Balany mektepke qalaı daıyndaǵan durys – psıholog keńesi
ASTANA. KAZINFORM – Balanyń árip tanyp, júzge deıin sanap, aty-jónin jaza alýy onyń mektepke tolyq daıyn ekenin bildirmeıdi. Mamandardyń aıtýynsha, birinshi synypqa baratyn bala zeıinin belgili bir ýaqyt boıy shoǵyrlandyryp, aqparatty este saqtap, tapsyrmany sońyna deıin jetkize alýy jáne óz emotsııasyn basqara bilýi kerek. Bul týraly Jibek Joly telearnasyndaǵy «Búgin.LIVE» baǵdarlamasynda psıholog Jansaıa Oralbekqyzy baıandady.
Psıhologtyń sózinshe, balanyń mektepke daıyndyǵyn tek akademııalyq bilimmen baǵalaý durys emes. Onyń kognıtıvti jáne áleýmettik daǵdylaryna da nazar aýdarý qajet.
– Bala birinshi kezekte kognıtıvti turǵyda sabaqqa daıyn bolýy kerek. Kem degende 20 mınýttaı bir nársege zeıin qoıyp, nazaryn ustaı alýy mańyzdy. Sonymen qatar áleýmettik turǵyda basqa adamdarmen qarym-qatynas jasaı bilýi kerek. Óıtkeni mektepke barǵanda bala jańa ortaǵa túsedi, dostar tabady, jańa adamdarmen jáne belgili bir tártippen tanysady, – dedi maman.
Onyń aıtýynsha, balanyń mektepke beıimdelýine onyń buǵan deıingi áleýmettik tájirıbesi de áser etedi. Eger bala uzaq ýaqyt boıy tek otbasy múshelerimen aralasyp, basqa balalarmen kóp aralaspaǵan bolmaǵan bolsa, alǵashqy kúnderi jańa ortaǵa úırenýi qıyn bolýy múmkin.
Psıholog birinshi synypqa baratyn balanyń mektepke deıin psıhologııalyq turǵydan daıyn bolǵanyn baǵalaýdyń mańyzyna toqtaldy. Bul rette balanyń bir jerde belgili bir ýaqyt otyra alýy, tapsyrmany sońyna deıin oryndaýy jáne jańa ortada ózin qalaı ustaıtyny eskerilýi kerek.
Maman ata-analarǵa balanyń mektepke ne úshin baratynyn aldyn ala túsindirýge keńes berdi. Onyń aıtýynsha, «tek beske oqýyń kerek» degen talaptyń ornyna bilimniń bala bolashaǵyndaǵy mańyzyn túsindirý tıimdi.
– Keıbir balalar mektepti ata-anasynyń mahabbatyna laıyq ekenin dáleldeýdiń bir joly retinde qabyldaıdy. Bala tipti ne úshin oqyp júrgenin túsinbeı baǵa úshin ǵana bilim alatyn jaǵdaılar kóp. Sondyqtan ata-ana birinshi kúnnen bastap «mektepke barý seniń bolashaǵyńdy qalyptastyrady, bilim alsań, erteń óziń qalaǵan mamandyqty tańdap, jumys isteı alasyń» dep balanyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrǵany durys. Sonda bala da mektepke óz erkimen, túsinip barady, – dedi Jansaıa Oralbekqyzy.
Psıholog balany mektepke qabyldaýda onyń jasyna ǵana súıený durys emes ekenin atap ótti.
– Tek alty jastan beremin nemese tek jeti jastan beremin degen túsinik durys emes. Muny balanyń kúndelikti is-áreketinen, zerektiginen, oń men soldy ajyrata alýynan, bir isti sońyna deıin jetkizýinen baıqaýǵa bolady, – dedi maman.
Onyń aıtýynsha, mektepaldy daıarlyq toptarynyń da balaǵa bereri kóp. Munda bala tek oqý men jazýǵa daıyndalyp qana qoımaı, tártipke úırenip, qatarlastarymen aralasýdy meńgeredi.
– Balabaqshaǵa nemese mektepaldy daıarlyq tobyna barǵan bala belgili bir tártipke beıimdeledi. Ol jerde oqý men jazýdy úırenýmen qatar, qoǵamǵa beıimdelý, dos tabý, basqa balalarmen qarym-qatynas jasaý daǵdylary qalyptasady, – dedi psıholog.
Maman ata-ananyń kóńil kúıi de balanyń mektepke beıimdelýine tikeleı áser etetinin aıtty. Balany mektepke jiberer aldynda ata-ana shamadan tys alańdasa, bala da jańa ortadan qorqýy múmkin.
– Ata-ana balany alańdaýshylyqpen jiberse, bala úreıli júredi. Al siz ony senimmen shyǵaryp salsańyz, bala da ózin erkin sezinedi. Mektep jasynan bastap balany jeke tulǵa retinde qabyldap, oǵan jaýapkershilik bere bilý kerek. Sonda onyń úlken ómirge beıimdelýi de jeńil bolady, – dedi Jansaıa Oralbekqyzy.
Psıhologtyń pikirinshe, balany mektepke daıyndaý tek oqý quraldaryn satyp alyp, sabaq bastalatyn kúndi kútýmen shektelmeýi kerek. Jańa kún tártibine birtindep beıimdeý, qurdastarymen aralasýyna múmkindik berý jáne mekteptiń ne úshin qajet ekenin túsindirý de mańyzdy.
Aıta keteıik, buǵan deıin, mektepte oqýshynyń telefon qoldaný tártibi jaıly jazǵan edik.
