Balǵany ınedeı «ıgen» Botagóz nemese kindigin ákesi kesken qyz
AQTAÝ. QazAqparat - Qazaqy qaımaǵy buzylmaǵan Mańǵystaýda naǵyz áıel zatyna tán ıbany saqtap, salıqaly sóz ónerimen, qolónerimen kópke úlgi bolarlyq, urpaǵyn ónegeli de, kóregendi qylyp jetkizgen keıýanalar týraly kóp estıtinbiz. Biraq, er minezimen elden erekshelenetin, batyldyq jiger de, bilek kúshi de, áıeldik bolmys ta bir jannyń boıynan tabylatyn názik jandar kem de kem aıtylady. Botagóz Jumaǵalıevany mine, osyndaı der edik.
Kindigin ákesiniń ózi kesip, Sábıt Muqanovtyń romanyndaǵy Botagózdeı bolsyn dep sol esimdi bergen onyń jastaıynan qumartqany attyń jalynda oınaý bolypty. Birge týǵan bes qyz bir basqa, Botagóz ózinshe bólek boıjetken. Ol úsh uldyń tórtinshisindeı qyz eken. Jastaıynan qoı baǵyp, atqa minip, uldarmen jarysyp ósken. Ata-anasy Jyńǵyldy sovhozynda mal baqqan qarapaıym sharýa adamdary. Botagóz 1985 jyly mektepti bitirip sol kezdegi Shevchenko (Aqtaý) qalasyna qurylys mamandyǵy boıynsha oqýǵa túsedi. Oqyp júrgende dám-tuzy tartyp, Emir degen shalǵaıdaǵy mal sharýashylyǵymen aınalysatyn aýylǵa kelin bop túsedi. Aýyl alys, oqý qalada...
«Jańa kelgen kelinshekpin. Bir kúni qaıyn atam «Balam, men zeınetke shyqsam, ornyma temirjolǵa kiresiń be?» dedi. Esh oılanbastan «ıá» dedim. 1986 jyly atamnyń ornyna jol monteri bolyp ornalastym. Úı-kúıimdi tastap, ortalyqtaǵy oqýǵa barýdan, atamnyń sózin eki etpeýdi jón kórdim. Sodan temirjolda tapjylmaı jumys jasaǵanyma 32 jyl bolypty. 2013 jylǵa deıin jol montery boldym. Onyń mindeti áıel kisige ońaı emes edi. Biraq men jaspyn, qyzdardaı náziktigim de shamalylaý, bala kezden qıyndyqqa, aýyr jumysqa shyndalǵanmyn. Jumysymdy ashyq aspan astynda, oınap-kúlip juryp-aq atqaratynmyn. Qyz-kelinshekterdeı maıysyp turý qaıda?! Aýyl shpaldardy kóteresiń, balǵa urasyń, jer qazasyń. Ol maǵan úırenshikti nárse bolyp ketti.
Alǵash kelgenimde Aslan degen jigit balǵany qalaı ustap, urý keregin úıretti. Ómir boıy sonyń aıtqanyn qoldandym. Er azamattarǵa qandaı júkteme berilse, bizge de sol edi. Olar 5 shpal aýystyrsa, men de solaı. Jigitterden qalǵan emespin. Ákem Mursal Dúısenbaevtyń men týmaı jatyp qalaýy da sol eken. Ol kisi S.Muqanovtyń «Botagóz» romanyn oqyp júrgende 1967 jyly dúnıege kelippin. Kitaptaǵy sııaqty myqty jigerli qyzy bolǵanymdy armandapty. Keıin ákem «Romannyń keıipkerine uqsap qaısar, qaıratty» dep rıza bolyp otyratyn. Sebebi neni bastasam da keıingi qaldyrý degen bolmaıdy, sharshaýdy bilmeımin, sony bitirmeıinshe tynbaıtynmyn»,-deıdi B.Mursalqyzy.
Ol osylaısha, jastyq shaqtyń eń gúldegen kezeńin temir joldaǵy qystyń qytymyr minezine, jazdyń aptap ystyǵyna shydaı júrip qolda balǵa, kúrekpen rels, shpaldardardyń arasynda ótkizdi. Qudaı qosqan qosaǵy Bıjan Jumaǵalıev te biraz jyldar, baqılyq bolǵanǵa deıin temirjolda jumysshylar tasıtyn kólikti tizgindedi.
Ekeýiniń týǵan qos perzenti - Aslan men Bereket qazir temirjolda. Aslany munaıshy mamandyǵyn meńgerse de búıregi temirjolǵa buryp, áke izin qýǵan. Kólik júrgizedi. Bereket 2011 jyldan beri sostavıtel, endi stansa kezekshisi. Ekeýi de sportqa bir taban jaqyn. Sporttyń birneshe túrimen shuǵyldanyp, Mańǵystaý temirjolynyń qorjynyna talaı júldelerdi salǵan. Jazda ótken «Samuryq Qazyna» AQ uıymdastyrǵan Spartakıadaǵa analy-bala bolyp qatysqan-dy. Jarysta B.Jumaǵalıeva qol kúresi boıynsha aımaqtyq irikteýden II oryn aldy.
Botagóz Jumaǵalıeva búginde Mańǵystaý stantsııasyndaǵy 2-shaqyrymda ótkel kezekshisi. Kúnine 15-16 shaqty poıyzdy kútip alyp, shyǵaryp salyp, jol qaýipsizdigin saqtap, ótken poıyzdardyń tehnıkalyq qaýipsizdigin qadaǵalap, kezekshilerge habarlandyrý - onyń kúndelikti mindeti. 2013 jyldan beri osy jumysta. Otbasynda Jumaǵalıevter áýletiniń tútinin tútetip, o dúnıelik bolǵan jarynyń ornyn joqtatpaı, bala, kelinderine bas bolyp, nemereleriniń qyzyǵyn kórýde.
«Qatelespesem, osydan 10-12 jyl buryn bizdi, kileń áıelderdi issaparǵa jiberdi. Maqatqa qarasty bir razezge bardyq. Brıgadırimiz, taǵy 2 jigitimiz bar, qalǵany 6 áıel. Joldan kútip alǵan masterimiz bizdi kórip, myna áıelderdi jibergeni nesi, bularmen qalaı jumys isteımin. Jospardy qaıtip oryndaımyn, dep bulqan-talqan boldy. Mekememizge de habarlasyp ashýyn bildirip jatty. Biraq biz onyń júzin jerge qaratpadyq. Bir kúnde 30-40 tipti 50 vagonǵa deıin shebin túsiretinbiz. 14 kúnnen keıin jumysty aıaqtap, úıge qaıttyq. Sonda álgi masterdiń qaıta-qaıta rahmet aıtyp, názik jandardyń qajyr-qaıratyna bas ıetininin bildirip shyǵaryp salǵany áli kóz aldymda. Bizben qoshtasarda baıaǵy tapsyrmany oryndaı almaımyn degen qorqynyshyn taǵy da eske alyp, kúlip qoıǵan edi,-degen Botagóz apa qyz-kelinshekter qansha názik jaratylys bolsa da eger olar bilek sybana kirisse taý men tas qopararlyq batyldyǵy bar», - deıdi.
Shahıda Juman
