Barlyq kásiporyn sý únemdeýdiń bes jyldyq josparyn ázirleýge mindetteledi
ASTANA. KAZINFORM – Elde sý únemdeýge baǵyttalǵan jańa talaptar engizilip jatyr. Sý shyǵynyn azaıtyp, tıimdi paıdalanýǵa járdemdesý maqsatynda Smart Water Zone jobasy iske qosylatyn boldy.
Ár tamshy esepteýli
Qazaqstan sý resýrstaryn tıimdi paıdalanýǵa baǵyttalǵan saıasatty kúsheıtip keledi. Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrliginiń málimetinshe, 2030 jylǵa qaraı zamanaýı tehnologııalar men iri bıznes bastamalar arqyly sý únemdeýdiń aýqymdy kezeńi ornamaq.
Qazir sý tutynýdyń eń úlken úlesi – 60 paıyzy aýyl sharýashylyǵyna tıesili. Sondyqtan keıingi jyldary bul salada sý únemdeý tehnologııalaryn engizý qarqyn alǵan. Buryn sý únemdeý nebári 30 myń gektar alqapta qoldanylsa, qazir atalǵan tehnologııa engizilip jatqan aýmaqtyń jyl saıynǵy ósimi 150 myń gektardy quraıdy. 2030 jylǵa qaraı kórsetkishti 1,3 mıllıon gektarǵa jetkizý josparlanǵan.
– Bıyl ónerkásip salasynda ótpeli kezeń aıaqtalady. 2027 jylǵa deıin barlyq kásiporyndar sý tutynýdy qysqartý, shyǵyndardy esepke alý jáne sýdy qaıta paıdalaný tehnologııasyn engizý jónindegi bes jyldyq josparyn ázirleýi tıis, – deıdi Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrliginiń Sý únemdeý tehnologııalaryn ónerkásipke engizý basqarmasynyń basshysy Jánibek Nábıev.
Spıkerdiń aıtýynsha, elde iri jáne orta bızneske jatatyn shamamen 5,6 myń sýbekt bar. Sonyń ishinde 93 kompanııa ónerkásip salasyndaǵy sý tutynýdyń 95 paıyzyn alyp otyr. Sondyqtan sý únemdeýge arnalǵan bes jyldyq josparlardy ázirleý talaby eń aldymen osy kásiporyndarǵa qoıylady.
Sonymen qatar mektep, balabaqsha jáne áleýmettik nysandar salý kezinde sý shyǵynyn azaıtýǵa múmkindik beretin «aqyldy» júıe engizilmek. Júıege sensorly krandar, batyrmaly sý aǵyzý qurylǵylary jáne basqa da tehnologııalar qosylady.
– Sý únemdeý tehnologııalary qarastyrylmaǵan ǵımarattardy paıdalanýǵa berýge jol bermeıtin jańa qurylys standartyn ázirlep jatyrmyz. Bul – sýdy únemdeýge baǵyttalǵan naqty qadamdar, – dep atap ótti Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrliginde.
Naqty baǵdar
Qazir kásipkerlerdi sý únemdeý tehnologııalaryn engizýge yntalandyrý maqsatynda Smart Water Zone ekologııalyq jobasy iske asyrylýda. Joba óndiristik kásiporyndarda, qonaqúılerde, meıramhanalarda, saýda ortalyqtarynda, keńseler men bilim berý uıymdarynda qoldanylatyn bolady. Smart Water Zone aıasynda árbir uıymnyń sý tutyný júıesi jedel baǵalanyp, praktıkalyq sheshimder usynylady. Oǵan qosa qatysýshylardyń taqyrypqa qatysty ozyq tájirıbelerge qol jetkizýge múmkindigi bar.
Uıymdastyrýshylar jınalǵan málimetter negizinde saraptamalyq esep daıyndaýdy josparlap otyr. Bul esepte sýdyń salalar boıynsha jumsalýy, nysandardyń aýmaǵy, aımaqtyq erekshelikter men sýdy únemdeý serpini taldanady. Sondaı-aq sýdy tıimdi paıdalanýdy arttyrý boıynsha naqty usynystar beriledi.
Jobany bastaý úshin Sý resýrstarynyń aqparattyq-taldaý ortalyǵy men «Green Urban» qaýymdastyǵy ózara yntymaqtastyq memorandýmyna qol qoıdy. Qujat aıasynda Sý resýrstarynyń aqparattyq-taldaý ortalyǵy qatysýshy kompanııalardyń sýdy tutyný kólemin baǵalap, sý únemdeý tásilderin engizýge ádistemelik qoldaý kórsetedi.
– Jańa Sý kodeksi bızneske naqty baǵyt-baǵdar berdi: búgin sýdy óz erkimen únemdeı bilgen kásipker erteńgi talapqa daıyn bolady. Bıznestiń sýdy az paıdalanýy – jaı artyqshylyq emes, óndiristiń turaqtylyǵyn qamtamasyz etetin mańyzdy másele. Sý resýrstarynyń aqparattyq-taldaý ortalyǵynda ár sala boıynsha sý tutynýdyń taldaý bazasy bar. Kompanııalar Smart Water Zone jobasyna qatysý arqyly óz kórsetkishterin salalyq normatıvtermen salystyryp, sý shyǵynyn azaıtýdyń naqty sharalaryn ázirleı alady, — dedi «Sý resýrstarynyń aqparattyq-taldaý ortalyǵy» KEAQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Janna Qazjanova.
Uıymdastyrýshylar buǵan deıingi osy tárizdes Smart Plastic Zone bastamasyn qolǵa alǵan edi. Sol kezeńde Smart Plastic Zone jobasyna elimizdiń túkpir-túkpirinen 70-ten astam kompanııa qatysty.
Eske salaıyq, byltyr sý únemdeý tehnologııalary arqyly 874 mln tekshe metr sý únemdeldi.
Sonymen qatar Ortalyq Azııadaǵy sý máselesi óńirlik saıasatqa qalaı áser etetinin jazdyq.
