Balanyń kórý qabileti nasharlamaýy úshin ne isteý kerek — maman

ORAL. KAZINFORM — Kórý qabileti balanyń damýynda mańyzdy ról atqarady. Qorshaǵan orta týraly aqparattyń shamamen 90 paıyzyn balalar kóz arqyly qabyldaıdy.

BQO sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń jetekshi mamany Elmıra Galıamovanyń málim etkenindeı, osy oraıda mektep oqýshylaryn medıtsınalyq tekserýden ótkizip turýdyń máni zor. 

Onyń sózine qaraǵanda, Batys Qazaqstan oblysynda ótken jyly júrgizilgen osyndaı tekserýler balalardyń kórý qabileti men skolıoz buzylystary jaǵdaılarynyń azaıǵanyn kórsetti. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha skolıoz 26,4, al kóz patologııasynyń kórsetkishi 2,6 paıyzǵa tómendegen.

— Medıtsınalyq tekserý nátıjesinde 4 901 baladan túrli patologııa anyqtalǵan, bul — tekserilgenderdiń 4,2 paıyzy. Anyqtalǵan aýrýlardyń 70,6 paıyzy kóz patologııasy, 4,2 paıyzy skolıoz, 5 paıyzy ózge aýrýlardyń úlesine tıedi. Bul oqýshylar arasynda kóz buzylysy áli de jıi kezdesetinin kórsetedi. Kóptegen balalar jaqsy kórý qabiletimen dúnıege kelgenimen, mektep jasynda kórý buzylystarynyń sany aıtarlyqtaı artady. Kóbinese mıopııa 7–12 jas aralyǵyndaǵy balalarda anyqtalady, — deıdi E.Galıamova.

Mamannyń aıtýynsha, kórý qabileti nasharlaýynyń negizgi sebepteri — jaqyn qashyqtyqta jumys isteý kezindegi kózge túsetin shamadan tys júkteme, kórý buzylystaryn durys túzetpeý (durys tańdalmaǵan kózildirik nemese kontakt lınzalary). Sondaı-aq durys tamaqtanbaý, ıaǵnı magnıı men myrysh sııaqty kórý úshin mańyzdy dárýmender men mıkroelementterdiń jetispeýshiligi áser etedi. Tuqym qýalaýshylyqtyń da mańyzy zor: ata-anasynyń birinde nemese ekeýinde mıopııa bolsa, balanyń durys kórmeý qaýpi artady.
Taǵy bir nazar aýdaratyn jaıt, skolıoz — omyrtqanyń búıirlik qısaıýy, ol kóbinese balanyń belsendi ósý kezeńinde damıdy.

Aýrý birtindep órshıdi jáne bastapqy kezeńderinde baıqalmaýy múmkin. Sondyqtan balanyń dene qalpyna nazar aýdarý mańyzdy: ıyqtyń teń ornalasýy, partada durys otyrýy, aıaqtyń edenge tolyq tirelýi. Aldyn alý sharalaryna turaqty dene belsendiligi (júzý, gımnastıka, qımyl-qozǵalys oıyndary), qatty arqalyǵy jáne keń baýy bar rıýkzak paıdalaný, sondaı-aq júıeli medıtsınalyq tekserýler jatady.

— Bala densaýlyǵy kún saıyn qalyptasady. Sondyqtan ata-analardyń qarapaıym profılaktıkalyq sharalardy saqtaýy kózdiń kórýin jáne omyrtqanyń saýlyǵyn saqtaýǵa kómektesedi. Turaqty dene belsendiligi bulshyq etterdi nyǵaıtyp, durys dene qalpynyń qalyptasýyna yqpal etedi. Mektep quraldaryn durys tasymaldaý, jumys ornyn durys uıymdastyrý (jaqsy jaryqtandyrý, durys otyrý, monıtorǵa deıingi 40–60 sm qashyqtyq) kórý men omyrtqaǵa túsetin júktemeni azaıtady. Kompıýter aldynda otyrý ýaqytyn kúnine eki saǵatpen shektep, únemi úzilis jasap otyrý qajet. Sonymen qatar dárýmender men mıkroelementterge baı durys tamaqtaný, turaqty medıtsınalyq tekserýler jáne mektep jasynda dene qalpyn baqylaý profılaktıkanyń mańyzdy bóligi bolyp esepteledi, — dep qosty E.Galıamova.

Eske sala keteıik, budan buryn Oralda qyzylshamen aýyrǵan balalardyń barlyǵy ekpe almaǵanyn jazǵan edik.