Bas prokýratýra saılaýaldy úgit júrgizý tártibin túsindirdi
ASTANA. KAZINFORM — Partııalyq tizimderdi tirkeý kezeńiniń aıaqtalýyna baılanysty búgin, 2026 jylǵy 23 shilde 18 saǵat 01 mınýttan bastap 2026 jylǵy 22 tamyz 00 saǵat 00 mınýtqa deıin jalǵasatyn saılaý aldyndaǵy úgit júrgizý bastalady.
Saılaý aldyndaǵy úgit júrgizýdiń tártibi men sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýtsııalyq zańynyń 27 jáne 28-baptarymen rettelgen.
Memleket azamattarǵa, qoǵamdyq birlestikterge belgili bir kandıdatty, saıası partııany qoldap nemese oǵan qarsy kedergisiz saılaý aldyndaǵy úgit júrgizý quqyǵyna kepildik beredi.
— Úgit BAQ jáne onlaın-platformalar arqyly, saılaýaldyndaǵy jarııa is-sharalardy ótkizý jáne úgit materıaldaryn taratý jolymen júzege asyrylady.
Teleradıo habarlaryn taratý sýbektileri jańalyqtar men taldaý baǵdarlamalarda úgit materıaldaryn taratýǵa quqyly emes.
Osy talapty buzý Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 112-babynyń 1-1-bóligine sáıkes ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵady (aıyppul 50 AEK), — dedi Bas Prokýrorynyń orynbasary Erlan Ótegenov.
Kandıdattar ne olardyń senim bildirgen adamdary bolyp tirkelgen jýrnalısterdiń, buqaralyq aqparat quraldary redaktsııalary laýazymdy adamdarynyń saılaýdy buqaralyq aqparat quraldary arqyly kórsetýge qatysýyna quqyǵy joq.
Bul Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 122-babynyń 3-bóligine sáıkes ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵady (aıyppul 20 AEK).
BAQ kandıdattardyń, saıası partııalardyń saılaý naýqanyn, olardyń saılaý aldyndaǵy is-sharalarynyń maqsattaryn, mindetteri men nátıjelerin, sondaı-aq olarmen baılanysty oqıǵalar men faktilerdi burmalamaı, obektıvti túrde jarııalaýǵa mindetti.
Sonymen qatar, BAQ jáne onlaın-platformalardy paıdalanýshylar kandıdattyń nemese saıası partııanyń abyroıyna, qadir-qasıetine jáne iskerlik bedeline kórneý nuqsan keltiretini anyq úgit materıaldaryn jáne ózge de aqparatty jarııalaýdan tartynýǵa mindetti.
Erlan Ótegenovtiń málimetinshe ssy talaptar saqtalmaǵan jaǵdaıda, sondaı-aq kórsetilgen adamdarǵa ar-namysyn, qadir-qasıetin jáne iskerlik bedelin qorǵaý maqsatynda teriske shyǵarýdy tegin jarııalaý múmkindigin berýden bas tartqan jaǵdaıda Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 112-babynyń 1 jáne 2-bólikterine sáıkes ákimshilik jaýaptylyq kózdelgen (aıyppul 20-dan 50 AEK-ke deıin).
Partııalyq tizimderdi usynǵan kandıdattar men saıası partııalarǵa saılaý aldyndaǵy úgit júrgizý úshin BAQ teń qol jetkizý jaǵdaılary qamtamasyz etiledi.
— BAQ bir saıası partııanyń úgit materıaldaryn sharttyq negizde ornalastyrýyna kelisim berýi partııalyq tizimderdi usynǵan basqa saıası partııalardyń da úgit materıaldaryn ornalastyrýyna kelisim bergen bolyp esepteledi.
Eger BAQ osy talapty buzsa, onda bul Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 112-babynyń 4 jáne 6-bólikterine sáıkes ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵady (aıyppul 20-dan 50 AEK-ke deıin).
Sharttyq negizde úgit materıaldaryn ornalastyrý jónindegi qyzmetterdi kórsetetin BAQ jáne onlaın-platformalardy paıdalanýshylardyń nazaryna aýdaramyz, olar úgit bastalǵanǵa deıin keminde 5 kún buryn Ortalyq saılaý komıssııasyna ornalastyrý quny men sharttary týraly málimetterdi usynýy qajet, — dedi ol.
Úgit materıaldaryn Ortalyq saılaý komıssııasy kórsetilgen málimetterdi jarııalaǵannan keıin ǵana ornalastyrýǵa bolady.
Kórsetilgen talaptardy saqtamaǵan jaǵdaıda Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 112-babynyń 5-bóligine sáıkes ákimshilik jaýaptylyq kózdelgen (aıyppul 30-dan 50 AEK-ke deıin).
Sonymen qatar, jergilikti atqarýshy organdar men jergilikti ózin-ózi basqarý organdary kandıdattarǵa saılaýshylarmen kezdesýler ótkizý úshin sharttyq negizde úı-jaılar beredi.
Olar biryńǵaı jáne teń jaǵdaılarda usynylýǵa tıis.
Osy talaptardy buzý Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 123-babyna sáıkes ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵady (aıyppul 30 AEK).
Úgit materıaldaryna qatysty olardyń quramynda osy materıaldardy shyǵarǵan uıym týraly (baspa materıaldary boıynsha — basylǵan orny men taralymy týraly), tapsyrys bergen adamdar jáne qandaı qarajat esebinen tólengeni týraly málimetter bolýy tıis ekenin eskerý qajet.
— Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan tys jerde úgit materıaldaryn daıyndaýǵa, jasyryn (anonımdi) úgitmaterıaldaryn taratýǵa, sondaı-aq aǵymdaǵy saılaý naýqany úshin daıyndalmaǵan úgit materıaldaryn paıdalanýǵa tyıym salynady.
Onlaın-platformalarǵa qatysty bul talaptar onlaın-platformalardy paıdalanýshylar úgitmaterıaldaryn sharttyq negizde daıyndaǵan jaǵdaıda qoldanylady.
Osy talaptardy buzý Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 113-babyna sáıkes ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵady (aıyppul 25 AEK).
Menshik ıesiniń nemese ózge de ıelenýshiniń kelisimimen ǵımarattarda, qurylystarda jáne ózge de obektilerde ornalastyrylǵan úgit materıaldaryn qasaqana joıý nemese búldirý Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 114-babyna sáıkes ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵady (aıyppul 15 AEK).
Baıandalǵandy eskere otyryp, Bas prokýratýra zańdylyq pen qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý, sondaı-aq adam men azamattyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý maqsatynda saılaý protsesine qatysýshylardyń barlyǵyn saılaý aldyndaǵy úgit júrgizý kezeńinde saılaý týraly zańnamany qatań saqtaýǵa jáne quqyqqa qaıshy áreketterge jol bermeýge taǵy da shaqyrady, — dedi Bas Prokýrorynyń orynbasary Erlan Ótegenov.
Aıta ketelik Prezıdent Quryltaı depýtattarynyń saılaý kúnin belgilegen edi.