Banktegi jumysty tastap, súıikti isin kásipke aınaldyrǵan petropavldyq áıel
PETROPAVL. KAZINFORM — Bir kezderi tańǵy saǵat 9.00-de jumysqa baryp, keshki 18.00-de keńseden shyǵatyn bank qyzmetkeri búginde súıikti isin kásipke aınaldyrǵan. Petropavldyq Janar Orazalınova on jyldan astam bank salasynda eńbek etip, keıin turaqty jumysynan bas tartyp, ózin toqyma ónerine arnady.
Shebermen Kazinform tilshisi áńgimelesip, onyń hobbıdi kásipke aınaldyrýy, toqyma buıymdaryn jasaýdyń qyr-syry jáne bolashaq jospary jaıly surap bildi.
— Janar Jasulanqyzy, toqymashylyqqa qalaı keldińiz? Bári neden bastaldy?
— Kishkentaı kezimnen toqýdy jaqsy kóretinmin. Biraq ol kezde qazirgideı tańdaý joq, qolyńa túsken jipten ǵana toqısyń. Sondyqtan birtindep toqýdy qoıyp kettim. Ýnıversıtetti bitirgen soń bankke jumysqa ornalastym. On jyldaı sol salada eńbek ettim.
Keıin dekrettik demalysqa shyqqanda, kóp jyl boıy jaı jatqan toqymalarym esime tústi. Eń aldymen balama bas kıim toqyp kórdim. Keıin bas kıimdi ózime toqydym. Ony qurbylarym kórip, toqyp berýimdi suraı bastady. Osylaısha tapsyrystar kele bastady. Súıikti isim birtindep tabys ákeletin iske aınaldy.
— Biraq bank sııaqty turaqty jumysty tastap, kásip bastaý ońaı sheshim emes qoı.
— Árıne, ońaı bolǵan joq. Koronavırýstan keıin burynǵydaı tańǵy saǵat 9.00-den keshki 18.00-ge deıin shtattyq jumysta otyrǵym kelmeıtinin túsindim. Óz isimdi bastap kórýge bel býdym. Jeke kásipkerlik ashyp, stýdııany jalǵa aldym. Osylaısha, ózime unaıtyn ispen kásibı túrde aınalysa bastadym.
— Demek, bir kezderi hobbı bolǵan isińiz búginde negizgi kásibińizge aınaldy ǵoı?
— Iá. Biraq tek toqýmen ǵana tabys tabý qıyn. Sondyqtan kásipti jan-jaqty damytýǵa tyrysamyn. Toqýǵa qajetti quraldar men túrli jipterdi satamyn, jańadan úırenip júrgenderge sheberlik sabaqtaryn ótkizemin. Menińshe, hobbıdi kásipke aınaldyrǵysy keletin adam bir ǵana baǵytpen shektelmeýi kerek.
— Bir buıymdy toqýǵa qansha ýaqyt ketedi?
— Ony naqty aıtý qıyn. Óıtkeni bir mezette aıaqtalmaǵan birneshe jobam bar. Bir bas kıim aıaqtalmaı jatyp, kúrtege kirisip ketýim múmkin. Keıde bir buıymdy aptalap toqımyn.
Meniń oıyma bir ıdeıa kelse, basqa isti toqtatyp qoıyp, soǵan kirisip ketetin ádetim bar. Keıde, tipti, túngi saǵat úshte jańa ıdeıa keledi de, qolyma toqymamdy alamyn. Al keıde birneshe kún toqyp, sońynda ózime unamaı, bárin sógip tastap, qaıta bastaımyn.
— Bul ádet sharshatpaı ma?
— Kerisinshe, maǵan protsestiń ózi unaıdy. Jip tańdaý, buıymdy oılastyrý, esepteý, toqý jáne nátıjesin kórý — osynyń bári qyzyq. Men toqyǵan zattarǵa táýeldi emespin, maǵan olardy jasaý protsesi unaıdy. Sondyqtan toqymalarym men jipterim qaıda barsam da sómkemde júredi. Kenet qyzyqty ıdeıa kelse, birden bastap ketý úshin.
— Jip demekshi, buıymǵa qajetti materıaldy qalaı tańdaısyz?
— Eń aldymen qandaı buıym toqıtynyńdy eskerý kerek. Men sapaly eýropalyq jiptermen jumys istegendi unatamyn. Ásirese tabıǵı materıaldarǵa — merınos júnine, zyǵyr, alpaka jáne angor eshkisiniń júninen ıirilgen jipterge basymdyq beremin. Budan bólek, býkle sekildi erekshe jipterdi aralastyryp toqýdy jaqsy kóremin. Bul buıymǵa ózindik erekshelik beredi.
Jiptiń bári birdeı kez kelgen buıymǵa jaramaıdy. Mysaly, keıbiri deneni qyshytady. Ondaı jipten bas kıim toqýǵa bolmaıdy, biraq baıpaqqa paıdalanýǵa jaraıdy.
— Toqylǵan kıim uzaq saqtalýy úshin ne isteý kerek?
— Qazir kir jýǵysh mashınalardyń ózinde toqyma kıimderge arnalǵan arnaıy rejımder bar. Ony durys paıdalansańyz, buıym sozylyp nemese qysqaryp ketpeıdi. Keptirgen kezde mindetti túrde jazyp, ústeldiń betine jaıyp qoıǵan durys. Іlgishke ilip saqtaýǵa bolmaıdy, búktep qoıǵan jón.
Tabıǵı jipten toqylǵan buıymdarda ýaqyt óte kele túıirshikter paıda bolady. Bul qalypty jaǵdaı. Olardy arnaıy mashınkamen alynady. Al jaz mezgilinde toqyma kıimderdi lavr japyraǵyn nemese qalampyr salyp, mata qaptarda saqtaımyn.
— Qazir dúkende kıimniń túr-túri tur. Soǵan qaramastan qoldan toqylǵan buıymǵa tapsyrys beretinder bar. Nelikten?
— Daıyn kıimdi qazir kez kelgen jerden tabýǵa bolady. Biraq qoldan jasalǵan buıymnyń jylýy bólek. Ol adamdy ózgelerden erekshelendiredi. Mysaly, men bir kúrtesheni dál sol qalpynda ekinshi ret toqyp bere almaımyn. Ekinshisi mindetti túrde ózgeshe shyǵady. Sondyqtan qoldan jasalǵan ár buıymnyń óz ereksheligi bar.
— Biraq qol eńbegi qymbat. Klıentter buǵan túsinistikpen qaraı ma?
— Joq, keıde túsinbeıtinder bolady. Ásirese úlken jastaǵy adamdar «Nege sonsha qymbat?» dep suraıdy. Óıtkeni olardyń kezinde jaǵdaı múldem basqa bolǵan. Dúkenderde kıim-keshekke tańdaý az edi. Áje-analarymyz bókebaı, bas kıim sııaqty zattardy ózderi toqyp beretin. Sondyqtan qoldan toqylǵan buıym olar úshin arzanǵa túsetin dúnıe retinde qabyldanady.
Al jastar qol eńbeginiń ereksheligin jaqsy túsinedi. Ózderi qolónermen aınalysatyn adamdar da onyń baǵasyna qatysty suraq qoımaıdy.
Birde stýdııaǵa toqýdy úırenýge kelgen bir qyzben birge qolǵap toqydyq. Ol ony eki aıda ázer bitirdi. Keıin: «Qanshama ýaqytym ketti. Jip, sym, ilmek satyp aldym. Daıynyn satyp alǵanym áldeqaıda arzanǵa túser edi», — dedi. Bul da qol eńbeginiń qanshalyqty ýaqytty qajet etetinin kórsetedi.
— Qazir qandaı buıymdarǵa suranys kóp?
— Kóbine bas kıimder men oramaldardy satyp alyp jatady. Óıtkeni sán ózgerip otyrady, jańa trendter paıda bolady. Onyń ústine mundaı buıymdar asa qymbat emes.
Sondaı-aq alpaka jáne angor eshkisiniń júninen toqylǵan shilteri kúrtelerdi klıentterim jıi alady. Olar óte jeńil, soǵan qaramastan jyly.
Biraq men tapsyryspen toqýdy unatpaımyn. Bireýdiń naqty suranysyna qaraı jumys istesem, birden shabyttan aıyrylamyn. Meniń toqıtyn buıymdarymnyń barlyǵy ózime tıesili. Sondyqtan ózimdi toqyma buıymdarynyń dızaınerimin dep tolyq aıta alamyn.
Árıne, áleýmettik jeliden ıdeıalar alamyn. Qazir kóptegen qyzyqty dúnıelerdi sol jerden kórýge bolady. Ásirese koreı toqymashylarynyń jumystary erekshe unaıdy. Buryn toqýda belgili bir tártip, naqty nusqaýlyq bolatyn. Qazir shyǵarmashylyqqa shekteý joq. Túrli stılder men jipterdi aralastyryp, jańa dúnıe jasaýǵa bolady.
— Qazir qolóner, sonyń ishinde toqý jastar arasynda da tanymal bolyp keledi. Muny nemen baılanystyrasyz?
— Qazir adamdar mass-marketten góri ózine erekshe nárse izdeı bastady dep oılaımyn. Sapaly jipten toqylǵan buıym adamnyń ózindik stılin kórsetedi. Sondyqtan qyz-kelinshekter arasynda suranys joǵary.
Áleýmettik jeliniń de yqpaly zor. Qazir kópshiliktiń qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵan buıymdardyń negizinde ózimniń sheberlik sabaqtarymdy da qurastyryp jatyrmyn.
— Al aldaǵy josparyńyz qandaı?
— Óz brendimdi qalyptastyrǵym keledi. Janyma toqymashylardy jınap, erekshe jobalardy birge júzege asyrsam deımin. Qazir sol maqsatqa birtindep jaqyndap kelemin. Eń bastysy — ózime unaıtyn ispen aınalysyp júrmin.
Buǵan deıin fotoobektıvi arqyly 20 jyldan artyq kópshilikke Soltústik Qazaqstan oblysynyń baı qus álemin tanytyp júrgen fotograf Andreı Krasnıkov jaıynda jazǵan edik