Balany týǵan sátinen fotosýreti arqyly sáıkestendirý engizile me – másele Quryltaıda kóterildi

ASTANA. KAZINFORM – Búgin Quryltaıdaǵy Úkimet saǵatynda balalardy týǵan sátinen bastap fotosýreti arqyly sáıkestendirý tetigin engizý máselesi kóterildi.

v
Foto: Kazinform/JI

- Búginde balanyń jeke basyn kýálandyratyn mindetti qujat – týý týraly kýálik. Alaıda bul qujat óziniń sáıkestendirý fýnktsııasyn árdaıym tolyq oryndaı almaıdy. Sebebi onda qajetti aqparat jetkiliksiz. Týý týraly kýálik arqyly balanyń dúnıege kelgeni týraly málimetterdi rastaýǵa bolady. Biraq kýálik dál sol balaǵa tıesili ekenin nemese onyń ornyna basqa balanyń kórsetilip turǵanyn anyqtaý, ókinishke qaraı, múmkin emes. Balalardy almastyryp jiberý sııaqty qaıǵyly jaǵdaılar da osy máselemen baılanysty, - dedi depýtat Ekaterına Smyshlıaeva. 

Onyń aıtýynsha, «Qazaqstan balalary» tujyrymdamasynda balanyń jeke basyn týǵan sátinen bastap naqty ári senimdi anyqtaýǵa múmkindik beretin arnaıy qural ázirleý kózdelgen. Osy rette ol Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenovadan bul máseleni qalaı sheshýge bolatynyn jáne mınıstrlik osy baǵytta naqty qandaı jumys istep jatqanyn surady.

Saýalǵa jaýap bergen mınıstr "Qazaqstan balalary» tujyrymdamasynda atalǵan máseleni sheshý úshin naqty júzege asyrylatyn shara qarastyrylǵan aıtty.

- Búginde Oqý-aǵartý mınıstrligi janynan vedomstvoaralyq úlken komıssııa quryldy. Qazir komıssııa bala quqyqtaryn qorǵaýǵa qatysty barlyq zańnamany jan-jaqty zerdelep jatyr.

Siz kóterip otyrǵan balany sáıkestendirý máselesi de osy komıssııa aıasynda qarastyrylý ústinde. Jalpy, balany sáıkestendirý ne úshin qajet? Bala dúnıege kelgennen keıin oǵan sáıkestendirý nómiri berilip, týý týraly kýálik rásimdeledi. Alaıda jeke kýálik fotosýretimen tek 16 jasqa tolǵan kezde ǵana beriledi. Al 16 jasqa deıingi bala qıyn jaǵdaıǵa tap bolsa, ata-anasy nemese zańdy ókilinsiz saparǵa shyqsa, ne memleket tarapynan shuǵyl kómek qajet bolǵan jaǵdaıda, onyń jeke basyn fotosýreti arqyly naqty anyqtaýǵa múmkindik beretin málimet bolýy kerek, - dedi ol.

Juldyz Súleımenova bul másele qazirgi ýaqytta Ádilet mınıstrligimen jáne Іshki ister mınıstrligimen birlesip qarastyrylyp jatqanyn aıtady.

- Mundaǵy negizgi qıyndyqtar – bıometrııalyq derekterge qatysty zań talaptary jáne balalardyń derbes derekterin qorǵaý máselesi. Qazir osyǵan baılanysty birqatar zańnamalyq sheshimder pysyqtalýda. Meniń oıymsha, tıisti sheshimder qabyldanǵannan keıin bul másele de retteledi. Jalpy, ol mınıstrliktiń turaqty baqylaýynda. Bizdiń ustanymymyz – qajet bolǵan jaǵdaıda balanyń fotosýreti qamtylǵan sáıkestendirý qujaty nemese málimeti bolýy kerek. Biraq ony rásimdeý ata-ananyń kelisimimen júzege asýǵa tıis dep sanaımyz, - dedi mınıstr.

Depýtat talqylanyp otyrǵan máselege qatysty Ádilet mınıstrliginiń ókiline de suraq qoıdy.

- Qazir ata-analar balasymen shetelge shyqqanda, ádette, fotosýreti bar balalar pasportyn rásimdeıdi. Ádilet mınıstrligi týý týraly kýáliktegi balaǵa qatysty málimetterdi tolyqtyrý úshin qandaı sharalar josparlap otyr? Álde bul basqa qujat nemese balanyń jeke basyn senimdi sáıkestendirýdiń ózge tetigi bola ma?, - dedi Ekaterına Smyshlıaeva.

Ádilet vıtse-mınıstri Aıdar Jarylǵanovtyń aıtýynsha, «Qazaqstan balalary t»ujyrymdamany iske asyrý jónindegi is-qımyl josparynyń 52-tarmaǵynda kámeletke tolmaǵandardy sáıkestendirý boıynsha usynystar ázirleý kózdelgen. 

- Biz bul baǵyttaǵy jumysty Oqý-aǵartý mınıstrligimen birlesip júrgizip jatyrmyz. Aıta ketý kerek, azamattyq hal aktilerin tirkeý salasyndaǵy ýákiletti organ retinde Ádilet mınıstrligi týý týraly jazbalardy tirkeý jumysyn úılestiredi. Al týý týraly kýálikti ákimdikterdiń apparattary beredi. Qujat medıtsınalyq týý týraly anyqtama nemese bala medıtsınalyq mekemeden tys jerde dúnıege kelgen jaǵdaıda, týý faktisin anyqtaý týraly sot sheshimi negizinde rásimdeledi, - dedi ol.

Onyń atap ótýinshe, qazirgi ýaqytta bul anyqtamalardyń mazmunyna qoıylatyn talaptarda balany sýretke túsirý qarastyrylmaǵan. Munyń sebebi týý týraly kýálikti rásimdeý tehnologııasymen de baılanysty. Óıtkeni ýákiletti organdar balanyń jeke basyn tikeleı sáıkestendirmeıdi. Qazir bul qyzmet proaktıvti formatta kórsetiledi: medıtsınalyq uıym týý týraly málimetterdi aqparattyq júıege engizedi, derekter sol jerden tıisti bazaǵa túsedi. Sonyń negizinde týý týraly kýálik beriledi. ıAǵnı qujat baılanyssyz rásimdeledi, tipti keıde ata-analar ony alý úshin arnaıy kelmeıdi.

- Eger zańnamaǵa ózgerister engizilip, densaýlyq saqtaý júıesinde balany sýretke túsirý tártibi qarastyrylsa, bul máseleni sheshýge múmkindik týar edi. Sebebi zańnamaǵa sáıkes, medıtsınalyq uıymdar balanyń ómiriniń alǵashqy jyldarynda oǵan tolyq medıtsınalyq súıemeldeý kórsetedi. Medıtsınalyq patronaj júıesi aıasynda medıtsına qyzmetkerleri balanyń ósýi men syrtqy kelbetindegi ózgeristerdi únemi baqylap otyrady. Sonymen qatar jańa ǵana baıandamashy atap ótken tehnıkalyq máseleler de bar. Balanyń syrtqy kelbeti jasyna qaraı ózgerip otyrady, sondyqtan ony sáıkestendirýde jas erekshelikterin eskerý qajet. Pasport rásimdeý kezinde sýretke túsirý tájirıbesine qatysty taǵy bir jaıtty atap ótkim keledi. «Daktıloskopııalyq jáne genomdyq tirkeý týraly» zańda azamattardyń bıometrııalyq derekterin tapsyrý múmkindigi qarastyrylǵan. Alaıda 16 jasqa tolmaǵan balalar úshin bul rásim erikti sıpatta bolady. Budan bólek, basqa da málimetterdi jınaý zańmen kózdelmegen. Eger osyndaı tetikterdi engizý qajettigi týraly ortaq sheshimge kelsek, qazir tıisti usynystar pysyqtalyp jatyr. Olardy iske asyrý úshin, árıne, zańnamalyq ózgerister engizý qajet bolady, - dedi Aıdar Jarylǵanov.

Aıta keteıik, elimizde balalardyń quqyqtary men qaýipsizdigin qorǵaý úshin sońǵy jyldary 11-den astam zań qabyldandy.