Baspana baǵasy 20 paıyzǵa qymbattaýy múmkin – sarapshy sebebin atady

- Qazirgi tańda qurylys kompanııalary jeńildetilgen deklartsııa negizinde arnaıy salyq rejımin paıdalanatyn tulǵalarǵa jumsalatyn shyǵyndaryn shegerim retinde qoldanyla almaıdy. Naqty aıtqanda, olardan taýar satyp alǵanda tabysy boıynsha shegerim bolmaıdy jáne oǵan 20 paıyz korporatıvtik tabys salyǵy salynady. Osy máseleni sheshý úshin arnaıy usynystarymyz bar, - deıdi ol Qazaqstan qurylysshylar odaǵynda ótken baspasóz máslıhatynda.

Osy rette palata sarapshysy qurylys kompanııalarynyń arnaıy salyq rejımin qoldanatyn tulǵalarǵa jumsalatyn shyǵyndaryn korporatıvtik tabys salyǵy boıynsha shegerim retinde qoldanýy kerek dep esepteıdi. Sonymen qatar ol qurylys kompanııasy jarııalaǵan tenderde jeńimpaz atanǵan merdigerdiń usynystaryn 20 paıyzǵa kóterýge múmkindik berý kerektigin aıtady.

- Tenderge arnaıy salyq rejımin qoldanatyn jeke kásipkerler, jalpyǵa ortaq salyq rejımin qoldanatyn zańdy tulǵalar qatysa alady. Biraq, arnaıy salyq rejımin qoldanatyn merdigerden taýar satyp alǵanda salyq qıyndyqtary týyndaıdy. Satyp alýshy shyǵyndy shegerim retinde qoldana almaıdy. Sondyqtan tenderde jeńimpaz dep tanylǵan salyq rejimin qoldanatyn merdigerdyń usynystaryn qurylys kompanııasynyń 20 paıyzǵa kóterýine múmkindik berý qajet. Sonda satyp alýshy qurylys kompanııasyna ekonomıkalyq turǵyda tıimdi bolar edi. Al qazir salyq tóleýshi korporatıvtik salyqtan utylyp otyr. Ol 100 myń teńgege taýar satyp alsa, onyń ústine 20 myń teńgeni salyq retinde tóleıdi. Demek, 100 myń teńgeni óziniń shyǵyny retinde paıdalana almaıdy,- dedi Ulan Bátenov.

Sondaı-aq ol aldaǵy ýaqytta elimizde baspana baǵasynyń 20 paıyzǵa kóterilýi múmkin ekenin jasyrmaıdy.

- Jańa Salyq kodeksi bıyl ǵana engizilip, soǵan oraı jańadan salynyp jatqan turǵyn úıler paıdalanýǵa berilgen joq. Biraq, qurylys kompanııalary jeke kásipkerlikten satyp alǵan taýarlary úshin ketken shyǵyndaryn tabysynan shegere almasa, onda jyljymaıtyn múlikterin 20 paıyzǵa qymbattatýy ábden múmkin, - dedi sarapshy.

Jeke kásipkerlerdiń jalpyǵa birdeı salyq rejımin qoldanýyna ne kedergi?

Salyq keńesshileri palatasynyń basqarma tóraǵasy Andreı Horýnjııdiń paıymynsha, jeke kásipkerler úshin jalpyǵa birdeı belgilengen salyq rejımi aıtarlyqtaı tıimdi. Sebebi, jeke kásipkerliktiń alyp otyrǵan marjasy 10 paıyz bolsa, osy 10 paıyzdan tóleıtin 10 paıyz salyǵynyń mólsheri 1 paıyzdy quraıdy. Bul tipti jeńildetilgen salyq rejımi úshin belgilengen eń tómengi mólsherlemeden de az.

- Degenmen, olardyń jalpyǵa birdeı belgilengen salyq rejımin qoldanýyna kedergi keltiretin máselelerge nazar aýdarý qajet. Bizdiń oıymyzsha, jeke kásipkerler úshin negizgi problemalardyń birinshisi – korporatıvtik tabys salyǵyn esepteýdiń kúrdeliligi. Ekinshi mańyzdy másele – býhgalterlik esep júrgizý mindettiligi. Kóptegen jeke kásipkerge býhgalterlik esep júrgizý tipti qajet emes. Osyǵan baılanysty halyqaralyq tájirıbege negizdelgen nusqalardyń biri retinde arnaıy jeke salyq rejımin engizýdi qarastyrýǵa bolady. Ol is júzinde jalpyǵa birdeı belgilengen salyq rejıminiń ońaılatylǵan nusqasy bolar edi. Osylaısha, eger salyq rejıminiń ózi kirister men barlyq shyǵystardy qarapaıym túrde esepke alýdy kózdeıtin bolsa, onda mundaı kásipkerlerdiń salyqtyq eseptiligi bar bolǵany eki kórsetkishten – kirister men shyǵystardan turar edi. Olardyń arasyndaǵy aıyrmashylyq ne paıda, ne shyǵyn bolady. Tıisinshe, paıdaǵa 10 paıyz mólsherinde salyq salynady. Joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, ekonomıkalyq turǵydan alǵanda, bul salyq salý sharttarynyń anaǵurlym tıimdi bolýyna alyp kelýi múmkin, - dedi ol.

Onyń atap ótýinshe, jeke kásipkerlerge býhgalterlik esep júrgizýdi mindettemeı, olar qarapaıym salyq tirkelimi negizinde jumys isteýge múmkindik berilgen.

- Munyń ústine kirister men shyǵystardyń barlyǵy elektrondyq múmkindikter arqyly, ıaǵnı elektrondyq shot-faktýralar arqyly tirkeletin bolsa, onda kásipkerge óziniń salyqtyq esebin júrgizý jeńil ári qarapaıym bolar edi. Sonymen qatar memleket kásipkerdiń qyzmeti týraly tolyq aqparatqa ıe bola otyryp, aldyn ala deklaratsııalaý júıesin engize alady. Negizinde mundaı múmkindik qazirdiń ózinde bar. Óıtkeni tólemderdiń basym bóligi tsıfrlyq tehnologııalar arqyly júzege asyrylady, - dedi Andreı Horýnjıı.

Buǵan deıin el turǵyndary baspana máselesin sheshý úshin zeınetaqy tólemderinen 27,5 mlrd teńge jumsaǵanyn jazǵan edik.