnen bastap kúntizbelik qyryq bes kúnnen aspaıtyn merzimde qaraıdy. Tólem kartochkasyn ustaýshyǵa ótinishterdi qaraýdyń nətıjeleri týraly, onyń ishinde jazbasha nysanda aqparat (tólem kartochkasyn ustaýshynyń talaby boıynsha) jiberiledi. 13. Tólem kartochkasynyń emıtenti ustaýshydan alǵan habarlama negizinde nemese ustaýshy tólem kartochkasyn paıdalaný tərtibin buzǵan kezde shartqa səıkes emıtenttiń bastamasy boıynsha ony tólem kartochkasyn ustaýshynyń ony paıdalanýyn toqtata turady nemese toqtatady. 14. Tólem kartochkasyn ustaýshynyń tólem kartochkasyn paıdalanýyn toqtata turý nemese toqtatý tólem kartochkasyn ustaýshynyń jəne emıtenttiń kórsetilgen paıdalanýdy toqtata turǵan nemese toqtatqan kezge deıin týyndaǵan mindettemelerin toqtatpaıdy. 41-bap. Tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp jasalatyn operatsııalar boıynsha bankaralyq tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý erekshelikteri 1. Ózderi shyǵarǵan tólem kartochkalary paıdalanyla otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jasalǵan operatsııalar boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń bankteri arasyndaǵy tólemderdi óńdeý jəne tólemder klırıngi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen júzege asyrylady. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdent bankteri shyǵarǵan tólem kartochkalary paıdalanyla otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jasalǵan bankaralyq operatsııalarǵa qyzmet kórsetý júıesin osy júıeniń jumys isteýin qamtamasyz etý úshin operatsııalyq jəne tehnologııalyq fýnktsııalardy júıelik mańyzy bar tólem júıesiniń operatsııalyq ortalyǵyna berý ne arnaıy uıym qurý arqyly uıymdastyrýǵa quqyǵy bar. Mundaı arnaıy uıymnyń qyzmetin júzege asyrý jəne tólem kartochkalary emıtentteriniń bankterdiń atalǵan uıymmen ózara is-qımyl jasaý tərtibine qoıylatyn talaptar Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilenedi. 8-taraý. ELEKTRONDYQ AQShA 42-bap. Elektrondyq aqsha emıtentteri, ıeleri jəne elektrondyq aqsha júıesiniń operatory 1. Elektrondyq aqsha emıtentteri Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyndashyǵaratyn elektrondyq aqshaQazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq valıýtasynda ǵana nomınaldanýǵa (kórsetilýge) tıis. 2. Elektrondyq aqshany Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki, bankter jəne Ulttyq poshta operatory shyǵarýǵa quqyly. 3. Mynalar: 1) elektrondyq aqsha emıtentinen, agentten nemese ózge de jeke tulǵalardan elektrondyq aqshany alǵan jeke tulǵalar; 2) agentter; 3) jeke tulǵalardan azamattyq-quqyqtyq məmileler boıynsha tólemaqy retinde elektrondyq aqshany alǵan dara kəsipkerler jəne zańdy tulǵalar elektrondyq aqsha ıeleri bolyp tabylýy múmkin. 4. Elektrondyq aqsha ıesiniń quqyqtary elektrondyq aqshany alǵan kezden bastap týyndaıdy. 5. Jeke tulǵa respýblıkalyq bıýdjet týraly zańda tıisti qarjy jylyna belgilengen aılyq eseptik kórsetkishtiń bir júz eselengen mólsherinen asatyn somada elektrondyq aqshany ıemdengen jaǵdaıda, elektrondyq aqsha emıtenti ony səıkestendirýdi júzege asyrýǵa mindetti. Elektrondyq aqsha emıtenti sharttyń negizinde «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna səıkes qarjy monıtorıngi sýbektisi bolyp tabylatyn zańdy tulǵaǵa elektrondyq aqsha emıtentiniń atynan jəne onyń tapsyrmasy boıynsha elektrondyq aqshanyń ıesi - jeke tulǵany səıkestendirýdi júzege asyrýǵa ýəkilettik berýge quqyly. Elektrondyq aqsha ıesin səıkestendirýdi elektrondyq aqsha emıtenti elektrondyq aqsha ıesiniń ózi qatysqan jəne jeke basyn kýəlandyratyn qujatyn kórsetken kezde ne Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryna qaıshy kelmeıtin ózge de təsilmen júrgizedi. 6. Elektrondyq aqsha emıtentiniń ózi nemese bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nemese tólem uıymy elektrondyq aqsha emıtentimen (emıtentterimen) jasalǵan tıisti sharttyń negizinde elektrondyq aqsha júıesiniń operatorlary bolyp tabylýy múmkin. Elektrondyq aqsha emıtenti men elektrondyq aqsha júıesiniń operatory (eger ol elektrondyq aqsha emıtenti bolyp tabylmasa) arasyndaǵy qatynastar osy Zańmen jəne olardyń arasynda jasalǵan shartpen retteledi. 7. Elektrondyq aqsha júıesiniń operatory elektrondyq aqsha emıtentimen (emıtentterimen) jasalǵan sharttardyń talaptaryna səıkes jəne ózine elektrondyq aqsha emıtenti (emıtentteri) bergen ókilettikterdiń negizinde onyń (olardyń) atynan jeke tulǵalarmen, agenttermen, dara kəsipkerlermenjəne elektrondyq aqshajúıesine qatysatyn zańdy tulǵalarmen sharttar jasasýǵa quqyly. Bul jaǵdaıda elektrondyq aqsha ıesi elektrondyq aqsha júıesiniń operatorymen jasasqan shart osy shart jasalǵan kúnnen keıin elektrondyq aqsha júıesine qatysýshylar bolǵan elektrondyq aqsha emıtentin (emıtentterin) qosa alǵanda, bir júıeniń sheńberinde ózi (ózderi) shyǵarǵan elektrondyq aqshany paıdalaný kezinde elektrondyq aqsha emıtentimen (emıtentterimen) jasalǵan shartqa teńestiriledi. 8. Elektrondyq aqsha emıtentiniń elektrondyq aqsha shyǵarý jónindegi qyzmetti toqtatý tərtibi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalady. 9. Elektrondyq aqsha júıesiniń operatory elektrondyq aqsha júıesiniń jumys isteýin osy Zańda, «Aqparattandyrý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańnamasynda belgilengen talaptardy jəne shekteýlerdi eskere otyryp qamtamasyz etýge mindetti. Elektrondyq aqsha emıtenti jəne elektrondyq aqsha júıesiniń operatory elektrondyq aqshany shyǵarý, paıdalaný jəne óteý týraly sharttyń talaptaryna səıkes elektrondyq aqsha ıesiniń aldynda elektrondyq aqshaǵa ruqsatsyz qol jetkizý nemese olardy ruqsatsyz paıdalaný, sondaı-aq elektrondyq aqsha emıtentin baǵdarlamalyq qamtamasyz etý jumysyndaǵy ne elektrondyq aqsha júıesiniń jumys isteýindegi qateler nemese irkilister saldarynan elektrondyq aqsha ıesine keltirilgen zalal úshin jaýaptylyqta bolady. 43-bap. Elektrondyq aqshany shyǵarý jəne ótkizý 1. Elektrondyq aqsha emıtenti jeke tulǵalardan nemese agentterden rastaýdy usyna otyryp, elektrondyq aqsha shyǵarǵany úshin komıssııalyq syıaqyny shegere otyryp, ózine qabyldaıtyn mindettemelerdiń nomınaldy qunyna teń somada aqsha alǵannan keıin elektrondyq aqsha shyǵarýdy júzege asyrady. Elektrondyq aqsha emıtenti ózi shyǵarǵan elektrondyq aqshany olardyń Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq valıýtasyndaǵy nomınaldy qunyna səıkes óteý jónindegi shartsyz jəne keri qaıtarylmaıtyn aqshalaı mindettemeni qabyldaıdy. 2. Elektrondyq aqsha emıtenti Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippenQazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankin elektrondyq aqsha shyǵarý jónindegi qyzmetti júzege asyrýdy bastaǵany týraly habardar etedi. 3. Elektrondyq aqsha emıtentiniń elektrondyq aqsha shyǵarǵan kezde komıssııalyq syıaqy, sondaı-aq elektrondyq aqsha emıtenti kórsetetin qosymsha qyzmetter úshin aqy alýy jasalǵan sharttyń talaptaryna səıkes júzege asyrylady. 4. Elektrondyq aqsha emıtenti men olardyń ıesi - jeke tulǵa arasyndaǵy qatynastar osy Zańmen jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna səıkes olardyń arasynda jasalǵan elektrondyq aqshany shyǵarý, paıdalaný jəne óteý shartymen retteledi. 5. Elektrondyq aqshany shyǵarý, paıdalaný jəne óteý sharty jasalǵanǵa deıin elektrondyq aqsha emıtenti nemese elektrondyq aqsha ıesi atynan əreket etetin elektrondyq aqsha júıesiniń operatory elektrondyq aqsha júıesine qatysýǵa nıet bildirgen jeke tulǵaǵa: 1) elektrondyq aqsha emıtentiniń jəne elektrondyq aqsha júıesi operatorynyń ataýy men ornalasqan jeri, sondaıaq eger elektrondyq aqsha júıesiniń operatory bank bolyp tabylmasa, onyń tirkeý nómiri týraly; 2) elektrondyq aqshany paıdalaný sharttary týraly; 3) elektrondyq aqsha emıtentiniń jəne (nemese) elektrondyq aqsha júıesi operatorynyń elektrondyq aqshany shyǵarý, paıdalaný jəne óteý kezinde elektrondyq aqsha ıesinen alynatyn komıssııalyq syıaqyny alý mólsheri men tərtibi týraly; 4) elektrondyq aqsha emıtentimen nemese elektrondyq aqsha júıesiniń operatorymen baılanysqa arnalǵan aqparatty qosa alǵanda, narazylyqtar berý təsilderi men olardy qaraý tərtibi týraly aqparatty usynýǵa mindetti. 6. Osy Zańnyń 13-babynyń 4-tarmaǵynda kózdelgen talaptardan basqa, elektrondyq aqshany shyǵarý, paıdalaný jəne óteý shartynda: 1) elektrondyq aqshany shyǵarý (satyp alý) talaptary; 2) elektrondyq aqshany paıdalanýǵa belgilenetin shekteýlerdi qosa alǵanda, elektrondyq aqshany paıdalana otyryp operatsııalardy júzege asyrý talaptary; 3) elektrondyq aqsha ıesiniń elektrondyq aqshaǵa jəne olardy paıdalana otyryp operatsııalardy júzege asyrýǵa quqyqtaryn kýəlandyrý tərtibi; 4) elektrondyq aqshany óteýge usyný tərtibi men təsilderi jəne ony óteý tərtibi; 5) elektrondyq aqshany paıdalaný kezinde elektrondyq aqsha emıtenti men olardyń ıesi arasynda aqparat almasý tərtibi, onyń ishinde elektrondyq aqsha emıtentin elektrondyq aqshaǵa qol jetkizýge baqylaýdyń joǵalǵany nemese olardy ruqsatsyz paıdalaný týraly habardar etý tərtibi men merzimderi; 6) taraptardyń óz mindettemelerin oryndamaǵany nemese tıisinshe oryndamaǵany úshin jaýaptylyǵy qamtylýǵa tıis. 7. Agent taraptardyń quqyqtary men mindetteri, elektrondyq aqshany ótkizý jəne satyp alý tərtibi men talaptary aıqyndalatyn, elektrondyq aqsha emıtentimen nemese elektrondyq aqsha júıesiniń operatorymen jasalǵan sharttyń negizinde jeke tulǵalarǵa elektrondyq aqshany ótkizýdi ne jeke tulǵalardan elektrondyq aqshany satyp alýdy júzege asyrady. 44-bap. Elektrondyq aqshany paıdalaný jəne óteý 1. Elektrondyq aqshany onyń ıesi - jeke tulǵa azamattyqquqyqtyq məmileler boıynsha tólemderdi júzege asyrý, sondaı-aq elektrondyq aqsha júıesi qaǵıdalarynda aıqyndalǵanjəneQazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy kelmeıtin sharttarda ózge de operatsııalardy júrgizý maqsatynda paıdalanady. 2. Azamattyq-quqyqtyq məmilelerdi jasaý kezinde dara kəsipkerdiń jəne (nemese) zańdy tulǵanyń elektrondyq aqshany tólemaqy retinde qabyldaýy elektrondyq aqsha emıtentimen ne elektrondyq aqsha júıesine qatysýshy bolyp tabylatyn ózge de bankpen jasalǵan sharttyń negizinde júzege asyrylady. Azamattyq-quqyqtyq məmileler jasaý kezinde elektrondyq aqsha júıesinde elektrondyq aqshany alǵan dara kəsipkerdiń nemese zańdy tulǵanyń qabyldanǵan tólem somasynda elektrondyq aqsha emıtentine aqshany talap etý quqyǵy týyndaıdy. 3. Elektrondyq aqsha emıtenti jəne elektrondyq aqsha júıesiniń operatory «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń talaptaryna səıkes alaıaqtyqty jəne qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýdy (jylystatýdy) jəne terrorızmdi qarjylandyrýdy anyqtaý, sondaı-aq bolǵyzbaý maqsatynda elektrondyq aqsha júıesinde uıymdastyrýshylyq pen rəsimdik is-sharalardy qamtamasyz etý jəne engizý jóninde sharalar qabyldaıdy. Elektrondyq aqsha júıesiniń operatory «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń talaptaryna səıkes qarjy monıtorıngi jónindegi ýəkiletti organǵa qarjy monıtorıngine jatatyn operatsııalar týraly məlimetter men aqparatty usynady. Elektrondyq aqsha emıtenti qarjymonıtorıngijónindegi ýəkiletti organǵa bank bolyp tabylmaıtyn elektrondyq aqsha operatorlarytýralyməlimetterdi olarmen tıisti shart jasasqannan keıin beredi. 4. Elektrondyq aqshanyń səıkestendirilgen ıesi - jeke tulǵa jasaıtyn bir operatsııanyń eń joǵary somasy respýblıkalyq bıýdjet týraly zańda tıisti qarjy jylyna belgilengen aılyq eseptik kórsetkishtiń bes júz eselengen mólsherine teń somadan aspaýǵa tıis. Elektrondyq aqshanyń səıkestendirilmegen ıesi - jeke tulǵa jasaıtyn bir operatsııanyń eń joǵary somasy respýblıkalyq bıýdjet týraly zańda tıisti qarjy jylyna belgilengen aılyq eseptik kórsetkishtiń bir júz eselengen mólsherine teń somadan aspaýǵa tıis. Osy tarmaqtyń birinshi bóliginiń talaptary elektrondyq aqshany óteý jónindegi operatsııalarǵa qoldanylmaıdy. 5. Elektrondyq aqshanyń səıkestendirilmegen ıesi - jeke tulǵanyń bir elektrondyq qurylǵysynda saqtalatyn elektrondyq aqshanyń eń joǵary somasy respýblıkalyq bıýdjet týraly zańda tıisti qarjy jylyna belgilengen aılyq eseptik kórsetkishtiń eki júz eselengen mólsherine teń somadan aspaıdy. 6. Eger elektrondyq aqsha emıtenti men elektrondyq aqsha ıesi - jeke tulǵa arasynda jasalǵan shartta elektrondyq aqsha emıtentiniń nemese elektrondyq aqsha júıesi operatorynyń ózge komıssııalyq syıaqysy kózdelmese, elektrondyq aqshany óteýdi elektrondyq aqsha emıtenti onyń nomınaldyq quny boıynsha teń aqsha somasyn elektrondyq aqsha ıesiniń - jeke tulǵanyń banktik shotyna aýdarý ne oǵan qolma-qol aqshany berý arqyly júzege asyrady. 7. Elektrondyq aqshanyń ıesinen elektrondyq aqshany shyǵarý, paıdalaný jəne óteý kezinde komıssııalyq syıaqyny, sondaı-aq elektrondyq aqshanyń emıtenti kórsetetin qosymsha qyzmetter úshin tólemdi alý elektrondyq aqshany shyǵarý, paıdalaný jəne óteý týraly sharttyń talaptaryna səıkes júzege asyrylady. 8. Eger elektrondyq aqsha emıtenti men dara kəsipker nemese zańdy tulǵa arasynda jasalǵan shartta ózgeshe merzim kózdelmese, elektrondyq aqsha emıtenti azamattyq-quqyqtyq məmileler boıynsha aqy tóleý kezindejeke tulǵalardan dara kəsipker nemese zańdy tulǵa alǵan elektrondyq aqshany olardyń paıdasyna elektrondyq aqsha túsken kúnnen bastap úsh jumys kúni ishinde óteýdi júzege asyrady. Dara kəsipker nemese zańdy tulǵa alǵan elektrondyq aqsha aýdarý kezinde aqshany qaıtarý úshin osy Zańda kózdelgen negizder boıynsha nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen negizder boıynsha jasalǵan azamattyq-quqyqtyq məmile buzylǵan jaǵdaıda, olardy aqy tóleýshi jeke tulǵaǵa qaıtarý kezinde ótelýge jatpaıdy. Eger elektrondyq aqsha emıtenti nemese elektrondyq aqsha júıesiniń operatory jəne elektrondyq aqsha ıesi arasynda jasalǵan shartta elektrondyq aqsha emıtentiniń nemese elektrondyq aqsha júıesi operatorynyń ózge komıssııalyq syıaqysy kózdelmese, dara kəsipkerler nemese zańdy tulǵalar ıeleri bolyp tabylatyn elektrondyq aqshany óteý onyń nomınaldyq quny boıynsha teń aqsha somasyn dara kəsipkerdiń nemese zańdy tulǵanyń banktik shotyna aýdarý arqyly júzege asyrylady. 9-taraý. TAPSYRMA NEMESE TALAP NYSANYNDAǴY NUSQAÝDY QABYLDAÝ JƏNE ORYNDAÝ 45-bap. Tapsyrma nemese talap nysanynda nusqaý berý 1. Tapsyrma nemese talap nysanyndaǵy nusqaý elektrondyq nysanda ne qaǵaz jetkizgishte berilýi múmkin. Qaǵaz jetkizgishtegi nusqaý belgilengen nysandaǵy blankide resimdeledi jəne: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki normatıvtik quqyqtyq aktisiniń talaptaryna səıkes derektemeler; 2) bastamashynyń qoltańbasy jəne onyń móriniń bederi (ol bar bolsa) qamtylýǵa tıis. 2. Aqsha jóneltýshiniń banki nusqaýdy jəne ony keri qaıtaryp alý ne onyń oryndalýyn toqtata turý týraly ókimdi ózi belgilegen operatsııalyq kún ishinde ǵana qabyldaýdy júzege asyrady. 3. Eger nusqaý nemese onykeri qaıtaryp alý ne onyń oryndalýyn toqtata turý týraly ókim aqsha jóneltýshiniń banki belgilegen operatsııalyq kún aıaqtalǵannan keıin alynsa, onda osyndaı nusqaýdy nemese ókimdi aqsha jóneltýshiniń banki kelesi operatsııalyq kúnniń basynda aldy dep esepteledi. 4. Nusqaýdy, ony keri qaıtaryp alý nemese onyń oryndalýyn toqtata turý týraly ókimdi berý: 1) qaǵazjetkizgishtejasamastan, tıisti elektrondyq baılanys arnalary men telekommýnıkatsııalar jelisin paıdalana otyryp, elektrondyq təsilmen berý arqyly; 2) elektrondyq baılanys arnalary men telekommýnıkatsııalar jelisin paıdalaný múmkindigi bolmaǵan kezde elektrondyq jetkizgishte; 3) qaǵaz jetkizgishte oryndalǵan tólem qujatynyń, ony keri qaıtaryp alý nemese onyń oryndalýyn toqtata turý týraly ókimniń túpnusqasyn usyný arqyly júrgiziledi. 5. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktilerinde belgilengen talaptar saqtalǵan kezde ǵana nusqaýdy, ony keri qaıtaryp alý nemese onyń oryndalýyn toqtata turý týraly ókimdi elektrondyq təsilmen nemese elektrondyq jetkizgishte berýge ruqsat etiledi. 6. Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda qaǵaz jetkizgishte ǵana paıdalanylýy kózdelgen nusqaýdy elektrondyq təsilmen berýge tyıym salynady. 7. Eger bastamashy banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń klıenti bolyp tabylsa, bastamashynyń bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa nusqaý berýiniń təsilderi, tərtibi jəne talaptary olardyń arasyndaǵy shartta kórsetiledi. Eger bastamashy banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń klıenti bolyp tabylmasa, onda nusqaý berý osy Zańnyń normalaryna jəne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktilerine səıkes júrgiziledi. 8. Nusqaý, ony keri qaıtaryp alý nemese onyń oryndalýyn toqtata turý týraly ókim qazaq jəne (nemese) orys tilderinde jasalady. Basqa da tilderdi paıdalaný múmkindigi bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym men onyń klıenti arasyndaǵy shartta belgilenedi. 46-bap. Nusqaýdy oryndaý 1. Bank nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nusqaýdy qabyldaǵan kezde bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nusqaýdy jasaý, berý tərtibine qoıylatyn talaptarǵa jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda jəne (nemese) shart talaptarynda belgilengen ózge de talaptarǵa onyń səıkestigin tekserýge jəne eger Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda ózgeshe belgilenbese, nusqaýda kórsetilgen talaptardy saqtaı otyryp oryndaýǵa ne ony oryndaýdan bas tartýǵa mindetti. 2. Tólem tapsyrmasy, tólem talaby, tólem habarlamasy, tólem orderi arqyly berilgen nusqaýdy oryndaýdy aqsha jóneltýshiniń banki, osy Zańda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, nusqaýdy alǵan kúnnen keıingi operatsııalyq bir kúnnen keshiktirmeı jasaıdy. Inkassolyq ókim arqyly berilgen nusqaýdy oryndaýdy bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym, ınkassolyq ókimniń belgilenbegen merzimderde oryndalýyn, sondaı-aq «Salyq jəne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksinde (Salyq kodeksi) kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, nusqaýdy alǵan kúnnen keıingi operatsııalyq úsh kúnnen keshiktirmeı jasaıdy. 3. Bir bankte nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn bir uıymda ashylǵan banktik shottar arasynda aqsha aýdarýdy aqsha jóneltýshiniń banki operatsııalyq bir kún ishinde júzege asyrady. 4. Halyqaralyq tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary Qazaqstan Respýblıkasynyń valıýtalyq zańnamasynda belgilengen talaptar saqtala otyryp, nusqaýdyalǵan kúnnen keıingi operatsııalyq úsh kúnnen keshiktirilmeı oryndalady. 5. Aqsha jóneltýshiniń banki nusqaýdy alǵan kúnnen keıingi operatsııalyq bir kúnnen keshiktirmeı, bas tartý sebebin kórsete otyryp, nusqaýdy oryndaýdan bas tartýdy jasaıdy. Benefıtsıardyń banki bas tartý sebebin kórsete otyryp, nusqaýdy alǵan operatsııalyq kúnniń ishinde nusqaýdy oryndaýdan bas tartady. 6. Eger aqsha jóneltýshi men aqsha jóneltýshiniń banki arasyndaǵy shartta ózgeshe kózdelmese, aqshajóneltýshi bank nusqaýdy oryndaý úshin, aqsha jóneltýshi ony oryndaý úshin qajetti aqsha somasyn qamtamasyz etýge mindetti. 7. Banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń nusqaýdy oryndaýdan bas tartýy mynadaı negizder boıynsha: 1) eger shartta tólem qyzmetterin berýshiniń klıentke osy tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn júzege asyrý úshin kredıt berý boıynsha qyzmetter kórsetýi kózdelmese, aqsha jóneltýshi tólemdi jəne (nemese) aýdarymdy júzege asyrý úshin qajetti aqsha somasyn qamtamasyz etpegen kezde; 2) eger nusqaýda qoldan jasaý, túzetý, tolyqtyrý jəne búliný belgileri bolsa, onyń ishinde, nusqaý jóneltýshi men aqsha jóneltýshiniń banki arasyndaǵy shartta belgilengen ruqsat etilmegen tólemderden qorǵaý əreketteriniń tərtibi buzyla otyryp berilse; 3) bastamashy nusqaýdy jasaý jəne berý tərtibine qoıylatyn talaptardy jəne (nemese) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda jəne (nemese) shart talaptarynda belgilengen ózge de talaptardy saqtamaǵan kezde; 4) «Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy isqımyl týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda nemese Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkatsııalaǵan halyqaralyq sharttarda kózdelgen ne Qazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdent bankterimen jasalǵan sharttarda kózdelgen jaǵdaılarda; 5) aqshany banktik shottan óndirip alý týraly talap memlekettik bıýdjetten tólenetin jərdemaqylardy jəne (nemese) Memlekettik əleýmettik saqtandyrý qorynan əleýmettik tólemderdi, turǵyn úı tólemderin, notarıýs depozıti sharttarynda engizilgen aqshany esepke jatqyzýǵa arnalǵan banktik shotqa berilgen jaǵdaılarda; 6) ruqsat etilmegen tólem anyqtalǵan kezde, sondaı-aq benefıtsıardyń paıdasyna aýdarylatyn aqshanyń quqyqqa syıymsyz alynǵandyǵy negizdelgen faktiler anyqtalǵan jəne rastalǵan jaǵdaılarda; 7) klıenttiń banktik shoty boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly ýəkiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy adamdardyń sheshimderi jəne (nemese) ókimderi, múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý, klıenttiń banktik shotyndaǵy aqshaǵa tyıym salý týraly aqshamen qamtamasyz etilmegen aktiler, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna səıkes birinshi kezekte oryndalýǵa jatatyn nusqaýlar bolǵan kezde júrgiziledi. 8. Banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń alynǵan nusqaýdyń: 1) eger bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym benefıtsıarǵa qyzmet kórsetpegen jaǵdaıda, nusqaýdy kelesi bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa berý; 2) eger aqsha jóneltýshiniń banki benefıtsıardyń banki bolyp tabylsa, aqsha aýdarymyn aıaqtaý; 3) eger bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym aqsha jóneltýshige qyzmet kórsetken jaǵdaıda, qolma-qol aqshany tóleý týraly buıryqty kórsetken bastamashyǵa qolma-qol aqshany berý talaptaryn oryndaýy nusqaýdy oryndaý bolyp tabylady. 9. Benefıtsıardyń banki ózi oryndaıtyn osyndaı nusqaýda belgilengen aqsha somasyn oryndalý merzimi benefıtsıardyń bankine nusqaý kelip túsken kezde bastalǵan, (Jalǵasy. Basy 7-9-betterde) (Sońy 11-bette) 10 tamyz 2016 jyl www.egemen.kz 11 benefıtsıardyń úshinshi tulǵanyń nemese osy banktiń nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń aldyndaǵy mindettemesi somasynyń ornyna úshinshi tulǵanyń paıdasyna nemese óz paıdasyna Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda belgilengen, bankten nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnan aqshany alýdyń kezektiligin saqtaýdy eskere otyryp esepke jatqyzýǵa quqyly. 47-bap. Nusqaýdy kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshi arqyly oryndaý 1. Osy Zańnyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 9) tarmaqshasynda kórsetilgen, tólem qyzmetterin bógde berýshi kórsetetin tólem qyzmeti klıenttiń kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshiniń qashyqtan qol jetkizý júıesi arqyly bergenjəne səıkestendirý quraly arqyly rastalǵan kelisiminiń negizinde júzege asyrylady. 2. Klıenttiń banktik shotyna qyzmet kórsetetin kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi tólem qyzmetterin bógde berýshiniń qashyqtan qol jetkizý júıesi arqyly klıenttiń nusqaýyn alǵannan keıin kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshige jəne (nemese) klıentke tólemdi jəne (nemese) aqsha aýdarymyn júzege asyrýǵa rastaýdy tez arada jiberedi. 3. Klıenttiń banktik shotyna qyzmet kórsetetin kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi klıenttiń kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshiniń qashyqtan qol jetkizý júıesi arqyly kelip túsken nusqaýlaryn ruqsat etilmegen tólemderden qorǵaý əreketteriniń tərtibin saqtaı otyryp, osy Zańnyń 46 - 49-baptarynda belgilengen tərtippen jəne merzimderde oryndaıdy. 4. Belgili bir tólem júıesi nemese banktik shotqa qyzmet kórsetetin kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshimen sharttyq qatynastar sheńberinde kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshiniń qashyqtan qol jetkizý júıesi arqyly klıenttiń nusqaýy óńdelgen jəne oryndalǵan jaǵdaılarda, sońǵymen ózara esep aıyrysýlar tərtibi osytólemjúıesiniń qaǵıdalarynda nemese shart talaptarynda aıqyndalady. 5. Kórsetiletin tólem qyzmetterin bógde berýshi klıenttiń jəne banktik shotqa qyzmet kórsetetin kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiniń aldynda óziniń qashyqtan qoljetkizý júıesinde júzege asyrylǵan tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary boıynsha ruqsat etilmegen tólemderdiń jəne (nemese) alaıaqtyq əreketterdiń júzege asyrylý saldarlary úshin jaýaptylyqta bolady. 48-bap. Nusqaýlardy oryndaý merzimderi 1. Bank nemese bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nusqaýdyjóneltýshi bastamajasaǵan kúni oryndaýdy qamtamasyz etedi. 2. Osy Zańnyń 53-babynyń 2-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaıdy qospaǵanda, benefıtsıardyń banktik shotyna nemese benefıtsıardyń paıdasyna aqsha qabyldanǵanyn kórsetetin ózge de shotqa aqshany esepke jatqyzý jónindegi nusqaýdy oryndaýdy benefıtsıardyń banki nusqaýdy alǵan kúngi operatsııalyq kúnniń ishinde júzege asyrady. 3. Osy baptyń normalary: 1) ınkassolyq ókim arqyly berilgen; 2) belgilenbegen merzimderde oryndalýǵa jatatyn; 3) valıýtalaýdyń aldaǵy kúni kórsetilgen; 4) negizge alynyp halyqaralyq tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary, sondaı-aq baǵaly qaǵazdar naryǵyndaǵy məmileler boıynsha esep aıyrysýlar júzege asyrylatyn; 5) taýarlardy nemese kórsetiletin qyzmetterdi jeke saýda ornynan satyp alý úshin elektrondyq tólem quraldaryn paıdalanǵan kezde nemese elektrondyq saýdany júzege asyrǵan kezde klıenttiń kelisimi túrinde berilgen; 6) benefıtsıar memlekettik mekemeniń azamattyqquqyqtyq məmilelerin (mindettemelerin) tirkeý týraly habarlama bergen kezde oryndalýǵa jatatyn nusqaýlardy oryndaýǵa qoldanylmaıdy. Osy nusqaýlardy oryndaý merzimderi Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki normatıvtik quqyqtyq aktileriniń talaptarynda belgilenedi. 4. Nusqaýdy oryndaýdan bas tartýdy aqsha jóneltýshiniń banki bas tartý sebepterin kórsete otyryp, nusqaýdy alǵan kúngi operatsııalyq kúnniń ishinde jasaıdy. 49-bap. Valıýtalaý kúni kórsetilgen nusqaýdy oryndaý 1. Tólem qujatynda kórsetilgen valıýtalaý kúni tólem qujatynyń úzindi kóshirmesi jasalǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kúnnen aspaýǵa tıis. 2. Valıýtalaý kúni kórsetilgen nusqaýdy oryndaý kezinde aqsha jóneltýshiniń aqshasy aqsha jóneltýshi bankiniń ishki balanstyq shotyna (tranzıttik shotyna) aýdarylady. 3. Aqsha jóneltýshiniń aqshasyn aqsha jóneltýshi bankiniń arnaıy tranzıttik shotyna aýdarý klıenttiń nusqaýyn oryndaý úshin osy Zańda belgilengen merzimderde, biraq osy baptyń 4 jəne 5-tarmaqtarynda aıqyndalǵan merzimderden keshiktirilmeı júzege asyrylady. 4. Aqsha jóneltýshi bankiniń arnaıy tranzıttik shotynan aqsha aýdarýdy aqsha jóneltýshiniń banki osy baptyń 5-tarmaǵynda aıqyndalǵan tərtippen benefıtsıar bankiniń aqshany benefıtsıardyń banktik shotyna esepke jatqyzýyna múmkindik beretin ýaqytty eskere otyryp, tólem qujatynda kórsetilgen valıýtalaý kúninen keshiktirmeıjúzege asyrady. 5. Benefıtsıardyń banki aqshany benefıtsıardyń banktik shotyna valıýtalaý kúnimen aıqyndalǵan operatsııalyq kún ishinde esepke jatqyzady. Eger valıýtalaý kúni jumys istemeıtin kúnge səıkes kelse, onda benefıtsıardyń banki aqshany valıýtalaý kúni dep aıqyndalǵan kúnnen keıingi birinshi jumys kúni benefıtsıardyń banktik shotyna esepke jatqyzady. 6. Tólem qujatynda kórsetilgen valıýtalaý kúnine səıkes kelmeıtin operatsııalyq kúni aqsha benefıtsıardyń banktik shotyna esepke jatqyzylǵan kezde valıýtalaý kúni kórsetilgen nusqaý sharttaryn buzǵan bank banktik shot shartynda aıqyndalǵan tərtippen jaýaptylyqta bolady. 50-bap. Nusqaýdy keri qaıtarý jəne oryndaýdy toqtata turý 1. Nusqaýdy keri qaıtarý jəne nusqaýdy oryndaýdy toqtata turý bastamashy aqsha jóneltýshiniń bankine jibergen tıisti ókiminiń negizinde ony oryndaǵanǵa deıin jəne (nemese) aqsha jóneltýshiniń banki benefıtsıarǵa tólemdi onyń paıdasyna qabyldaý týraly aqparatty jibergenge deıin júzege asyrylady. Keri qaıtarý týraly ókimdi oryndaý merzimi, sondaı-aq ony berý təsili shartta jəne (nemese) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilenedi. 2. Nusqaýdy keri qaıtarý nemese nusqaýdy oryndaýdy toqtata turý týraly ókimdi elektrondyq təsilmen jiberý kezinde osy ókimderdiń bastamashysy men aqsha jóneltýshiniń banki arasyndaǵy shartta belgilengen qorǵaý əreketteriniń tərtibi saqtalady. 3. Nusqaýdy keri qaıtarý týraly ókim ýaqtyly alynǵan kezde aqsha jóneltýshiniń banki osy nusqaý boıynsha aqsha aýdarýdy júzege asyrmaıdy jəne ony osyndaı ókimdi alǵan kúnnen keıingi operatsııalyq kúnnen keshiktirmeı, bir mezgilde bastamashyǵa alynǵan ókimniń oryndalǵany týraly habarlama jibere otyryp qaıtarady. 4. Nusqaýdy oryndaý Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jəne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl týraly zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılarda, sondaı-aq eger aqsha jóneltýshiniń bankine Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna səıkes banktik shottaǵy aqshaǵa tyıym salý, múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly akt, aqsha jóneltýshiniń banktik shotynda nemese aqsha jóneltýshiniń bankinde shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly ýəkiletti memlekettik organnyń nemese laýazymdy adamnyń sheshimi jəne (nemese) ókimi, sondaıaq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna səıkes osy nusqaýdan buryn oryndalýǵa jatatyn, aqsha jóneltýshiniń aqshasyn alyp qoıý týraly ýəkiletti memlekettik organnyń, laýazymdy adamnyń nemese sot oryndaýshysynyń sheshimi berilse, toqtatyla turady. Aqsha jóneltýshiniń banki joǵaryda kórsetilgen negizder boıynsha nusqaýdy oryndaýdy toqtata turýǵa baılanysty zalaldar úshin jaýaptylyqta bolmaıdy. 5. Osy Zańnyń 25-babynyń 10-tarmaǵyna səıkes «elektrondyq úkimettiń» tólem shlıýzi arqyly bankter memlekettik organdarǵa, sottarǵa məlimetter men aqparat bergen tólemderdi bıýdjetke tóleýge jəne memlekettik kórsetiletin qyzmetterge aqy tóleýge baılanysty tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary boıynsha nusqaýdy keri qaıtaryp alýǵa jəne nusqaýdyń oryndalýyn toqtata turýǵa jol berilmeıdi. 6. Tólemdi júzege asyrýǵa, nusqaýdy berýge jəne oryndaýǵa, banktiń benefıtsıarǵa aqshany berýine nemese benefıtsıardyń aqshanyalýynaQazaqstan Respýblıkasynyń zańdarymen ózine ýəkilettik berilgen memlekettik organdar nemese laýazymdy adamdar tyıym salýy jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen negizder boıynsha ǵana tyıym salynýy múmkin. 51-bap. Aqsha jóneltýshiniń turaqty ókimin oryndaý 1. Aqshajóneltýshimen aqshajóneltýshiniń banki arasynda aıqyndalǵan sharttarda aqsha jóneltýshiniń turaqty ókimin aqsha jóneltýshi belgilengen kúni jəne (nemese) kezeńde benefıtsıardyń paıdasyna turaqty tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý úshin paıdalanady. 2. Aqsha jóneltýshiniń turaqty ókiminiń nysanyn jəne mazmunyna qoıylatyn talaptardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgileıdi. 3. Aqsha jóneltýshiniń turaqty ókimi aqsha jóneltýshiniń banki aıqyndaǵan tərtippen qaǵazjetkizgishte ne elektrondyq nysanda resimdelýi múmkin. Aqsha jóneltýshiniń turaqty ókimi qoldanysynyń kúshin joıý úshin aqsha jóneltýshiniń banki aıqyndaǵan tərtippen resimdelgen tıisti habarlama aqsha jóneltýshiniń bankine jiberiledi. 4. Aqsha jóneltýshiniń turaqty ókiminde aqsha jóneltýshi aqysyn tóleýdi aqsha jóneltýshiniń bankine tapsyratyn aqsha jóneltýshiniń aqshalaı mindettemesin rastaıtyn benefıtsıar qujattarynyń (rastaıtyn qujattar) ataýy kórsetilýi múmkin. 5. Aqsha jóneltýshiniń turaqty ókiminiń sharttaryna səıkes nemese aqsha jóneltýshiniń banki rastaıtyn qujattardy alǵan kezde aqsha jóneltýshiniń banki benefıtsıardyń paıdasyna Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalǵan tərtippen aqsha jóneltýshiniń atynan tólem tapsyrmasyn qalyptastyrady. 52-bap. Nusqaýdy banktik shotty tikeleı debetteý arqyly oryndaý 1. Aqsha jóneltýshiniń banktik shotyn tikeleı debetteý: 1) aqshajóneltýshi men aqshajóneltýshiniń banki arasynda jasalǵanjəne aqshajóneltýshiniń aqshalaı mindettemelerin oryndaý maqsatynda berilgen talaptardy oryndaý úshin negiz bolyp tabylatyn shartqa; 2) aqshajóneltýshi men bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym arasynda jasalǵan, qaryz (qaryz sharty, kredıttik jelini ashý týraly kelisim nemese qaryz operatsııasy ne kepildik berý faktisin rastaıtyn ózge de qujat) boıynsha merzimi ótken bereshekti óndirip alý úshin negiz bolyp tabylatyn shartqa səıkes qoıylatyn tólem talabyn ne tólem orderin paıdalana otyryp, aqsha jóneltýshiniń banktik shotynan aqshany esepten shyǵarýǵa bergen onyń aldyn ala kelisimi negizinde júzege asyrylady. 2. Aqsha jóneltýshi men aqsha jóneltýshiniń banki arasyndaǵy shartta benefıtsıardyń tólem qujattaryn oryndaýǵa aqsha jóneltýshiniń aldyn ala kelisimi kózdeledi jəne benefıtsıardyń (ataýy, səıkestendirý nómiri) jəne sharttyń (nómiri, kúni) derektemeleri kórsetiledi, osyǵan səıkes aqsha jóneltýshiniń banktik shotyn tikeleı debetteý arqyly tólemdi júzege asyrý úshin benefıtsıar tólem talabyn paıdalanady. Aqsha jóneltýshiniń osy tarmaqtyń birinshi bóliginde kórsetilgen sharttardy kórsete otyryp, aqsha jóneltýshiniń bankine ótinish berýine jol beriledi. 3. Qaryz shartynda, kredıttikjelini ashý týralykelisimde nemese qaryz operatsııasy ne kepildik berý faktisin rastaıtyn ózge de qujatta aqsha jóneltýshiniń qaryz boıynsha merzimi ótken bereshekti óndirip alý týraly talap qoıylǵan kezde óziniń banktik shotynan aqshany alyp qoıýǵa kelisimi qamtylýǵa tıis. 4. Qaryz boıynsha bereshekti óndirip alýǵa arnalǵan tólem talabyn qoıýdy qospaǵanda, aqsha jóneltýshiniń aqshalaı mindettemesin rastaıtyn benefıtsıardyń qujattary, eger osyndaı talap olardyń arasyndaǵy shartta kózdelse, tólem talabyn qoıǵan kúnniń aldyndaǵy operatsııalyq kúnnen keshiktirilmeı aqsha jóneltýshige jiberiledi. 5. Aqsha jóneltýshiniń banktik shotyn tikeleı debetteý arqyly tólemdi júzege asyrý tərtibi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalady. 6. Tólem talabynyń nemese tólem orderiniń negizinde banktik shotty tikeleı debetteý arqyly aqsha jóneltýshiniń banktik shotynan aqsha alyp qoıýdyń negizdiligi úshin benefıtsıar jaýapty bolady. 53-bap. Nusqaýdy oryndaý úshin aqsha jóneltýshiniń qajetti aqsha somasy bolmaǵan nemese jetkiliksiz bolǵan kezde nusqaýdy oryndaý 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda ne aqsha jóneltýshi men aqsha jóneltýshiniń banki arasyndaǵy shartta saqtalýy kózdelgen nusqaýdy oryndaý úshin aqsha jóneltýshiniń qajetti aqsha somasy bolmaǵan ne jetkiliksiz bolǵan kezde aqsha jóneltýshiniń banki alynǵan nusqaýlardy qabyldaýǵa jəne bir jyl boıy saqtaýǵa mindetti. 2. Benefıtsıar Qazaqstan Respýblıkasynyń valıýtalyq zańnamasynda kózdelgen qajetti qujattar men məlimetterdi usynýjónindegi əreketterdijasamaǵan kezde benefıtsıardyń banki jóneltýshiden alynǵan nusqaýlardy qabyldaýǵa jəne kúntizbelik bir júz seksen kún boıy saqtaýǵa mindetti. Benefıtsıar osy tarmaqtyń birinshi bóliginde kózdelgen əreketterdi oryndamaǵan jaǵdaıda, benefıtsıardyń banki kúntizbelik bir júz seksen kún ishinde mundaı nusqaýlardy jóneltýshisine oryndamaı qaıtarýǵa mindetti. 3. Aqsha jóneltýshi bankiniń osy baptyń 1-tarmaǵynda kózdelgen nusqaýlardy oryndaýy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen nusqaýlardy oryndaý kezektiliginiń saqtalýy eskerile otyryp, olardyń bankke nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa kelip túsý tərtibinde kúntizbelik kezektilikpen júrgiziledi. Kúntizbelik kezektilik aqsha jóneltýshiniń bankine nusqaýlardyń kelip túsý kúni men ýaqytyn kózdeıdi. 4. Eger osy baptyń 1-tarmaǵynda belgilengen merzim ótkennen keıin aqsha jóneltýshiniń aqshasy jetkiliksiz bolǵannan nemese bolmaǵannan jóneltýshi bergen nusqaý oryndalmasa, onda aqsha jóneltýshiniń banki, ınkassolyq ókimdi qospaǵanda, mundaı nusqaýdy jóneltýshisine oryndamaı qaıtarýǵa mindetti. 5. Qaıta qurylymdaý josparynda kózdelgen sharalar keshenin júzege asyrýǵa baılanysty bankti nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdy qaıta qurylymdaý kezeńinde bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym qaıta qurylymdaý toqtatylǵanǵa deıin olar boıynsha mindettemelerdi bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym toqtata turǵan jəne qaıta qurylymdaýjosparynda bar nusqaýlardyqabyldaıdy jəne saqtaıdy. Bankti nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdy qaıta qurylymdaý toqtatylǵan jaǵdaıda, bank nemese bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerinjúzege asyratyn uıym mundaı nusqaýdy jóneltýshisine oryndamaı qaıtarýǵa mindetti. Mindettemeleri toqtatyla turmaǵan jəne qaıta qurylymdaý josparyna engizilmegen nusqaýlar osy Zańda jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarynda aıqyndalǵan tərtippen oryndalady. 54-bap. Sot aktisin jəne sot oryndaýshysynyń qaýlysyn oryndaý 1. Qazaqstan Respýblıkasy sotynyń aqsha óndirip alý týraly sot aktisi, sondaı-aq sot oryndaýshysynyń jeke tulǵanyń, zańdy tulǵanyń banktik shottarynyń, sondaıaq zańdy tulǵa qurmaı kəsipkerlik qyzmetti júzege asyratyn jeke tulǵanyń aǵymdaǵy shottarynyń bar ekendigi jəne nómirleri týraly aqparatty talap etip aldyrý jəne boryshkerdiń banktegi aqshasyna tyıym salý týraly sot sanktsııa bergen qaýlysy ne onyń atqarýshylyq is júrgizý organynyń aýmaqtyq bóliminiń mórimen nemese jeke sot oryndaýshysynyń mórimen kýəlandyrylǵan kóshirmesi, osy baptyń 4-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaıdy qospaǵanda, barlyq bankterge usynylady. 2. Bank, bank operatsııalarynyńjekelegen túrlerinjúzege asyratyn uıym osy baptyń 1-tarmaǵynda kórsetilgen qujattar negizinde kórsetilgen qujattardyalǵan kúnnen bastap operatsııalyq úsh kún ishinde sotqa (sot oryndaýshysyna) «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bankter jəne bank qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń talaptaryna səıkes qajetti məlimetterdi jiberýge mindetti. 3. Sot (sot oryndaýshysy) bankterden kórsetilgen məlimetterdi alyp, aqshany óndirip alý týraly sot aktisin oryndaý jónindegi mindet júkteletin bankti (bankterdi) aıqyndaıdy jəne mundaı bankke (bankterge) tıisti atqarýshylyq qujatty ne sottyń mórimen kýəlandyrylǵan kóshirmesin qosa bere otyryp, nusqaýdy jiberedi. 4. Eger sotta (sot oryndaýshysynda) aqshany óndirip alý júrgizilýge tıis tulǵanyń banktik shotynda aqshanyń bar ekendigi týralyməlimetter bolsa, onda sot oryndaýshysynyń tıisti atqarýshylyq qujat qosa berilgen nusqaýy tikeleı tıisti bankke oryndaý úshin beriledi. 5. Sottyń (sot oryndaýshysynyń) jeke jəne zańdy tulǵanyń jəne (nemese) onyń qurylymdyq bólimshesiniń banktik shottarynyń, sondaı-aq zańdy tulǵa qurmaı kəsipkerlik qyzmetti júzege asyratyn jeke tulǵanyń, jekeshe notarıýstyń, jeke sot oryndaýshysynyń, advokattyń, kəsibı medıatordyń aǵymdaǵy shottarynyń bar ekendigi jəne nómirleri týraly, osy shottardaǵy aqsha qaldyǵy men qozǵalysy týraly aqparatty talap etip aldyrýy, sondaıaq boryshkerdiń banktegi aqshasyna tyıym salý qaǵaz jetkizgishte nemese elektrondyq nysandajúzege asyrylady. 10-taraý. TÓLEMDERDІ JƏNE (NEMESE) AQShA AÝDARYMDARYN AıAQTAÝ 55-bap. Tólemderdi jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryn aıaqtaý 1. Eger tólem qolma-qol aqsha paıdalanyla otyrypjúzege asyrylsa, onda paıdasyna tólem jasalatyn tulǵa ne benefıtsıar ýəkilettik bergen tulǵa aqshany alǵan kezde tólem aıaqtalady. 2. Eger tólem qolma-qol aqshany paıdalanbaı, tólem qujatyn berý arqyly júzege asyrylsa, onda paıdasyna tólemjasalatyn tulǵa aqshany alǵan kezde tólem aıaqtalady. 3. Eger tólem qolma-qol aqshany paıdalanbaı, aqsha aýdarymy arqyly júzege asyrylsa, onda: 1) benefıtsıardyń paıdasyna aqsha túsken kezde onyń banktik shoty boıynsha býhgalterlik jazba jasaý; 2) eger benefıtsıardyń banktik shoty bolmasa, benefıtsıardyń banki benefıtsıarǵa qolma-qol aqshany naqty berýi; 3) osyZańnyń 46-babynyń 9-tarmaǵynda kózdelgen esepke jatqyzýdy júrgizý; 4) benefıtsıardyń paıdasyna aqshanyń qabyldanǵanyn kórsetetin ózge de shot boıynsha býhgalterlik jazba jasaý arqyly aqsha aýdarymy aıaqtalǵan kezde tólem aıaqtalady. 4. Aqshalaı mindetteme nemese aqsha tóleý týraly buıryq qamtylatyn tólem qujatyn (chekti, vekseldi) berý arqyly qolma-qol aqshasyz tólemdi júzege asyrý kezinde osy tólem boıynsha mindettemelerdi oryndaý benefıtsıar chek, veksel boıynsha aqsha alǵan kezde aıaqtalady. 5. Eger tólem elektrondyq aqsha berý arqyly júzege asyrylsa, onda paıdasyna tólem jasalatyn tulǵa elektrondyq aqshany alǵan kezde tólem aıaqtalady. Elektrondyq aqsha júıesinde qabyldanǵan elektrondyq aqshanyń, onyń basqa tulǵanyń - benefıtsıardyń paıdasyna túskendigin kýəlandyratyn somasy týraly aqparattyń kórsetilýi elektrondyq aqshany alý kezi bolyp tabylady. 56-bap. Ruqsat etilmegen tólemder 1. Eger tólemdi jasaýǵa ókilettigi bar tulǵa osy tólemdi júrgizse jəne ol Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy kelmese, ruqsat etilgen tólem bolyp tabylady. Tólem aqsha aýdarymy arqyly júzege asyrylǵan jaǵdaıda, eger aqsha jóneltýshiniń banki nusqaýdy ruqsat etilmegen tólemderden qorǵaý əreketteriniń belgilengen tərtibin saqtaı otyryp qabyldaǵan kezde de, tólem ruqsat etilgen bolyp tabylady. 2. Osy baptyń 1-tarmaǵynda belgilengen talaptar saqtalmaı júzege asyrylǵan tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy ruqsat etilmegen bolyp tabylady. Jalǵan tólem quraldaryn paıdalana otyryp júrgizilgen tólemder nemese aqsha aýdarymdary da ruqsat etilmegen tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary bolyp tabylady. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda jəne (nemese) nusqaý bastamashysy men ony alýshy arasyndaǵy jəne nusqaýlarǵa nemese bastamashynyń olardy keri qaıtaryp alý týraly ókimderge bastamashylyq etý (ruqsat etý) týraly derekterdi tekserýge jəne yqtımal qatelerdi anyqtaýǵa jasalǵan shartta belgilengen tıisti normalardy saqtaý ruqsat etilmegen tólemderden jəne (nemese) aqsha aýdarymdarynan qorǵaý bolyp tabylady. 4. Bank, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym nemese aqsha jóneltýshi tólemderdi elektrondyq tólem quraldarynyń kómegimen júzege asyrý kezinde ruqsat etilmegen tólemderden qaýipsizdik rəsimderin oryndaýdy qamtamasyz etedi. Qaýipsizdik rəsimderine qoıylatyn talaptar Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilenedi. 5. Qorǵaý əreketteriniń elementteri retinde ýəkiletti adamnyń (adamdardyń) qoltańbasy, onyń ishinde elektrondyq-tsıfrlyq qoltańbasy, mórler, algorıtmder, kodtar (tsıfrlyq, sımvoldar qoldanylatyn əriptik jəne aralas), səıkestendirýshi sózder nemese səıkestendirý kodtary, shıfrlaý, bıometrıkalyq derekter nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy kelmeıtin qorǵaýdyń ózge de təsilderi paıdalanylýy múmkin. 6. Qaýipsizdik rəsimderi tólemderge jəne (nemese) aqsha aýdarymdaryna qatysýshylar arasyndajasalǵan sharttarda jəne (nemese) elektrondyq qujattar berý júzege asyrylatyn elektrondyq qujattar almasý júıesiniń jumys isteý qaǵıdalarynda belgilenedi. 57-bap. Tólemder jəne (nemese) aqsha aýdarymdary boıynsha aqshany qaıtarý 1. Aqsha aýdarý kezinde aqshany qaıtarý: 1) aqsha aýdarý arqyly júzege asyrylatyn tólemniń ruqsat etilmegendik faktisi anyqtalǵan; 2) qate nusqaý oryndalǵan jaǵdaılarda júzege asyrylady. 2. Eger nusqaýda: 1) aldyńǵy jóneltýshiden alynǵan nusqaýdyń derektemelerine səıkes kelmeıtin derektemeler bolsa; 2) qaıtalap berilgen bolsa, bastamashy jibergen nusqaý qate bolyp tabylady. 3. Qate nusqaý nemese ruqsat etilmegen tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy boıynsha aqshany qaıtarýdy benefıtsıardyń banki benefıtsıardyń kórsetilgen aqsha esepke jatqyzylǵan banktik shotynan aqshany onyń kelisiminsiz alyp qoıýy arqyly júzege asyrady. 4. Qate nusqaý nemese ruqsat etilmegen tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy boıynsha aqshany qaıtarýdy benefıtsıardyń banki osy fakt anyqtalǵan kúnnen bastap kelesi operatsııalyq kúnnen keshiktirmeı benefıtsıardyń banktik shotyndaǵy aqsha esebinen, onyń ishinde, eger banktik shot boıynsha banktik shottaǵy aqshaǵa tyıym salý jəne (nemese) múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly aktilerjəne (nemese) ýəkiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy adamdardyń banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly sheshimderi jəne (nemese) ókimderi jəne (nemese) belgilenbegen merzimderde oryndalýǵa jatatyn oryndalmaǵan nusqaýlar bolǵan jaǵdaıda, júzege asyrady. 5. Benefıtsıardyń banktik shotynda aqsha jetkiliksiz bolǵan ne bolmaǵan jaǵdaılarda, qate nusqaý nemese ruqsat etilmegen tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy boıynsha aqshany qaıtarýdy qate nusqaýǵa nemese ruqsat etilmegen tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna jol bergen jóneltýshi Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki belgilegen tərtippen jəne merzimderde óz aqshasy esebinen júzege asyrady. 6. Aqshany qaıtarý qate nusqaý nemese ruqsat etilmegen tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy oryndalǵan kúnnen bastap úsh jyl ótken soń júrgizilmeıdi. 7. Aqshany qaıtarǵan kezde aqsha aýdarýǵa qatysatyn ərbir jóneltýshiniń qate nusqaýǵa nemese ruqsat etilmegen tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna jol bergen aqsha aýdarýǵa qatysýshynyń (onyń ishinde deldal banktiń) aqshasy esebinen osyndaı aqsha aýdarymyna baılanysty jəne aqshany qaıtarý saldarynan shekken naqty shyǵystardy ótetýge quqyǵy bar. 8. Qate nemese ruqsat etilmegen tólemder jəne (nemese) aýdarymdar boıynsha aqshanyqaıtarý tərtibi men merzimderi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń normatıvtik quqyqtyq aktisinde belgilenedi. 11-taraý. QORYTYNDY EREJELER 58-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń tólemder jəne tólem júıeleri týraly zańnamasyn buzǵany úshin jaýaptylyq 1. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshiler nusqaýda kórsetilgennen basqa benefıtsıardyń paıdasyna nemese nusqaýda kórsetilgennen basqa somaǵa jasalǵan tólem jəne (nemese) aqsha aýdarymy boıynsha nusqaýdan negizsiz bas tartqany nemese ony ýaqtyly oryndamaǵany ne nusqaýdy tıisinshe oryndamaǵany úshin tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshylar ózderiniń arasyndaǵy shartta jəne Qazaqstan Respýblıkasynyń Əkimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinde kózdelgen negizder boıynsha, tərtippen jəne mólsherlerde jaýaptylyqta bolady. 2. Eger nusqaý oryndalmasa, onda aldyńǵy jóneltýshiden alynǵannusqaýdyoryndamaǵannemese tıisinshe oryndamaǵan kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi (onyń ishinde deldal bank) onyń aldynda jaýaptylyqta bolady. Eger aqsha aýdarymy benefıtsıar bankiniń kinəsinen oryndalmasa, aqsha jóneltýshi azamattyq-quqyqtyq məmile boıynsha benefıtsıardyń aldynda tólem boıynsha jaýaptylyqta bolmaıdy. 3. Eger aqsha aýdarymdaryn jasaý qaǵıdalaryn buzý tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshynyń basqanyń aqshasyn quqyqqa syıymsyz paıdalanýymen baılanysty bolsa, mundaı qatysýshy aqshasyn quqyqqa syıymsyz paıdalanǵan tulǵaǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyq zańnamasynda kózdelgen turaqsyzdyq aıybyn tóleıdi. 4. Kórsetiletin tólem qyzmetterin berýshi, eger ol tólemdi júzege asyrý kezinde qorǵaý əreketteriniń tərtibin saqtamasa, biraq bul rette benefıtsıar aqshany: 1) nusqaýda aıqyndalǵan; 2) benefıtsıar úshin qolaıly merzimde; 3) nusqaýda aıqyndalǵan somada alsa; 4) eger aqsha jóneltýshige de, benefıtsıarǵa da nuqsan (zalal) keltirilmese, jaýaptylyqta bolmaıdy. 5. Múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý qoıý týraly aktilerdi, ýəkiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy adamdardyń banktik shot boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý týraly sheshimderin jəne (nemese) ókimderin, banktik shot boıynsha aqshaǵa tyıym salý týraly aktilerdi, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy sotynyń aqshany óndirip alý týraly sot aktilerin, jeke tulǵanyń jəne zańdy tulǵanyń banktik shottarynyń, sondaı-aq zańdy tulǵany qurmaı kəsipkerlik qyzmetti júzege asyratyn jeke tulǵanyń aǵymdaǵy shottarynyń bar ekendigi jəne nómirleri jónindegi aqparatty talap etip aldyrý týraly sot oryndaýshysynyń qaýlylaryn buzǵany ne oryndamaǵany úshin tólemge jəne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshylar Qazaqstan Respýblıkasynyń Əkimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinde kózdelgen negizder boıynsha, tərtippen jəne mólsherlerde jaýaptylyqta bolady. 59-bap. Ótpeli erejeler 1. Osy Zań qoldanysqa engizilgenge deıin bank jəne bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym bergen tólem qujaty jasalǵan qaryz shartyna, kredıttik jeli ashý týraly kelisimge nemese qaryz operatsııasy ne kepildik berý faktisin rastaıtyn ózge de qujatqa səıkes qaryz boıynsha merzimi ótken bereshekti óndirip alý úshin tólem talabyna teńestiriledi jəne osy Zańda aıqyndalǵan tərtippen oryndalýǵa jatady. 2. Kórsetiletin tólem qyzmetterin kórsetý jónindegi qyzmetti júzege asyratyn zańdy tulǵalar, sondaı-aq tólem júıeleriniń operatorlary osy Zań alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin alty aı ishinde óz qyzmetin onyń talaptaryna səıkes keltirýge tıis. 3. Osy Zańnyń 5-babynyń 5 jəne 6-tarmaqtarynda kózdelgen talaptar osy Zań qoldanysqa engizilgenge deıin týyndaǵan qatynastarǵa qoldanylady. 4. Osy Zańnyń 13-babynyń 6-tarmaǵy, qashyqtan qol jetkizý jəne (nemese) elektrondyq termınaldar arqyly kórsetiletin elektrondyq tólem qyzmetterine arnalǵan tarıfterdi qospaǵanda, kórsetiletin qyzmetterdi berýshi alatyn komıssııalardyń barlyq túrine qoldanylady. 60-bap. Osy Zańdy qoldanysqa engizý tərtibi 1. Osy Zań: 1) 2017 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziletin 32-baptyń 6-tarmaǵyn jəne 35-baptyń 6-tarmaǵy ekinshi bóliginiń úshinshi abzatsyn; 2) 2017 jylǵy 1 maýsymnan bastap qoldanysqa engiziletin 13-baptyń 8, 9 jəne 10-tarmaqtaryn, 47 jəne 48-baptaryn; 3) 2018 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziletin 35-baptyń 6-tarmaǵy ekinshi bóliginiń tórtinshi abzatsyn; 4) 2020 jylǵy 16 jeltoqsannan bastap qoldanysqa engiziletin 2-baptyń 3-tarmaǵyn qospaǵanda, alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik otyz kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. 2. 46-baptyń 2-tarmaǵynyń birinshi bóligi men 5-tarmaǵynyń birinshi bóligi jəne 59-baptyń 4-tarmaǵy 2017 jylǵy 1 maýsymǵa deıin qoldanylady. 3. «Aqsha tólemi men aýdarymy týraly» 1998 jylǵy 29 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń (Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Jarshysy, 1998 j., № 11-12, 177-qujat; № 24, 445-qujat; 2000 j., № 3-4, 66-qujat; 2003 j., № 4, 25-qujat; № 10, 49, 51-qujattar; № 15, 138-qujat; 2004 j., № 23, 140-qujat; 2005 j., № 14, 55-qujat; 2006 j., № 11, 55-qujat; 2008 j., № 23, 114-qujat; 2009 j., № 17, 81-qujat; № 19, 88-qujat; 2010 j., № 7, 28-qujat; 2011 j., № 13, 116-qujat; 2012 j., № 2, 14-qujat; № 10, 77-qujat; № 13, 91-qujat; 2013 j., № 10-11, 56-qujat; 2014 j., № 1, 9-qujat; № 11, 61-qujat; № 19-I, 19-II, 96-qujat; № 21, 122-qujat; 2015 j., № 15, 78-qujat; № 20-IV, 113-qujat; № 22-I, 143-qujat; № 22-VI, 159-qujat) kúshi joıyldy dep tanylsyn.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.NAZARBAEV
Astana, Aqorda, 2016 jylǵy 26 shilde № 11-VІ QRZ