Bas prokýratýra saılaý aldyndaǵy úgit júrgizýdiń talaptaryn túsindiredi
ASTANA. 10 naýryz. QazAqparat. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııalyq zańynyń (ári qaraı - Konstıtýtsııalyq zań) 27-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenttigine kandıdattar úgit- nasıhat jumystaryn bastady,
dep habarlaıdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýratýrasy.
Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń 2011 jylǵy 4 aqpanyndaǵy №16/22 qaýlysymen bekitilgen «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik josparyna» sáıkes saılaý aldyndaǵy úgit- nasıhat jumysy 2011 jyldyń 2 sáýirinde jergilikti ýaqyt boıynsha nól saǵatta aıaqtalady.
Saılaý aldyndaǵy úgit barysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenttigine kandıdattar baspa jáne basqada buqaralyq aqparat quraldarynda ózderiniń saılaý aldyndaǵy baǵdarlamalaryn túsindirip, úgit jáne nasıhat júrgizýge quqyly.
Kandıdattardyń saılaý aldyndaǵy úgit júrgizýi úshin buqaralyq aqparat quraldaryna qol jetkizýiniń teń jaǵdaıyna kepildik beriledi (Konstıtýtsııalyq zańynyń 28-babynyń 2-tarmaǵy).
Konstıtýtsııalyq zańnyń 27-babynyń 7-tarmaǵyna sáıkes buqaralyq aqparat quraldary kandıdattyń nemese saıası partııanyń ar-namysyna, qadir-qasıetine jáne iskerlik bedeline kórineý nuqsan keltiretin úgit materıaldary men ózge de aqparatty jarııalaýdan aýlaq bolýǵa mindetti.
Konstıtýtsııalyq zańnyń 28-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes barlyq úgittik baspa materıaldarynda sol materıaldardy shyǵarǵan uıym, olar basylǵan jeri men taralymy, tapsyrys jasaǵan tulǵalar, qandaı qarajattan tólengendigi týraly málimetter bolýǵa tıis. Ygittik baspa materıaldaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan tysqary jerlerde daıyndaýǵa, anonımdik úgit materıaldaryn taratýǵa tyıym salynady.
Konstıtýtsııalyq zańnyń 28-babynyń 9-tarmaǵymen saılaýmen baılanysty qoǵamdyq pikirge suraý salý nátıjelerin jarııalaǵan kezde buqaralyq aqparat quraldary suraý salýdy júrgizgen uıymdy, suraý salýdy júrgizýge tapsyrys bergen jáne onyń aqshasyn tólegen adamdardy, suraý salý júrgizilgen ýaqytty, aqparat jınaý ádisin, suraý salýdyń naqty tujyrymyn, suralǵandardyń sany men suraý salý nátıjesiniń qatelik koeffıtsıentin kórsetýge mindetti.
Buqaralyq aqparat quraldarynda qoǵamdyq pikirge suraý salý nátıjelerin, saılaý nátıjeleriniń boljamyn, saılaýǵa baılanysty ózge de zertteýlerdi daýys beriletin kún aldyndaǵy bes kún ishinde jáne daýys beriletin kúni jarııalaýǵa jol berilmeıdi.
Saılaý kúni daýys beriletin úı-jaıda nemese daýys berý pýnktinde qoǵamdyq pikirge suraý salýǵa tyıym salynady dep kózdelgen.
Kórsetilgen tyıymdardy jáne saılaý aldyndaǵy úgit júrgizý talaptaryn saqtamaý Konstıtýtsııalyq zańnyń 50-babynyń 2-tarmaǵynyń 5, 11, 16-tarmaqshalaryna, 59-babynyń 7-tarmaǵyna, «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 25-baptaryna sáıkes kináli tulǵalardyń ákimshilik, qylmystyq jáne azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligine ákep soǵady.
Buqaralyq aqparat quralyn saılaý aldyndaǵy úgit júrgizý, onyń ishinde kandıdattar týraly kórineý jalǵan málimetter taratý nemese saılaýdyń nátıjesine yqpal etý maqsatynda olardyń abyroıy men qadir-qasıetine nuqsan keltiretin ózge de is-áreketter jasaý Zańnyń 13-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes sot tártibimen buqaralyq aqparat quralynyń shyǵarylýyn ne buqaralyq aqparat quraly óniminiń taratylýyn toqtata turýǵa negiz bolyp tabylady.
Zańnama normalarynyń mazmunyn túsindire otyryp, Bas prokýratýra saılaý aldyndaǵy úgit júrgizý talaptaryn buzýǵa, úgit materıaldaryn zańsyz daıyndaý jáne taratý, sondaı-aq kandıdattar týraly jalǵan málimetter taratý nemese olardyń ar-namysy men qadir-qasıetine nuqsan keltiretin ózge de is-áreketter jasaýǵa jol berilmeıtinine azamattardyń, laýazymdy jáne barlyq buqaralyq aqparat quraldarynyń nazaryn aýdarady.
