Balalardy aqparattyq qorǵaý salasyndaǵy ózekti máseleler
ASTANA. QazAqparat - Qazirgi tańda qoǵam nazary balanyń ómiri men densaýlyǵyna qater týdyratyn jaǵymsyz yqpaldaǵy aqparattardan, nasıhattaýlar men úgitteýlerden qorǵaýǵa aýdarylýda. Belsendi kontenttiń jaǵymsyz saldary men ınternettiń tehnologııalyq damýy álemdik problema bolyp tabylatyndyǵy eshkimge de qupııa emes.
Balalardy aqparattyq qorǵaý úshin elimizde memlekettik organdar tarapynan birqatar júıeli is-sharalar ótkizilip jatqanyn atap ótý qajet.
Atalǵan máselelerdi quqyqtyq retteý boıynsha, sonymen qatar monıtorıng jáne baqylaý, qaısibir qaýip-qaterdiń aldyn-alý, olardy tabý jáne jaýapqa tartý boıynsha alýan túrli is-sharalar júzege asyrylýda.
Balalardy, sonymen qatar olardyń ósip-jetilýi men densaýlyǵyna zııan keltiretin aqparattan qorǵaý birqatar zańnamalyq normalarda qarastyrylǵan:
- balanyń fızıkalyq, psıhologııalyq jáne adamgershilik damýyna zııan keltiretin telebaǵdarlamalardy taratqany úshin ákimshilik jaýapkershilik («Ákimshilik quqyqbuzýshylyq týraly» Kodeksi 452-bap, 9-bólim);
- balanyń rýhanı jáne adamgerilik damýyna zııan keltiretin aqparatty taratýǵa tyıym salý («Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy balanyń quqyqtary týraly» Zańy 39-bap, 1-tarmaq);
- jergilikti ýaqyt boıynsha 06.00-den 22.00-ge deıingi kezeńde «E 18» ındekstegi fılmder men telebaǵdarlamalardy kórýge shekteý qoıý («Teleradıohabar taratý týraly», «Mádenıet týraly» QR Zańdary);
- sheteldik telearnalardy retranslıatsııalaý kezinde operatorlardyń jaýapkershiligi («Teleradıohabar taratý týraly» QR Zańy, 29-bap, 2-tarmaq);
- pornografııany, qatygezdik pen zorlyq-zombylyqty dáripteıtin, adamnyń qadir-qasıetin qorlaıtyn, balalarǵa zııandy áser etetin jáne quqyqbuzýyshylyqqa yqpal etetin buqaralyq aqparat quraldaryn, ádebıetti, oıyn-saýyq jáne basqa is-sharalardy paıdalaný («Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy balanyń quqyqtary týraly» Zańy 34-bap, 3-tarmaq);
- ınternetke qol jetkizý qyzmetterin kórsetý kezinde baılanys operatory sottyń zańdy kúshine engen sheshimimen nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarymen tyıym salynǵan aqparatqa qoljetimdilikti shekteýge mindetti («Baılanys týraly» Zań 36 bap, 1-3 tarmaq);
- tyıym salynǵan aqparatqa qoljetimdilikti shekteý boıynsha dereý sharalar qoldanýǵa mindetti («Baılanys týraly» QR Zańy 41-1-bap, 1-1-tarmaq);
Aldyn-alý sharalary retinde bilim berý uıymdary prokýratýra jáne ata-analar qoǵamdastyǵymen birlesip, balalardyń tártibi men bos ýaqytyn baqylaýdy kúsheıtý boıynsha únemi túsindirý jumystaryn júrgizip otyrady.
Byltyrǵy statıstıka boıynsha, sandardy sóıletsek, ýákiletti organmen júrgizilgen eskertý jumystarynyń negizinde ınternet-resýrstar ákimshilikterimen 110 myńnan astam quqyqqa qarsy materıaldar joıylǵan. Sondaı-aq, 1148 quqyqqa qarsy materıaldarǵa qatysty 144 sot organdarynyń sheshimderi oryndaldy. Qatygezdikti, zorlyq-zombylyqqa bas urýdy jáne pornografııany nasıhattaıtyn 26081 materıaldarǵa qoljetimdilikti shekteý boıynsha sharalar qoldanyldy.
Bıylǵy jyldyń basynan Aqparat jáne kommýnıkatsııalar mınıstrliginiń talaptary boıynsha áleýmettik jelilerde ornalasqan sýıtsıdtik minezdegi 237 qoǵamdastyqtar men toptar jabylǵan.
Balalardyń quqyqtary men zańdy múddesin qorǵaý máseleleri boıynsha jurtshylyqty júıeli túrde aqparattandyryp otyrý úshin Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń Web-saıty (www.bala-kkk.kz) jumys isteıdi.
