«Barlaýda dombyrasyn qaldyrǵan batyrlar qaıda eken?» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

«Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasy Kásipodaqtary Federatsııasynyń tóraǵasy Sııazbek Muqashevti qabyldady», dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti QR Prezıdentiniń baspasóz qyzmetine silteme jasap. S.Muqashev Prezıdentti respýblıkalyq qoǵamdyq uıymnyń aǵymdaǵy jumysy, Qazaqstandaǵy jańa eńbek qatynastarynyń ornyǵý úderisi, bıylǵy jyly jazǵa josparlanǵan Kásipodaqtar Federatsııasynyń kezekti sezine jáne esep berý-saılaý jınalysyna daıyndyq jasaý barysy týraly habardar etken.

Al osy jaıtqa toqtalǵan «Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń jazýynsha, áńgimelesý barysynda aǵymdaǵy jyly QKF-nyń qurylǵanyna 20 jyl tolatyny atap ótildi. Osy ýaqyt aralyǵynda kásipodaqtarǵa memleket jáne Prezıdent tarapynan qoldaý kórsetilip keldi. Mysaly, 2008 jyly Jezqazǵanda ótken bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi jónindegi respýblıkalyq Forýmda Memleket basshysy «Ujymdyq shart jasasyńyzdar!» atty jalpyrespýblıkalyq aktsııa týraly bastama kóterdi. Osynyń arqasynda 2009 jyly memlekettik organdardyń qatysýymen jumys berýshiler men kásipodaqtar arasynda 8 myńnan astam memorandýmǵa qol qoıyldy. Sonyń nátıjesinde jumys oryndaryn qysqartýǵa jáne jumysshylardyń eńbekaqylaryn azaıtýǵa jol berilgen joq.

Sondaı-aq Elbasy keshe Qazaqstannyń ıÝNESKO janyndaǵy turaqty ókili Oljas Súleımenovti de qabyldaǵan. «Áńgimelesý barysynda Qazaqstan men ıÝNESKO yntymaqtastyǵyn damytý máseleleri, sondaı-aq bıylǵy jyly sáýirde Vashıngtonda ótken ıAdrolyq qaýipsizdik jónindegi jahandyq sammıt jumysynyń qorytyndylary talqylandy», dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti.

Jeńistiń 65 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan jarııalanymdar barlyq merzimdi basylymdarda jaryq kórýde. «Egemen Qazaqstan» gazetiniń beısenbilik nómirinde de sol bir surapyl soǵys jyldarynan syr shertetin birqatar maqalalar toptamasy berilipti.

«Memleket basshysynyń ókilettigi naqty reglamenttelýi tıis». «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi nómirinde osy taqyryppen jaryq kórgen maqalada Parlament depýtattarynyń QR Tuńǵysh Prezıdentiniń - Elbasynyń mártebesin konstıtýtsııalyq zań deńgeıinde bekitý qajet dep esepteıtindigi jaıynda jazylǵan. «Parlamentshilerdiń aıtýynsha, Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń - Elbasynyń aıryqsha tarıhı mıssııasyna baılanysty onyń konstıtýtsııalyq ókilettigin naqty reglamentteý qajet, sondaı-aq onyń qyzmetin qamtamasyz etýdiń kepildigin qarastyrý kerek», dep jazady basylym.

***

Kezinde otandyq «31 telearna» Reseıdiń ortanqol telearnalarynyń biri - «STS-Medıa» holdıngine 20 paıyzdyq úles aktsııalarymen satylyp jatqanda, qoǵmda úlken daý-damaı týyndaǵan edi. Endi dál osy telearna ishinde taǵy da shı shyǵyp otyr. «Aıqyn» gazetiniń «STS» holdıngi Qazaqstanda júrip, Reseıdiń zańymen ómir súre me?» degen taqyryppen berilgen maqalasynda sársenbi kúni atalǵan arnanyń 14 jýrnalısi óz erkimen jumystan ketkendigi jaıynda jazylǵan. Olardyń bundaı sheshimge barýyna telearnadaǵy kezekti qazaqsha habarlardyń jabylýy túrtki bolǵan. Maqalanyń tolyq nusqasyn basylymnyń búgingin nómirinen egjeı-tegjeıli oqı alasyzdar.

***

«Keshe elordamyzǵa Reıhstagtyń tóbesine jerlesimiz Rahymjan Qoshqarbaev tikken Jeńis týynyń kóshirmesi jetkizildi. Uly Jeńistiń aıtýly mereıtoıy qarsańynda elge jetken jádigerdiń tusaýkeser sharasy L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ýnıversıtetinde ótti», dep jazady «Nur Astana» gazeti. Atalǵan sharaǵa bilim ordasynyń ǵalymdary men stýdentteri, aýǵan soǵysynyń ardagerleri jáne R.Qoshqarbaevtyń nemere qaryndasy Rymjan Musabekqyzy qatysqan. Tý tanystyrylǵan soń, Tuńǵysh Prezıdent murajaıyna jóneltilgen.

***

Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 65 jyldyǵyn merekeleý elordada aıryqsha saltanatpen atalyp ótilmek. Astana qalasynyń ákimdigi mamyrdyń 9-ynda Táýelsizdik alańyndaǵy «Qazaq eli» monýmentinen bastap «Otan qorǵaýshylar» eskertkishine deıin azamattyq sherý ótkizbek. Osy jaıynda keńinen tarqata jazǵan «Astana aqshamy» gazetiniń habarlaýynsha, merekelik sherý tańerteńgi saǵat 9,00-de bastalady. Al jeńis merekesiniń shyraıyn aıshyqtaıtyn sharanyń taǵy biri sol kúni saǵat 22,00-de bastalatyn otshashý bolmaq. «Osy rette Qorǵanys mınıstri Á.Jaqsybekov Astana qalasynda mamyrdyń 7-i kúni Otan qorǵaýshylar kúnine oraı 18 artıllerııalyq dúmpýmen, al Jeńis kúni 25 artıllerııalyq dúmpýmen otshashý berý jónindegi buıryǵyn da shyǵaryp qoıdy», dep jazady basylym.

***

«Otbasy ajyrasqan kezde balany tek anasyna qaldyrý durys pa?». «Alash aınasynyń» «Oı-kókpar» aıdarynyń osy saýalyna jaýap bergen Almaty qalalyq balalar quqyqtaryn qorǵaý departamentiniń dırektory Sulýshash Qýatjanova «Ananyń aty - ana. ásirese bala úshin ananyń orny bólek. Sondyqtan kámelet jasyna tolmaǵan balalardyń qalaı bolǵanda da anasymen birge bolǵany durys», dese bul pikirge Almaty qalalyq ІІD Kámelettik jasqa tolmaǵandar isi boıynsha ınspektsııanyń bastyǵy, poltsııa polkovnıgi Aıgúl Shópshekbaeva «Erli-zaıyptylar ajyrasqan kezde balany ákesine qaldyrý kerek», degen pikirin alǵa tartady.

«Búginde 80-niń jýan ortasynan asqan Ómirtaı Ahmadıev - qaharly kúnderde soǵysqa barlaýshy retinde qatysqan ardager. Ol 1942 jyly aqpan aıynda 19 jasynda soǵysqa tústi. Maıdan aldynda bes aıdaı Zabaıkale áskerı okrýginde bolyp, arnaıy oqý-jattyǵý kýrstarynan ótken Ómekeńniń toby Orynborda 59-polk quramynda taǵy da jarty aıdaı bolyp, soǵys tártibine beıimdeledi. Orynbordan 10 shaqyrym jerde ornalasqan bul polkqa tek soǵystyń alǵy shebine baratyndardy oqytyp, daıyndaý júktelgen bolatyn. Aqsaqaldyń maıdan jaıly estelikteri qyzyq. Birde barlaý operatsııasyna attanarda onyń tóńiregin án-kúıge bólep, týǵan elge degen saǵynyshyn termemen basyp, jaýyngerlerge rýhanı kúsh-qaırat berip júretin joldasy dombyrasyn qaıda tastaryn bilmeıdi. Al dombyra - qazaqtyń jany. Tastap ketý qıyn, biraq alyp júrýge taǵy bolmaıdy. Barlaýshylar jaý tylynda dombyra ustap júrýdiń múmkin emesin ańdaǵan soń, ony ormandaǵy qaraǵaı aǵashynyń basyna ilip tastap ketýge bekinedi. Keıin qaıtyp oralyp, dombyrany alýǵa uıǵarǵanymen, qandy maıdan oǵan esh mursha bermegen...», dep jazady «Alash aınasy» Jeńistiń 65 jyldyǵyna oraı jarııalanǵan «Barlaýda dombyrasyn qaldyrǵan batyrlar qaıda eken?» atty maqalasynda. Maqalanyń tolyq nusqasyn basylymnyń búgingi nómirinen oqı alasyzdar.

«Jasy 90-ǵa taıaǵan aqtóbelik Ahmetbek Nurmanov aqsaqalǵa taǵdyr tarıhtyń buralańdary men ár saıası kezeńdegi ádiletsizdikti bastan keshýdi jazypty. Surapyl soǵys tutqıyldan lap etkende buǵanasy qatpaǵan jas jaýynger fashısterdiń ekpinine alǵash bolyp qarsy turǵandardyń biri edi. Keıin tutqynǵa túsip qalǵanda, adam tózgisiz azap, ashtyq pen sýyqqa shydaı júrip, qasıetti Otany - Keńes Odaǵy úshin soǵysýdy oılady. Alaıda sol kezdegi saıası rejim tutqynda bolǵan maıdangerden teris aınaldy», dep jazady «Alash aınasy» gazeti. Basylymnyń jazýynsha, ony «halyq jaýynyń» tuqymy ekenin, Túrkistan legıonynda bolǵanyn betine basyp, qatań jazalaǵan. Tipti sottalǵandyǵy alynyp tastalsa da, keńestik rejim áldeqashan kelmeske ketse de, egemendik alyp, Mustafa Shoqaıdyń ómiri men ol qurǵan Túrkistan legıonyna degen kózqaras ózgerse de, Ahmetbek aqsaqal áli kúnge deıin soǵysqa qatysýshy dep sanalmaı keledi. Ómiriniń azy qalǵan maıdanger memleketten jeńildik talap etpeıdi, tek «Otanyn satqan» degen negizsiz jaladan arylyp, soǵys ardageri retinde moıyndalýdy ǵana qalaıdy.