Balyq óletin óli sýmen sýsyndap júrmiz

Eger organızmde sýdyń mólsheri azaısa, onda adam ártúrli aýrýǵa shaldyǵady. Statıstıkaǵa júginsek, álemdegi barlyq aýrýlardyń 85 paıyzy sýmen baılanysty kórinedi. Al jyl saıyn 25 mln adam sýmen taralatyn aýrýlardyń saldarynan kóz jumady eken. Bul týraly «Alash aınasy» gazeti jazady (avtory - Qaldar Berdibekuly).

Búgingi tańda halyqtyń iship otyrǵan sýynyń sapasy ártúrli. Bir jerde sý tuzdy, ekinshi jerde sýda hlordyń mólsheri kóp, endi bir jerde sý qubyrlarynyń eskirýine baıla­nysty sý las t.s.s. Sondyqtan da qa­zir­gi tańda qaltasy kótergender súz­giden ótkizilip, tazartylǵan ishimdik sýyn satyp alyp paıdalanǵandy jón kóredi nemese úıde shúmekten aǵyp turǵan sýǵa súzgi ornatady. Búginde súz­gi­den ótkizilgen sý satatyn, «súzgi or­natyp, sýyńyzdy taza etip beremiz» dep, súzgisin maqtap, qyzmetin usy­nyp, úıińizdiń esigin qaǵyp turatyn fırmalardyń da qatary kóbeıgen. Sondaı-aq búgingi tańda kóptegen mekemeler qyzmetkerleri úshin súzgiden ótkizilip, tazartylǵan sýdy kúndelikti satyp alyp otyrady. Alaıda sol súzgiden ótken sýdyń paıdasy men zııany jaıly bárimiz bile bermeımiz.

Mamandardyń aıtýyna qara­ǵanda, tabıǵı ishimdik sýynyń qura­mynda adam aǵzasyna qajetti túrli mıkroelementter men mıneraldar bolady.

Al búgingi kúni kóptegen kásip­ker­lerdiń súzgiden ótkizip satyp otyrǵan sýynda adam aǵzasyna qajetti túrli mıkroelementter men mıneraldar joq. ıAǵnı ol - óli sý. Ondaı sýdyń adamǵa paıdasy joq. Biraq zııany da joq eken. Súzgiden ótkizilgen sýdy satýmen aınalysatyn kásiporyn mamanynyń aıtýyna qaraǵanda, uńǵy­madan (skvajınadan) sý alyp paıd­a­la­natyn kásipkerler neken-saıaq. Kóptegen ká­sip­oryndar sýqubyry arqyly kelip tur­ǵan sýdy paıdalanady.

«Mundaı sýdy uzaq jyldar paı­dalaný adamdy túrli aýrýǵa shaldyqty­rýy múmkin» deıdi dárigerler. Óıtkeni adam aǵzasyna qajetti ártúrli nárli zattar sý arqyly beriledi eken. Al akvarıýmıst mamandar mundaı sýda balyqtardyń tipti bir táýlik tirshilik ete almaıtynyn aıtady.

«Eger akvarıýmge súzgiden ótkizilip, tazartylǵan sýdy quısańyz ondaı ortada balyq tirshilik ete almaıdy. Óıtkeni tazartylǵan sýda balyqtyń tirshilik etýine qajetti kaltsıı, fos­for, kadmıı, kúmis, alıýmınıı t.b. nár­li zattar qalmaıdy», - deıdi akvarıýmıst Artem Solovev.

Dárigerlerdiń aıtýyna qaraǵanda, quramynda nárli zattar joq sýdy únemi paıdalaný ishek, asqazan, býyn aýrýlaryn týǵyzady eken.

Dárigerlik keńes:

Adam organızmi bir táýlikte shamamen 1,5-2 lıtr sý joǵaltady. Sondyqtan adam kúnine sonsha sý iship otyrýy qajet. Jalpy, organızmindegi sý quramynyń tepe-teńdigin saqtaý úshin adam dene salmaǵyna qaraı bir kılogrammǵa 30-40 gramm sý ishýi kerek. Tańerteń bir stakan sý ishýdi ádetke aınaldyrǵan durys. Zııandy mıkroorganızmder bolmaýy úshin sýdy qaınatyp ishken abzal. Qaınaǵan sýdyń quramyndaǵy kaltsıı, magnıı sııaqty elementter - aǵzaǵa erekshe paıdaly. Qaınatylǵan qatty sý júrek-qan tamyr aýrýlarynyń aldyn alýda paıdaly. Tuzdy sý zııan. Tuzdy sý aǵzany sýsyzdandyrady jáne qan qysymynyń kóterilýine yqpal etedi. Sondaı-aq tańerteń turǵanda muzdatqyshtaǵy sýyq sýdy da ishýge bolmaıdy. Tańerteń ash qarynǵa sýyq sý ishý ishektiń, asqazannyń jumysyn tejep, aýrý paıda bolýyna sebepshi bolýy yqtımal. Eń durysy, tańerteń turǵanda úı temperatýrasymen birdeı qaınaǵan sý ishken jón.