Balalardyń sanasyn mektepten buryn TikTok tárbıelep jatyr - depýtat
ASTANA. KAZINFORM – Májilis depýtaty Danabek Isabek Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevanyń atyna joldaǵan depýtattyq saýalynda balalarǵa arnalǵan tsıfrlyq kontenttiń sapasy máselesin kóterdi.
- Búginde Qazaqstan úshin eń mańyzdy máseleniń biri – qazaq tilindegi sapaly kontenttiń tapshylyǵy. Bul endi jaı ǵana mádenı másele emes. Bul – ulttyq qaýipsizdik, ıdeologııa jáne keleshek urpaqtyń dúnıetanymy máselesi. Búginde balalarymyzdyń sanasyn mektepten buryn TikTok tárbıelep jatqanyn moıyndaýymyz kerek. Ásirese, jazǵy kanıkýl kezeńinde jasóspirimderdiń ınternetti paıdalaný ýaqyty birneshe ese artady. Olar onlaın oıyndarǵa, qysqa vıdeolarǵa, baqylaýsyz kontentke táýeldi bolyp, túrli algorıtmdik aqparattyq yqpaldyń ortasyna túsedi. Bul – óte mańyzdy áleýmettik ári psıhologııalyq másele. Sebebi dál osy kezeńde balalardyń oılaý júıesi, minez-qulqy, tildik ortasy jáne qundylyqtyq baǵdary qalyptasady, - dedi D. Isabek.
Onyń paıymynsha, qazir qazaq tilindegi balalar kontenti, tanymdyq platformalar, anımatsııa, ǵylymı-aǵartýshylyq baǵdarlamalar men tárbıelik medıajobalar jahandyq tsıfrlyq platformalardaǵy agressıvti aqparat aǵynymen básekelese almaı otyr.
- Álemdik tájirıbe kórsetkendeı, damyǵan memleketter tsıfrlyq keńistikti ulttyq ıdeologııanyń negizgi alańy retinde qarastyrady. Mysaly, Ońtústik Koreıa mádenı kontent arqyly jahandyq yqpal qalyptastyrsa, Qytaı balalarǵa arnalǵan tsıfrlyq platformalardy qatań retteıdi. Frantsııa men Germanııa ulttyq tildegi medıakontentti memlekettik deńgeıde qorǵaıdy, al Túrkııa tarıhı serıaldar arqyly mádenı yqpalyn kúsheıtip otyr, - dedi depýtat.
Osy oraıda ol qazirgi jaǵdaıda balalarǵa arnalǵan qazaqsha mýltfılmder az, ǵylymı-aǵartýshylyq YouTube jobalary jetkiliksiz ekenin aıtyp, balalar psıhologııasyna zııan kontentke baqylaýdy kúsheıtýdi surady.
- Balalarǵa arnalǵan qazaq tilindegi sapaly tsıfrlyq kontentti damytý boıynsha ulttyq deńgeıdegi naqty memlekettik strategııa qabyldaý mańyzdy. Jazǵy kanıkýl kezeńinde jasóspirimderdiń ınternet qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan arnaıy profılaktıkalyq jáne aǵartýshylyq sharalardy kúsheıtý kerek. TikTok, YouTube, Instagram jáne ózge de tsıfrlyq platformalardaǵy balalar psıhologııasyna keri áser etetin kontentti shekteý boıynsha quqyqtyq jáne tehnıkalyq tetikterdi jetildirý qajet. sonymen qatar, qazaq tilindegi anımatsııa, balalar kınosy, ǵylymı-aǵartýshylyq jáne tárbıelik medıajobalardy memlekettik qoldaý men qarjylandyrý kólemin arttyrýdy usynamyn, - dedi Danabek Isabek.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, balalarǵa áleýmettik jelilerge tyıym salatyn normalar Quryltaıda qaralady.
