Balanyń rıýkzagy qansha keli bolýy kerek — mınıstrlik jaýaby
ASTANA. KAZINFORM — Densaýlyq saqtaý mınıstrligi mektep rıýkzagyn qalaı tańdaý kerektigin túsindirdi. Vedomstvo atap ótkendeı, sómke bala salmaǵynyń 10%-ynan aspaýy tıis.
Jańa oqý jyly qarsańynda ata-analarǵa mektep rıýkzagynyń ishine oqýlyqtar, dápterler jáne basqa da oqý quraldary salynǵannan keıin onyń qanshalyqty aýyrlaıtynyn tekserý usynylady. Negizgi baǵdar: tolyq jınalǵan rıýzaktyń salmaǵy balanyń dene salmaǵynyń 10%-ynan aspaýy tıis.
Jańa oqý jyly qarsańynda Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ata-analarǵa mektep rıýzagyn tańdaý kezinde nazar aýdarýy qajet negizgi talaptardy eske saldy.
Rıýzaktyń ádemi dızaıny men syıymdylyǵy — jalǵyz ólshem emes. Onyń jeńil bolýy, balanyń boıyna sáıkes kelýi, arqasyna yńǵaıly ornalasýy jáne ıyǵyna artyq salmaq túsirmeýi mańyzdy.
Mektep rıýkzagynyń salmaǵy qansha bolýy kerek
QR Densaýlyq saqtaý mınıstriniń № QR DSM-76 buıryǵymen belgilengen talaptarǵa sáıkes, oqý quraldarynyń usynylatyn salmaǵy oqýshynyń jasyna baılanysty:
- 1–3 synyp oqýshylary úshin — 2 kılogramǵa deıin;
- 4–5 synyp oqýshylary úshin — 2,5 kılogramǵa deıin;
- 6–7 synyp oqýshylary úshin — 3,5 kılogramǵa deıin;
- 8–11 synyp oqýshylary úshin — 4,5 kılogramǵa deıin.
— Bul normalar kúndelikti oqý jıyntyǵynyń salmaǵyna qatysty jáne rıýkzagtyń óziniń salmaǵyn qamtymaıdy. Sonymen qatar mamandar oqýlyqtar men oqý quraldaryn qosa eseptegendegi rıýkzaktyń jalpy salmaǵy balanyń dene salmaǵynyń 10%-ynan aspaýyn usynady. Mysaly, oqýshynyń salmaǵy 30 kılogramm bolsa, tolyq jınalǵan sómkeniń salmaǵy 3 kılogramnan aspaǵany jón, — delingen habarlamada.
Sómke satyp alarda nege nazar aýdarý qajet
Mamandar mektep rıýkzagyn balamen birge tańdaýǵa keńes beredi. Satyp almas buryn rıýkzakty balanyń arqasyna salyp kórip, onyń oqýshynyń boıyna sáıkes keletinine jáne arqasyna yńǵaıly ornalasatynyna kóz jetkizgen jón.
Tańdaý kezinde mynadaı sıpattamalarǵa nazar aýdarý qajet:
- júktemeni birkelki bólýge múmkindik beretin keń ári jumsaq ıyqbaýlar;
- arqanyń durys ornalasýyn qamtamasyz etetin tyǵyz arqa bóligi;
- ıyqbaýlardyń uzyndyǵyn retteý múmkindigi;
- jaryq shaǵylystyratyn elementterdiń bolýy. Olar qarańǵy ýaqytta júrgizýshiler úshin balanyń anyq kórinýine múmkindik beredi;
- berik ári sý ótkizbeıtin materıal.
— Rıýkzaktyń óziniń salmaǵyn da eskergen mańyzdy. Ol neǵurlym jeńil bolsa, balaǵa túsetin qosymsha júkteme de soǵurlym az bolady. Mamandar bos rıýzaktyń salmaǵy 1 kılogramnan aspaýyn usynady. Rıýkzak bala úshin tym úlken bolmaýy jáne belden aıtarlyqtaı tómen túsip turmaýy tıis, — dep atap ótti vedomstvo.
Rıýkzaktaǵy artyq zattardy úıde qaldyrǵan durys
Tipti, eń yńǵaıly rıýzaktyń ózi bala kún saıyn qajetsiz zattardy alyp júrgen jaǵdaıda aýyr bolýy múmkin. Ata-analarǵa rıýzaktyń ishin jıi-jıi tekserip otyrý usynylady. Sabaqta qajet bolmaıtyn oıynshyqtardy, artyq dápterlerdi, kitaptardy jáne basqa da zattardy úıde qaldyrǵan durys.
Sondaı-aq balany rıýzakty eki ıyǵyna qatar asyp júrýge úıretý mańyzdy. Bul júktemeniń birkelki bólinýine múmkindik beredi. Eger mektepte osyndaı múmkindik qarastyrylǵan bolsa, oqýlyqtar men oqý quraldarynyń bir bóligin synypta qaldyrýǵa bolady.
Ata-analarǵa arnalǵan qarapaıym ereje
Mektepke shyǵar aldynda rıýzakty tekserýge birneshe mınýt qana jetkilikti: artyq zattardy alyp tastaý, ıyqbaýlaryn retteý jáne onyń salmaǵyn baǵalaý qajet.
Negizgi qaǵıda qarapaıym: bala boıyna sáıkes keletin yńǵaıly rıýkzak, artyq zattardyń bolmaýy jáne onyń salmaǵy oqýshynyń dene salmaǵynyń 10%-ynan aspaýy tıis.
Osyndaı qarapaıym kúndelikti ádetter balanyń oqý kúnderin jaıly ótkizýine jáne arqasy men ıyǵyna túsetin artyq júktemeni azaıtýǵa kómektesedi.
Buǵan deıin 2026–2027 oqý jylynda mektep formasyna qatysty negizgi talaptar qandaı ekenin jazǵanbyz.
